I SAB/Wa 247/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu 31 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. A., E. B., J. Z. i J. M. na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. stwierdza, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] lutego 2021 r. nr [...], która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ministra Rozwoju i Technologii do wydania decyzji; 3. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz M. A., E. B., J. Z. i J. M. solidarnie kwotę 631 (sześćset trzydzieści jeden) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lipca 2021 r. M. A., E. B., J. Z. i J. M. (dalej jako skarżący) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii (obecnie Minister Rozwoju i Technologii, dalej też jako organ/minister) w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] lutego 2021 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących wskazał, że w stosunku do powyższej decyzji złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Minister zobowiązany był rozpoznać wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie miesiąca od dnia wpływu do organu. Pomimo upływu ustawowego terminu oraz ponaglenia z 12 lipca 2021 r. organ nadal nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący wnieśli o wyznaczenie organowi miesięcznego terminu na rozpatrzenie sprawy, rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stwierdzenie że bezczynność organu miał miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w sprawie podejmowane są czynności zmierzające do jej rozstrzygnięcia. Ponadto podniósł, że postępowania dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r., nr 50, poz. 279, dalej jako dekret) należą do spraw szczególnie skomplikowanych, z uwagi na swój historyczny charakter oraz złożoną sytuację prawną gruntów [...]. Nadto rozpoznawanie spraw jest utrudnione z uwagi na trwający stan pandemii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest częściowo uzasadniona. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. dalej jako kpa) organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia, również w przypadku gdy zwłoka nastąpiła z przyczyn niezależnych od organu. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności lub przewlekłości w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu sąd zobowiązany jest do ustalenia, czy organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę stosowanej procedury. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako ppsa) zawiera normę, wedle której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wymaga od sądu stwierdzenia czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13). Jak wynika z akt sprawy, decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2021 r. nr [...]. Wobec wydania powyższej decyzji postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest bezprzedmiotowe i należy je umorzyć. Nie zwalnia to jednak Sądu od rozpoznania skargi w pozostałym zakresie. Wniosek Miasta [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu 26 lutego 2021 r. 10 marca 2021 r. wpłynął do organu kolejny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, pochodzący od Y. R., M. P., H. J. i M. S.. W stosunku do pierwszego z wniosków termin określony w art. 35 § 3 kpa upłynął z dniem 26 marca 2021 r., zaś w stosunku do drugiego wniosku termin ten upływał 10 kwietnia 2021 r. Decyzja w sprawie została wydana dopiero [...] września 2021 r., a zatem po upływie pół roku od upływu powyższych terminów. W aktach sprawy brak kierowanych do stron zawiadomień w trybie art. 36 kpa, jak również jakichkolwiek czynności we wskazanym okresie, które mogłyby uzasadniać przekroczenie terminu. Uzasadnia to stwierdzenie bezczynności organu w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu bezczynność ministra nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Sądowi z urzędu jest wiadomym, że sprawy dotyczące nieruchomości objętych działaniem dekretu cechują się znacznym stopniem skomplikowania i rozbudowanym stanem faktycznym, wymagają ustalania stanu prawnego nieruchomości na kilkadziesiąt lat wstecz, a jednocześnie w organie prowadzonych jest jednocześnie wiele tego rodzaju spraw, co może częściowo tłumaczyć przekroczenie terminów ustawowych. Z urzędu jest również Sądowi wiadomym, że nadal utrzymująca się pandemia koronawirusa spowodowała utrudnienia w pracy organów, co także należy wziąć pod uwagę oceniając charakter naruszenia prawa przez organ. Nie można także pominąć faktu, że organ wydał już decyzję. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji (pkt 1 sentencji), na podstawie 149 § 1 pkt 3 ppsa oraz art. 149 § 1a ppsa stwierdził, że Minister Rozwoju, Pracy i Technologii dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z [...] lutego 2021 r. nr [...], która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 sentencji) oraz orzekł o zwrocie kosztów sądowych (pkt 3 sentencji), stosownie do art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na koszty sądowe składa się wpis w kwocie 100 złotych, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 złotych oraz 51 złotych tytułem opłaty skarbowej. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 ppsa który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.