I SAB/Wa 246/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A.T. na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2019 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1964 r., nr [...], miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej A.T. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] czerwca 2021 r. A. T. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1964 r. nr [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Wniosek z dnia [...] lipca 2019 r. o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia odmawiającego ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], ozn. nr hip. "[...]" rej. hip [...] i "[...]" rej. hip. [...], działka nr [...] wpłynął do Ministra w dniu [...] sierpnia 2019 r.-, przekazany przez Wojewodę [...]. W dniu [...] października 2019 r. Minister wystąpił do Urzędu [...] o nadesłanie akt własnościowych, które wpłynęły w dniu [...] listopada 2019 r. W dniu [...] czerwca 2021 r. wpłynęło do Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii przekazane przez Ministra Infrastruktury ponaglenie A. T., a w dniu [...] lipca 2021 r. skarga na bezczynność organu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1964 r. W złożonej do Sądu skardze na bezczynność skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie wskazanym przez Sąd, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że przedmiot niniejszej sprawy wymagał dokonania szczegółowej analizy akt. Ponadto reorganizacja w ministerstwach w październiku 2020 r. utrudniała załatwienie spraw w terminie ustawowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie wydanie przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii postanowienia z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] odmawiającego wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku wydania postanowienia przez organ - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie to zostało już zakończone we właściwej instancji. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie kończące postępowanie przed organem I instancji Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ stwierdzić należy, że nie wywiązał się on z ustawowych obowiązków, wynikających z przepisów k.p.a. i przekroczył termin załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia dekretowego wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2019 r., a dopiero po wniesieniu przez skarżącą skargi Minister w dniu [...] sierpnia 2021 r. wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Tak znaczne przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy (prawie dwa lata) stanowi zdaniem Sądu rażące naruszenie prawa. W ocenie Sądu nie stanowi usprawiedliwienia dla organu skomplikowany charakter sprawy czy reorganizacje ministerstw. Rzeczą organu jest bowiem zorganizować swoją pracę tak, aby załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, z zachowaniem ustawowych terminów. Powyższe okoliczności powodują, iż nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w k.p.a., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Przy czym o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Powyższe powoduje, że naruszenie wskazanych uprzednio przepisów postępowania uznać należy za mający charakter kwalifikowany (rażący). Przy czym podkreślić należy, że okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego wytłumaczenia dla prawie dwuletniego prowadzenia postępowania. Sąd nie znalazł natomiast uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność wydania przez organ II instancji rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, którego prawidłowości Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie bada. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 jak w pkt 3 sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy w pkt 4 sentencji.