I SAB/Wa 248/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Magdalena Durzyńska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2014 r. sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Prezydent W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku M. L. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] nr hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. L. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 27 maja 2013 r., (które wpłynęło do organu w dniu 3 czerwca 2013 r.), skarżącą reprezentowana przez adwokata [...] zwróciła się do Prezydenta W. o ustalenie i przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] uregulowaną w księdze hipotecznej nieruchomości pod nazwą "[...]", nr inw. [...], wydzieloną do księgi hipotecznej "[...]" nr inw. [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz.279). Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. organ zwrócił się do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. w [...] o przesłanie dokumentów, w tym kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów (do celów służbowych). Pismem z dnia 10 lipca 2013 r. organ zwrócił się także do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. w [...] o przesłanie akt własnościowych oraz akt lokalizacyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości. W dniu 29 i 30 lipca 2013 r. do organu wpłynęły informacje i akta własnościowe oraz lokalizacyjne. Urząd W. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych poinformował, że wobec braku planów dawnej nieruchomości nr [...], położonej dawniej przy ul. [...] nie można określić położenia ww. nieruchomości. Według szkicu do badań hipotecznych pozostała część ww. nieruchomości figuruje tylko w ulicy [...]. Wobec faktu, że od czerwca 2013 r. sprawa nie została rozpoznana M. L. reprezentowana przez adwokata [...] pismem z dnia 26 sierpnia 2013 r. wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Wojewoda [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2014 r. Postanowienie to wpłynęło do oragnu w dniu 18 grudnia 2013 r. Pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. Prezydent W. zwrócił się do Dyrektora Archiwum Państwowego W. o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania Miasta [...] zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. organ poinformował skarżąca reprezentowaną przez pełnomocnika, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym przez art. 35 k.p.a. Jednocześnie organ wskazał, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 31 marca 2014 r. Pismem z dnia 28 marca 2014 r. M. L. reprezentowana przez adwokata [...] wniosła skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie odszkodowania za ww. nieruchomość. Skarżąca zarzuciła Prezydentowi W. naruszenie prawa poprzez przekroczenie terminów rozpoznania sprawy. Jednocześnie wniosła o : 1. zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdzenie na podstawie art. 149 p.p.s.a. rażącego naruszenia prawa przy wykonywaniu władzy publicznej polegającej na nieuzasadnionym, przedłużającym się pozostawaniu organu w bezczynności i przewlekłym prowadzeniu postępowania administracyjnego, 3. zasądzenie kosztów postępowania zgodnie z art. 200 p.p.s.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zaznaczył, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Organ dodał, że pismem z dnia 14 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącej został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. W dniu 12 maja 2014 r. (data wpływu do organu) pełnomocnik skarżącej nadesłał szkic sytuacyjny dotyczący rozliczenia dawnej nieruchomości hip. [...] w aktualnej ewidencji gruntu, wykonany przez uprawnionego geodetę wnosząc o dołączenie tego dokumentu do gromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje : Stosownie do treści art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny winien ocenić - w oparciu o akta sprawy - czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z niezałatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. w rozpoznaniu wniosku z dnia 27 maja 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, położoną w W. przy ul. [...][...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązanie organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Bezspornym jest, że wniosek z dnia 27 maja 2013 r. inicjujący postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość wpłynął do Kancelarii Urzędu W. w dniu 3 czerwca 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty. Od tej więc daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Tymczasem, pomimo upływu ponad roku Prezydent W. nie zakończył postępowania administracyjnego. W toku tego postępowania organ zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. w [...] o przesłanie akt własnościowych oraz lokalizacyjnych dotyczących sposobu zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości oraz do Delegatury Biura Geodezji i Katastru Urzędu Miasta W. w [...] o przesłanie kopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz wydruku informacji z ewidencji gruntów. Ponadto, pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. zwrócił się do Dyrektora Archiwum Państwowego W. o przesłanie materiałów dotyczących przeznaczenia nieruchomości w Ogólnym Planie Zabudowania Miasta W. zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. W ocenie organu, przedłożenie ww. dokumentów jest niezbędne do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej, a w szczególności do udowodnienia praw podmiotowych skarżącej do ubiegania się o odszkodowanie, określenia aktualnego właściciela gruntu, przeznaczenia terenu w planach zagospodarowania przestrzennego w chwili wejścia w życie ww. dekretu (21.11.1945 r.) oraz daty utraty posiadania gruntu przez dawnych właścicieli. Żądane informacje oraz akta własnościowe i lokalizacyjne, w tym decyzje komunalizacyjne zostały przesłane do organu w lipcu 2013 r. Jednakże pismem z dnia 24 lipca 2013 r. Biuro Gospodarki Nieruchomościami Wydział Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych wskazało, że wobec braku planów dawnej nieruchomości [...], położonej dawniej przy ul. [...] nie można określić położenia ww. nieruchomości. Z akt sprawy wynika, że organ informował pełnomocnika skarżącej o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia. Pismem z dnia 12 grudnia 2013r. poinformował, że w toku postępowania w sprawach odszkodowawczych gromadzona jest dokumentacja na podstawie której możliwe będzie określenie, czy grunt objęty roszczeniem spełnia przesłanki art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśnił, że z uwagi na konieczność zgromadzenia całości dokumentacji nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym przez art. 35 k.p.a. Poinformował, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 31 marca 2014 r. Pismem z dnia 14 maja 2014 r. poinformował także o postępach postępowania, przyczynach zwłoki oraz dodatkowym terminie załatwienia sprawy do 30 września 2014 r., do czego obliguje organ norma zawarta w art. 36 § 1 k.p.a. Nie sposób jednakże nie zauważyć, że powyższą czynność organ wykonał w konsekwencji wniesienia skargi na bezczynność, co wynika z zestawienia daty wpływu skargi – 28 marca 2014 r. oraz daty pisma organu – 14 maja 2014 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania. W tym stanie sprawy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku z dnia 27 maja 2013 r. uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu, nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął bowiem pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz fakt, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie złożony został w dniu 3 czerwca 2013 r. (data wpływu do organu), jak również fakt, iż organ cały czas prowadził czynności mające na celu zgromadzenie całości dokumentacji i zmierzające do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie (pismami z dnia 10 lipca 2013 r. oraz z dnia 12 grudnia 2013 r. zwrócił się do organów i instytucji o nadesłanie niezbędnych dokumentów). Organ wskazał także w piśmie z dnia 15 maja 2014 r., dodatkowy termin zakończenia postępowania stosując się w tym względzie do dyspozycji prawnej z art. 36 § 1 k.p.a., choć uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.