I SAB/Wa 237/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi K. P., N. K., U. S. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego 1. zobowiązuje Prezydenta m.st. Warszawy do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako część tabeli likwidacyjnej wsi [...] w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrzeniu wniosku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz K. P., N. K., U. S. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 31 sierpnia 2023 r. K. P., N. K. i U. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie rozpoznania złożonego przez byłych właścicieli nieruchomości [...] wniosku dekretowego dotyczącego nieruchomości oznaczonej tab. lik. Nr [...], ul. [...]. Skarżący zarzucili organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w konsekwencji czego, niewydanie decyzji w zakreślonym przez ustawodawcę terminie, - art. 36 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji niepodanie przyczyny zwłoki oraz niewskazanie nowego terminu załatwienia sprawy, - art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji naruszenie zasady szybkości postępowania i koncentracji materiału dowodowego. Skarżący wnieśli o: - zobowiązanie Prezydenta m.st. Warszawy do wydania decyzji w terminie zakreślonym przez Sąd, - stwierdzenie, iż bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, - rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, - zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jej istota sprowadza się do zarzutu nierozpoznania przez Prezydenta m.st. Warszawy w terminie zakreślonym przez ustawodawcę w art. 35 k.p.a. wniosku skarżących o rozpoznanie wniosku dekretowego w zakresie dotychczas nierozpoznanym oraz w zakresie w jakim Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie prawomocną decyzją z dnia 18.03.2014 r. znak KOC/805/Go/13 stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z dnia 12.09.1967 r. znak GT.III.I-6/C/68/67 odmawiającej poprzednikom prawnym wnioskodawców przyznania użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] wchodzącej w skład tabeli likwidacyjnej wsi [...] (w części dotyczącej gruntów będących własnością [...]). Pismo w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego wpłynęło do organu 9 lat temu (w dniu 12.08.2014 r.). W toku postępowania organ wskazał, że rozpoznanie nastąpi do dnia 29.12.2017 r. W odpowiedzi na składane przez skarżących zażalenie z dnia 12.04.2018 r. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 16.05.2018 r. orzekło, że organ I instancji dopuścił się przewlekłości prowadzenia postępowania oraz na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. (w brzmieniu przed dniem 1 czerwca 2017 r.) zobowiązał Prezydenta m.st Warszawy do rozpoznania wniosku w terminie do 30 listopada 2018 r. Wobec bezczynności Prezydenta m.st. Warszawy od dnia podjęcia postępowania, skarżący w dniach 21.09.2017 r., 20.06.2018 r., 17.01.2018 r., 5.02.2019 r. wystąpili z ponagleniem. Do chwili obecnej organ nie podejmował żadnych merytorycznych czynności celem wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że akta sprawy w minionej dekadzie przez niemal cały czas znajdowały się poza Biurem Spraw Dekretowych, co stanowiło przeszkodę w rozpoznaniu sprawy. 29 września 2014 r. akta niniejszej sprawy zostały przesłane do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju. Następnie 27 września 2017 r. akta zostały przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ministerstwo Rozwoju i Technologii zwróciło akta sprawy 6 grudnia 2021 r. Z kolei na wniosek Prokuratorii Generalnej RP akta przedmiotowej sprawy zostały wypożyczone w dniu 15 czerwca 2022 r. Zostały one zwrócone na wniosek Biura Spraw Dekretowych Urzędu [...] wystosowany po wpłynięciu niniejszej skargi na bezczynność organu w dniu 15 września 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął niezbędnych czynności w sprawie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności w rozpatrzeniu wniosku dekretowego ponowionego 18 sierpnia 2014 r. Jak wynika bowiem z akt sprawy postępowanie do dnia wyrokowania nie zostało zakończone wydaniem przez Prezydenta decyzji. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpatrywaniu wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenie postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie - w ocenie Sądu - miało miejsce. Jak wskazano wyżej dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Bez znaczenia zatem pozostaje podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że akta niniejszej sprawy pozostawały w dyspozycji innych organów czy Sądu. W takiej sytuacji bowiem organ przed przekazaniem akt powinien sporządzić akta zastępcze. Mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz 1a p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.