I SAB/Wa 250/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Skiba Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 26 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. G. na bezczynność Prezydenta miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie pomocy społecznej oddala skargę. T.G. pismem z [...] listopada 2015 r., doprecyzowanym pismem z [...]maja 2016 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania jej podania z [...] czerwca 2013 r. o przyznanie pomocy społecznej. Skarga ta wniesiona został następujących okolicznościach faktycznych. Podaniem z [...] czerwca 2013 r. T.G. wystąpiła do Centrum Pomocy Społecznej o przyznanie jej pomocy społecznej przeznaczonej na sfinansowanie kosztów codziennego dożywiania, zakupu środków czystości, biletów ulgowych, kosztów usług telefonicznych, wykupu leków, zakupu bielizny osobistej i dziennej, a nadto przyznanie jej bonów do baru. W podaniu tym nie wskazała adresu korespondencyjnego, podnosiła jednocześnie, iż jest od września 2012 r. osobą bezdomną. Próba ustalenia owego adresu przez pracownika socjalnego, który prowadził w tym przedmiocie rozmowę telefoniczną z wnoszącą podanie, okazała się bezskuteczne. W związku z czym, stosownie do art. 64 § 1 k.p.a. pozostawiono je bez rozpoznania. Przed wniesieniem wskazanej na wstępie skargi, T.G. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], w trybie art. 37 k.p.a., zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]. Zażalenie to zostało przez Kolegium uznane za niezasadne (postanowienie nr [...] z [...] lutego 2015 r.). W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest niezasadna. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jej podstawowym celem jest ochrona jednostki przed nieuzasadniona zwłoką organu w załatwieniu sprawy administracyjnej i doprowadzenie do wydania przez organ stosownego aktu. Zgodnie bowiem z art. 149 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach wymienionych w komentowanym przepisie polega na zobowiązaniu organu administracji publicznej do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W takiej sytuacji jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.sa.), Może nadto – stosownie do art. 149 § 2 powołanej ustawy - orzec z urzędu lub na wniosek o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężna do wysokości polowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Sama zaś bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ będąc do tego zobowiązanym nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadzi postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie kończy go wydaniem stosownego aktu. Aby można mówić o bezczynności organu w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. musi więc istnieć na dzień wnoszenia skargi zawisła przed organem i będąca w toku sprawa administracyjna, którą jest on zobligowany do załatwienia w przewidzianej w kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych formie (decyzji, postanowienia, innego aktu z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). W konsekwencji w sytuacji wniesienia skargi już po wydaniu przez organ aktu administracyjnego kończącego sprawę, w której rzekomo miał pozostawać on w zwłoce, względnie w inny formalny sposób zakończeniu przezeń procedowania sprawy inicjowanej podaniem, nie jest możliwe jej uwzględnienie. Taka natomiast sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Z akt sprawy bowiem wynika, że wniosek skarżącej o przyznanie pomocy społecznej, jako obarczony brakami formalnymi, w postaci niewskazania jej adresu korespondencyjnego i odmowy jego podania podczas kontaktu telefonicznego, pozostawiono bez rozpoznania. Takie działanie organów było w ocenie Sądu zgodne z prawem. Godzi się bowiem zauważyć, że unormowania kodeksu postępowania administracyjnego regulujące zagadnienie wnoszenia podań do organów administracji publicznej, mają także zastosowanie do podań składanych przez jednostki przy ubiegania się o pomoc społeczną. Winno ono zatem zawierać co najmniej: wskazanie osoby, od której pochodzi podanie, jej adres i żądanie (art. 63 § 2 k.p.a.). Art. 64 § 1 k.p.a. przewiduje z kolei, że jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych, podanie pozostawia się bez rozpoznania. Z przepisów tych wynika zatem jednoznacznie, że aby podaniu można było nadać dalszy bieg winno ono zawierać adres osoby je wnoszącej, który może być adresem zamieszkania, pobytu bądź do korespondencji.. Niespełnienie zaś tego wymogu nakłada na organ obowiązek pozostawienia podania bez rozpoznania. Ten sposób zakończenia postępowania administracyjnego przybiera formę tzw. czynności materialno-technicznej, która wywołuje określone skutki prawne, ponieważ podjęcie tej czynności w sensie formalnym kończy sprawę wskazaną w żądaniu podania. Nie wydaje się w tym przypadku postanowienia lub decyzji administracyjnej wystarczającym jest utrwalenie tej czynności w aktach sprawy w formie adnotacji podpisanej przez pracownika, który dokonał czynności (art. 72 § 1 k.p.a.). W tym wypadku była to znajdująca się w aktach notatka służbowa pracownika socjalnego z [...] czerwca 2013 r W sprawie jest okolicznością niesporną, że w podaniu T.G. z [...] czerwca 2013 r. nie wskazano jakiegokolwiek jej adresu. Zgodzić się natomiast należy z Prezydentem [...], że ustalenie jej adresu korespondencyjnego, w ramach pozostających w gestii organu dokumentów, było niemożliwe. Skarżąca bowiem konsekwentnie wskazywała wówczas na swoją bezdomność, która trwać miła nieprzerwanie od września 2012 r. W związku z czym adres jakim w przeszłości posługiwała się w kontaktach z organami pomocy społecznej (i przez to im dostępny) stracił bez wątpienia na znaczeniu. Odmawiając z kolei podania aktualnego adresu do korespondencji - co miało miejsce w trakcie rozmowy telefonicznej z pracownikiem socjalnym (vide ww. notatka służbowa) – sama doprowadziła do sytuacji, w której złożonemu przez nią wnioskowi, z uwagi na jego braki formalne, organ dalszego biegu nadać nie mógł. Zaistniała zatem sytuacja, o której mowa w art. 64 § 1 k.p.a. upoważaniająca organ do pozostawienia ww. podania bez rozpoznania. Czyniąc tak zaś (co miało miejsce już 20 czerwca 2013 r.), organ w sensie formalnym postępowanie administracyjne zainicjowane tym podaniem wówczas zakończył. A to oznacza, że w dacie wnoszenia przez T.G. rozpoznawanej obecnie skargi, nie pozostawał przy jego rozpoznaniu bezczynny, co czyni tę skargę niezasadną. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.