I SAB/Wa 231/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2012 r. sprawy ze skargi M.K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M.K. z 8 stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. M.K., pismem z dnia 8 maja 2012 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...], ul. [...], ul. [...] oznaczoną nr hip. "[...]", dz. [...], przejętą przez Skarb Państwa na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że mimo, iż Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] wyznaczył Prezydentowi W. termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 kwietnia 2012 r., postępowanie administracyjne nie zostało zakończone, nie został on też poinformowany o dalszym jego biegu. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że przed organem prowadzone jest - z wniosku M.K. z dnia 8 stycznia 2008 r. – postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. [...], zgodnie z art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Organ zaznaczył, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za w/w działkę i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W toku prowadzonego postępowania Prezydent W. zgromadził, zgodnie ze wskazaniami Wojewody [...], dodatkową dokumentację, taką jak opinia biegowego dotycząca nieruchomości hip. "[...]" dz. [...], mającą na celu określenie możliwości przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne przed dniem 21 listopada 1945 r., w świetle obowiązujących w tym dniu planów zagospodarowania dla [...]. W chwili obecnej trwa analiza zgromadzonego materiału dowodowego. W dniu 20 sierpnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo procesowe, w którym skarżący opisał przebieg dotychczasowego postępowania zarzucając m.in., że dopiero po upływie blisko półtora roku od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r., Prezydent W. zlecił (w lipcu 2011 r.) wykonanie ekspertyzy, czy nieruchomość objęta roszczeniem odszkodowawczym była przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Ekspertyza wykonana została w dniu 20 września 2011 r., zaś w listopadzie 2011 r. skarżący otrzymał pismo, że decyzja zostanie wydana do dnia 31 stycznia 2012 r. M.K. ponownie zaznaczył, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., Wojewoda [...] uznał za uzasadnione złożone w dniu 12 grudnia 2011 r. zażalenie i wyznaczył dodatkowy termin rozpatrzenia sprawy do dnia 30 kwietnia 2012 r. Prezydent W. do dnia złożenia skargi nie rozpoznał jednakże sprawy. Tym samym - w ocenie skarżącego - organ prowadzi postępowanie z naruszeniem i nieposzanowaniem przepisów prawa niestosując się m.in. do dyspozycji art. 35 § 2 i § 3 kpa, art. 36 § 1 kpa. Skarga na bezczynność jest więc uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W myśl natomiast art. 12 § 1 kpa, organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). Zgodnie zaś z art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma natomiast na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Przy czym podkreślić trzeba, że w wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność Sąd nie może określić w jaki sposób powinna być rozpoznana dana sprawa, nie może bowiem nakazywać organowi wydania decyzji, postanowienia lub podjęcia czynności określonej treści. Zdaniem Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Wskazany organ nie wywiązał się bowiem z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wynika, iż sprawa z wniosku skarżącego z dnia 8 stycznia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość, położoną w W., oznaczoną nr hip. "[...]", dz. [...], była już przedmiotem orzekania organów administracji publicznej obu instancji. Wydana w sprawie decyzja Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] odmawiająca przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w całości i sprawa przekazana została do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Oceniając czy Prezydent W. pozostaje w stanie bezczynności, Sąd miał więc na uwadze stan sprawy po wydaniu przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. Analiza akt sprawy wskazuje, że powyższa decyzja Wojewody [...] wpłynęła do Kancelarii Urzędu W. w dniu 18 lutego 2010 r. Akta administracyjne sprawy zwrócone zaś zostały do organu pierwszej instancji przy piśmie z dnia 22 kwietnia 2010 r. Pierwsze czynności, mające na celu wyjaśnienie sprawy i ustalenie kwestii istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania - zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego - podjęte zostały już w maju 2010 r. Pismem z dnia 14 maja 2010 r. zwrócono się do Dyrektora Archiwum Państwowego W. o nadesłanie stosownych informacji dotyczących przedmiotowej nieruchomości. Jednakże – co wymaga podkreślenia - kolejne działania w sprawie podjęte zostały dopiero w lipcu 2011 r. i w październiku 2011 r. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] lipca 2011 r. zawarto umowę na wykonanie stosownej ekspertyzy dotyczącej nieruchomości oznaczonej hip. "[...] dz. [...]". Pismem z dnia 24 października 2011 r., skierowanym do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w [...], zwrócono się zaś o nadesłanie informacji z ewidencji gruntów oraz stosownych map ewidencyjnych. W świetle powyższych okoliczności nie można zatem uznać, że Prezydent W. na bieżąco interesował się sprawą. Wręcz przeciwnie - podejmowane przez organ działania miały charakter sporadyczny. Z analizy akt sprawy wynika ponadto, że wskazane wyżej czynności były ostatnimi czynnościami podjętymi przez organ w rozpoznawanej sprawie. Zauważyć trzeba, że mimo, iż już w dniu 20 września 2011 r. sporządzona została opinia określająca możliwość zabudowy w/w działki budynkiem jednorodzinnym, zaś w dniu w dniu 24 listopada 2011 r. do Kancelarii Urzędu W. wpłynęła odpowiedź na pismo z dnia 24 października 2011 r., Prezydent W. do dnia rozpoznania złożonej skargi (tj. do dnia 12 września 2012 r.) nie podjął w sprawie jakichkolwiek działań zmierzających do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oczywiste zaś jest, że skoro zgromadzony został konieczny materiał dowodowy, sprawa powinna zostać niezwłocznie załatwiona. Podkreślić również należy, że organ nie dochował zarówno terminu rozpoznania sprawy wyznaczonego w piśmie z dnia 9 listopada 2011 r., zgodnie z którym decyzja miała zostać wydana do dnia 31 stycznia 2012 r., ani też dodatkowego terminu załatwienia sprawy (do dnia 30 kwietnia 2012 r.) wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r. Jak wyżej wskazano do dnia rozprawy, tj. do dnia 12 września 2012 r. przedmiotowa sprawa nie została załatwiona. W ocenie Sądu wskazane wyżej okoliczności uzasadniają zatem twierdzenie, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Nie ulega bowiem wątpliwości, że wskazany organ administracji publicznej uchybił powołanym wyżej przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wobec niepodejmowania przez Prezydenta W. niemal przez rok (od października 2011 r.) jakichkolwiek czynności w sprawie, bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.