I SAB/Wa 238/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. K., D. K. i K. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. K., D. K. i K. K. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. K. K., D. K. i M. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w [...] przy ul. [...] "[...]", stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...]. Skarga wniesiona została w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z 4 kwietnia 2012 r. K. K., D. K. i M. K. wystąpili do Prezydenta [...] o wypłatę odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w [...] oznaczona hip. nr [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. J. K. zmarł, jego następcami prawnymi są skarżący. Postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w [...] przy ul. [...] "[...]", stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...]. Wobec braku podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] czerwca 2018 r. wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na bezczynność organu. W tym samym dniu wnieśli o podjęcie zawieszonego ww. postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] postępowania. W dniu [...] czerwca 2018 r. skarżący wnieśli do Wojewody [...] zażalenie na ww. postanowienie. Następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagali się wyznaczenie organowi terminu jednego miesiąca do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2012 r. oraz przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwotach po 2000 zł. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, przedstawiając sekwencje czynności podejmowanych przez strony oraz wynik zapadłych w sprawie rozstrzygnięć sądowych. Poniósł ponadto, że opóźnienie w rozpoznawaniu spraw dekretowych spowodowane jest między innymi dużą ilością spraw wpływających do Biura, stopniem ich skomplikowania oraz złożonością okoliczności, które powinny być ustalone w toku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – powoływana dalej jako "ppsa"), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Podstawą prawną złożonej w niniejszej sprawie skargi jest art. 149 § 1 ppsa. Zgodnie z jego brzmieniem Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne staje się bezprzedmiotowe w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji w sprawie. Stąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, sąd nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 ppsa, tj. w przypadku uznania zasadności skargi - zobowiązać organ do wydania w zakreślonym terminie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Akta sprawy to zarówno akta administracyjne, jak i akta sądowe. Z tych ostatnich w sposób bezsporny wynika, że postanowieniem z [...] listopada 2014 r. nr [...] Prezydent [...] zawiesił z urzędu postepowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość [...] położoną w [...] przy ul. [...] "[...] ", stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] do czasu zakończenia postępowania prowadzonego przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] kwietnia 1955 r. nr [...] . W dniu 19 czerwca 2018 r. zostało złożone przez skarżących zażalenia na to postanowienie, wcześniej został również złożony wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. W tym miejscu trzeba przypomnieć, że kontrola legalności postanowienia o zawieszeniu może być dokonana wyłącznie w toku rozpoznawania skarg na to postanowienie, a nie podczas rozpoznawania spraw na bezczynność. Powyższe rozstrzygnięcie wyłączyło zatem możliwość zobowiązania organu do rozpoznania wniosku strony z dnia [...] kwietnia 2012 r., dlatego w tym zakresie postępowanie sądowe zostało umorzone (pkt 1 sentencji wyroku). Należy bowiem zauważyć, że skarżący reprezentowani przez fachowego pełnomocnika złożyli skargę na bezczynność organu w zakresie rozpoznania wniosku o odszkodowanie. Te okoliczności nie zwalniają jednak Sądu od orzekania, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce, a jeśli tak to czy miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też naruszenie to nie miało charakteru rażącego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2013 r., I OSK 797/13, postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12 publik. LEX ). Użycie ww. art. 149 § 1a ppsa, zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, zdaniem Sądu, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został już wydany. Zdaniem składu orzekającego, o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 23 października 2013r., sygn. akt I OSK 1181/13). Sytuacja taka nie zaszła w przedmiotowej sprawie. Oceniając działanie organu Sąd stwierdził, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że od dnia [...] listopada 2014 r. postępowanie w sprawie jest zawieszone, a zgodnie z art. 103 k.p.a. zawieszenie postępowanie wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. Ponadto dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie to, że sprawa ma charakter skomplikowany ze względy na historyczne zaszłości oraz wielość postępowań administracyjnych i sądowych, które w związku z nią były prowadzone. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności niniejszej sprawy Sąd doszedł do wniosku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. z powyższych względów sąd tym samym uznał, że brak jest podstaw do przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1a, art. 161 § 1 pkt 3 ppsa i 151 ppsa orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 §2 ppsa.