I SAB/Wa 246/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędzia WSA Bogdan Wolski Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o zamianę nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego. Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę z dnia 31 sierpnia 2010 r. na bezczynność Prezydenta [...] W. w przedmiocie nierozpoznania jej wniosku z dnia [..] stycznia 2008 r. o zamianę nieruchomości polegającą na przeniesieniu przez Spółdzielnię na rzecz [...] W. prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność [...] W., położonej przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], w zamian za przeniesienie przez [...] W. na rzecz Spółdzielni prawa własności zabudowanej nieruchomości gruntowej, położonej przy ul.[...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] W. wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Podniósł, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.) z zastrzeżeniem wyjątków w niej przewidzianych zasadą jest, że nieruchomości stanowiące własność [...] W. są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Wyjątek od tej zasady stanowi przepis art. 37 ust. 2 pkt 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli zbycie następuje w drodze zamiany. Jednocześnie organ wskazał na cywilnoprawny charakter spraw z zakresu zbywania nieruchomości [...] W. na podstawie tego przepisu i wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kontroli tego sądu. Na podstawie art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4 a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 a. Z treści wniesionej do Sądu skargi wynika, że jej przedmiotem jest bezczynność Prezydenta [...] W. w sprawie dotyczącej rozpoznania wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W. z dnia [...] stycznia 2008 r. o zamianę w trybie bezprzetargowym nieruchomości, polegającej na przeniesieniu przez Spółdzielnię na rzecz W. przysługującego Spółdzielni prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [...] w zamian za przeniesienie przez Miasto na rzecz Spółdzielni prawa własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej przy ul. [..]. W tej sytuacji zauważyć należy, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, ze zm.) z zastrzeżeniem wyjątków w niej przewidzianych zasadą jest, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. Jednym z takich wyjątków jest art. 37 ust. 2 pkt 4 wskazanej ustawy, stosownie do którego nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli zbycie następuje w drodze zamiany. Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostki samorządu terytorialnego mogą być przedmiotem zamiany na nieruchomości stanowiące własność osób fizycznych lub osób prawnych. Wskazany przepis stosuje się odpowiednio w przypadku zamiany własności nieruchomości na prawo użytkowania wieczystego lub prawa użytkowania wieczystego na własność nieruchomości, a także wzajemnej zamiany praw użytkowania wieczystego (art. 15 ust. 2). Jednakże zamiana nieruchomości następuje w drodze umowy zawartej w formie aktu notarialnego, a nie poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Cechą tej umowy jest to, że jest ona umową cywilnoprawną, wzajemną, zobowiązującą i konsensualną. Dlatego też zbycie nieruchomości w trybie powołanego art. 37 ust. 2 pkt 4 jest czynnością prawną, do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Zatem sprawa zamiany nieruchomości w trybie bezprzetargowym stanowi sprawę o charakterze cywilnoprawnym, do której nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, które w prawnie ustalonym terminie mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończyły postępowania stosownym aktem lub czynnością. Dla dopuszczalności skargi ma zatem podstawowe znaczenie ustalenie, czy dana sprawa mieści się w zakresie kompetencji administracji publicznej oraz czy w obowiązującym systemie prawa istnieje przepis prawa, który zobowiązywałby organ administracji publicznej do jej rozstrzygnięcia w formie orzeczenia administracyjnego. Ponieważ sprawa zamiany nieruchomości leży całkowicie w sferze stosunków cywilnoprawnych i nie istnieje żaden przepis prawa, który zobowiązywałby organ administracji publicznej do jej rozpatrzenia w formie orzeczenia administracyjnego, to brak jest podstaw prawnych by uznać, że w rozpoznawanej sprawie na organie administracji publicznej ciążył obowiązek załatwienia wniosku skarżącej Spółdzielni poprzez wydanie orzeczenia administracyjnego, a co za tym idzie do uznania, że w przedmiotowej sprawie istnieje prawna możliwości skorzystania przez stronę skarżącą z możliwości zaskarżenia ewentualnej bezczynności Prezydenta [...] W. w rozpatrzeniu takiej sprawy do sądu administracyjnego. Podkreślić przy tym należy, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (w tym również regulacja z art. 35-38 kpa) nie mają zastosowania przy rozpoznawaniu spraw cywilnych w rozumieniu art. 1 kodeksu postępowania cywilnego. Wobec tego uznać należy, że przedmiotowa sprawa, w związku z którą wniesiono skargę na bezczynność Prezydenta [...] W., nie mieści się we wskazanym powyżej katalogu aktów i czynności administracyjnych poddanych kognicji sądu administracyjnego. Obowiązujący stan prawny nie upoważnia bowiem do zakwalifikowania przedmiotowej skargi do spraw, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 8 powołanej ustawy. Oznacza to, że skarga na bezczynność Prezydenta [..] W. w zakresie rozpatrzenia wniosku o zawarcie umowy cywilnoprawnej zamiany nieruchomości jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 232 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.