I SAB/Wa 237/05

PostanowienieWSA w Warszawie2005-12-29

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie uznania prawa do pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, wynikającego z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, podlega kognicji sądów administracyjnych?
Ratio decidendi
Skarga zarzucająca organowi naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości nie podlega kognicji sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Sprawy dotyczące prawa do nabycia nieruchomości na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami, w tym kwestie pierwszeństwa, należą do właściwości sądów powszechnych, a nie administracyjnych.
Stan faktyczny
Skarżąca M. O. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie uznania jej prawa do pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. Wójt Gminy S. nie udzielił odpowiedzi na skargę ani nie nadesłał akt sprawy, mimo wielokrotnych wezwań sądu. Skarżąca złożyła wniosek o wymierzenie organowi grzywny, który został uwzględniony. Następnie skarżąca wystąpiła z wnioskiem o rozpoznanie sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi, co sąd postanowił uwzględnić.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie uznania prawa do pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości postanawia odrzucić skargę M. O. pismem z dnia [...] maja 2004 r. wniosła bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie uznania prawa do pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości. Na podstawie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę wraz z załącznikami Sąd przekazał Wójtowi Gminy S. celem nadesłania przez organ akt sprawy wraz z odpowiedzią na skargę i zwrotem oryginału skargi i załączników - w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia. Skarga wraz z załącznikami została doręczona organowi w dniu [...] maja 2004 r. Mimo upływu ustawowego terminu organ nie udzielił odpowiedzi na skargę i nie nadesłał akt sprawy. W związku z powyższym pismem z dnia [...] października 2004 r. Sąd ponownie wezwał organ do niezwłocznego udzielenia odpowiedzi na skargę oraz do nadesłania oryginalnych akt administracyjnych sprawy. Jednocześnie Sąd poinformował skarżącą o zaistniałej sytuacji i pouczył o możliwości złożenia wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W dniu [...] grudnia 2004 r. (data prezentaty) skarżąca M. O. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy S. za nieprzesłanie akt administracyjnych koniecznych do rozpatrzenia skargi na bezczynność tego organu. Powyższy wniosek wpisany został do repertorium I SA/Wa 20/05. Z kolei postanowieniem z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 20/05 Sąd uwzględnił wniosek skarżącej i wymierzył Wójtowi Gminy S. grzywnę w wysokości [...] złotych. Postanowienie stało się prawomocne od dnia [...] listopada 2005 r. W dniu [...] listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po raz kolejny wezwał Wójta Gminy S. do udzielenia odpowiedzi na skargę M. O. oraz do nadesłania całości akt administracyjnych sprawy. Sąd poinformował ponadto skarżącą, że organ nadal nie nadesłał odpowiedzi na skargę wraz z aktami administracyjnymi sprawy oraz pouczył, że zgodnie z treścią art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skarżąca może wystąpić z żądaniem rozpoznania sprawy na podstawie nadesłanego odpisu skargi. W dniu [...] grudnia 2005 r. (data prezentaty) skarżąca wystąpiła z przedmiotowym wnioskiem, Sąd postanowił zaś niniejszy wniosek uwzględnić. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga M. O. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z uzasadnienia skargi oraz z nadesłanych przez skarżącą dokumentów wynika, że niniejsza sprawa dotyczy uznania pierwszeństwa w nabyciu na własność nieruchomości położonej we wsi K. (d. R.), przejętej na rzecz Skarbu Państwa dekretem o reformie rolnej. M. O. wnosząc skargę zarzuciła Wójtowi Gminy S., że nie rozpoznał jej wniosku "o realizację uprawnienia wynikającego z art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie skorzystania z prawa pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości, której jest prawną spadkobierczynią" oraz że "nie zajął stanowiska w sprawie pomimo, iż przedmiotowa nieruchomość przeznaczona została do zbycia w trybie przetargowym". Tym samym, zdaniem skarżącej, naruszony został art. 37 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślić zatem należy, że stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) pierwszeństwo do nabycia nieruchomości osób wymienionych w art. 34 ust. 1 pkt 1 i 2 aktualizuje się wówczas, gdy Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego ogłosi swój zamiar sprzedaży nieruchomości. Wówczas osoby, którym przysługuje roszczenie o nabycie nieruchomości (art. 34 ust. 1 pkt 1) lub poprzedni właściciel nieruchomości pozbawiony prawa własności przed 5 grudnia 1990 r., albo jego spadkobierca korzystają z pierwszeństwa, jeżeli w terminie określonym w wykazie (art. 35 ust. 1 pkt 12), nie krótszym niż 6 tygodni licząc od dnia wywieszenia wykazu, złożą oświadczenie, że wyrażają zgodę na cenę ustaloną zgodnie z przepisami ustawy (G. Bieniek, S. Kalus, Z. Marmaj, E. Mzyk "Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 198). Warunkiem skorzystania z pierwszeństwa osób wymienionych w art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (do takiej kategorii osób należy skarżąca) jest więc złożenie w stosownym terminie wniosku o nabycie nieruchomości oraz wyrażenie zgody na cenę ustaloną w sposób określony w tej ustawie. Jeżeli zaś uprawniony podmiot nie złoży w wyznaczonym terminie wniosku o nabycie nieruchomości, to traci pierwszeństwo. Zaznaczyć dodatkowo trzeba, że aby osoba uprawniona mogła skorzystać z pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości właściciel nieruchomości (Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego) musi podjąć i ogłosić zamiar zbycia tej nieruchomości. Skutki prawne naruszenia pierwszeństwa określa natomiast art. 36 powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym w przypadku naruszenia przez właściwy organ przepisów art. 34 ust. 1 - 5 i 7, Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego ponoszą odpowiedzialność na zasadach ogólnych. Odpowiedzialność ta ma zaś charakter odszkodowawczy i uregulowana jest w przepisach kodeksu cywilnego. W świetle powyższego stwierdzić należy, że skarga M. O., zarzucająca w istocie Wójtowi Gminy S. naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących pierwszeństwa w nabyciu nieruchomości nie podlega kognicji sądów administracyjnych i jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 58 § 1 pkt 1 i art. 55 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak wyżej.

Powołane przepisy

art. 98 ustawyart. 55 § 2 ustawyart. 34 ust. 1 pkt 2 ustawyart. 37 ust. 2 pkt 1art. 34 ust. 1 pkt 1art. 35 ust. 1 pkt 12art. 36art. 34 ust. 1art. 58 § 1 pkt 1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło