I SAB/Wa 235/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Iwona Maciejuk Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 r. sprawy ze skargi E. J. na przewlekle prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że przewlekle prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w pozostałym zakresie; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz E. J. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. J., pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1950 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], zapisanej w księdze wieczystej [...] stanowiącej własność S. K. i M.K. W skardze podniosła, że po podjęciu postępowania w sprawie w dniu [...] kwietnia 2012 r. organ dwukrotnie informował o niemożności rozstrzygnięcia sprawy wyznaczając kolejne daty jej zakończenia, najpierw do dnia 31 października 2012 r. a następnie do dnia 30 kwietnia 2013 r. Skarżąca wskazała ponadto, że w związku z niedotrzymaniem przez organ terminu rozstrzygnięcia sprawy, w dniu 27 maja 2013 r. skierowała wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Od tego czasu nie otrzymała żadnego rozstrzygnięcia w sprawie, ani też nie została przez organ powiadomiona o przebiegu postępowania. Odpowiadając na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu przedstawił szczegółowo przebieg sprawy i wyjaśnił, że w toku postepowania należało poddać analizie dwutomową dokumentację oraz zweryfikować stan prawny nieruchomości. Podniósł również, że z uwagi na brak dokumentów wskazujących następców prawnych po S. K. zawiesił przedmiotowe postępowanie, co miało niewątpliwie wpływ na długość postępowania. Po podjęciu natomiast w kwietniu 2012 r. niniejszego postępowania organ podejmował systematycznie czynności niezbędne do zebrania pełnego materiału dowodowego, ustalenia stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości i informował strony o przewidywanych terminach rozpatrzenia sprawy i powodach przedłużenia postępowania. Zawiadomieniem z dnia 7 maja 2014 r. poinformował strony, że w przedmiotowej sprawie został zebrany materiał dowodowy i wskazał termin, w którym strony mogą uzupełnić zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz złożyć ewentualne wyjaśnienia i dokumenty do dnia 19 maja 2014 r. Organ wskazał poza tym, że termin rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy uległ wydłużeniu również ze względu na zmiany organizacyjne wynikające z likwidacji Ministerstwa Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej i powołaniem Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, a w szczególności w związku z wprowadzeniem nowego systemu komputerowego. Na rozprawie sądowej w dniu 4 września 2014 r. pełnomocnik organu złożył do protokołu odpis decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] maja 2014 r., nr [...], którą rozpoznał wniosek E. J. i odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] grudnia 1950 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Jednocześnie działając na podstawie powołanego powyżej art. 149 § 1 sąd może orzec jedynie o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach strony. W sytuacji zaś wydania przez organ stosownego aktu przed dniem orzekania przez Sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie przewlekłości postępowania w zakresie zobowiązania organu do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, staje się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. W sprawie niniejszej sytuacja taka ma miejsce. Jak wynika z akt sprawy Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpoznał wniosek skarżącej i w dniu [...] maja 2014 r. wydał decyzję nr [...], kończąc tym samym postępowanie w sprawie. W tym miejscu wskazać należy, że wydanie przez organ decyzji nie zwalnia jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013r., I OSK 797/13). Użycie bowiem w zdaniu drugim ww. art. 149 § 1 ppsa zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Analizując zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dokumentacyjny Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Organ podejmował bowiem szereg czynności zmierzających do rzetelnego zakończenia postępowania w tym m.in. zwracał się do różnych instytucji w celu zgromadzenia materiałów archiwalnych. Jednocześnie wobec trudności w uzyskaniu dokumentów z Instytutu Pamięci Narodowej informował stronę o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy. Oceniając zaistniałą w sprawie przewlekłość nie można również nie zauważyć, że w okresie od listopada 2010 r. do kwietnia 2012 r. postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone z uwagi na konieczność uzyskania postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. K. Również wskazana przez organ okoliczność likwidacji Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej i powołanie w to miejsce Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju, a także związane z tym zmiany organizacyjne nie pozostają, zdaniem Sądu, bez wpływu na niedotrzymanie przez organ terminów rozpoznania sprawy. Przy czym wskazania tu wymaga, że zmiany te choć obiektywnie utrudniające pracę organowi, nie mogą stanowić jedynego usprawiedliwienia do nieprzestrzegania przez organy terminów zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. Oceniając bieg postępowania przed organem należało zatem wskazać, że niezałatwienie sprawy w terminie określonym w przepisach procedury administracyjnej, było konsekwencją zaistniałych obiektywnie weryfikowalnych przeszkód uniemożliwiających organowi administracji publicznej terminowe podjęcie rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1, art. 161 § 1 pkt 3 orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Umorzenie postępowania w części dotyczyło zobowiązania organu, które to w niniejszej sprawie było bezprzedmiotowe. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.