I SAB/Wa 252/12

Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 13 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. S. B., wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. B. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną [...]. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wnioskodawcy i jego żony w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że wraz z żona są osobami w podeszłym wieku, bardzo schorowanymi oraz że większą część uzyskiwanego dochodu przeznaczają na leczenie (ponad [...] zł miesięcznie) i utrzymanie. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r., w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2012 r., nadesłane zostały dokumenty dotyczące sytuacji majątkowej strony. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest wyjątkowo ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z nadesłanych dokumentów wynika co prawda, że wnioskodawca oraz jego żona to osoby podeszłym wieku, schorowane, ponoszące wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem. Zauważyć jednak należy, że skarżący uzyskuje wraz z żoną stały, stosunkowy wysoki dochód miesięczny – [...] zł. Istotne jest również, że z analizy nadesłanych przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. dokumentów dotyczących sytuacji majątkowej strony, a w szczególności z analizy trzech decyzji z dnia [...] lutego 2012 r. ustalających wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2012 wynika, że dotyczą one trzech odrębnych nieruchomości (trzech budynków mieszkalnych) położonych przy ul. [...] (m. 1, m. 2 i m. 3) o pow. [...] m², [...] m² i [...] m². Wnioskować zatem można, że skarżący posiada w istocie trzy budynki mieszkalne, za które ponoszone są odrębne opłaty. Okoliczność powyższa wynika również z załączonych do pisma z dnia [...] sierpnia 2012 r. faktur VAT m.in. za energię elektryczną, na których wskazywane są różne adresy wnioskodawcy. Nie można zatem uznać, że wnioskodawca jest osobą ubogą, pozbawioną środków do życia, a niewątpliwie do takich przypadków powinno sprowadzać się udzielenie prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z utrzymaniem i leczeniem, wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanego dochodu wygospodarować środki na poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie można bowiem utożsamiać z sytuacją osób, które pozbawione są jakiegokolwiek majątku i dochodu lub posiadają środki tak niewielkie, że z trudnością zaspokajają podstawowe potrzeby życiowe. Podkreślić także trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W rozpoznawanej sprawie skarżący – mimo stosownego wezwania - nie przedstawił tymczasem wszystkich żądanych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2012 r. dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej. W szczególności wnioskodawca nie nadesłał żądanych wyciągów lub wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy. Okoliczność powyższa uniemożliwiła dokonanie pełnej i rzeczywistej oceny sytuacji finansowej rodziny. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.