I SAB/Wa 254/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-08
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Elżbieta Lenart, Dariusz Chaciński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest zasadna, gdy organ nie rozpoznał wniosku w całości w wyznaczonym terminie?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ administracji publicznej ma obowiązek rozpatrzenia całego wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w ustawowym terminie. Zwłoka organu, nawet jeśli wynika z konieczności wykonania dodatkowych czynności, nie usprawiedliwia niedotrzymania terminów. Wobec tego skarga na bezczynność jest zasadna i organ powinien zostać zobowiązany do rozpatrzenia wniosku w całości w określonym terminie.Stan faktyczny
M. M. złożyła wniosek o ustanowienie prawa własności czasowej do nieruchomości w 1948 roku, który został odrzucony. Po licznych postępowaniach i uchyleniach decyzji przez sąd i wojewodę, Prezydent W. wydał decyzję ustanawiającą prawo użytkowania wieczystego tylko do części nieruchomości, nie rozpatrując wniosku w całości. M. M. złożyła skargę na bezczynność organu, wskazując na niedotrzymanie terminu wyznaczonego przez wojewodę na rozpatrzenie całego wniosku.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w całości w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem; zasądził od Prezydenta W. na rzecz skarżącej kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 21 lipca 1948 r. złożonego przez L. M. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...] stanowiącego działkę nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącej M. M. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu 8 września 2010 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga M. M. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip [...], wchodzącej w skład działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...], o pow. [...] m2.
Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.
W dniu 21 lipca 1948 r. L. M. - dawny właściciel przedmiotowej nieruchomości - złożyła wniosek o przyznanie jej prawa własności czasowej, który został załatwiony odmownie.
Następnie w dniu 4 marca 1998 roku spadkobiercy L. M. wystąpili o rozpatrzenie powyższego wniosku L. M. – wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia odmawiającego przyznania prawa własności czasowej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku Prezydent W. orzekł o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do części nieruchomości, to jest działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] oraz odmówił ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu, działki nr ewidencyjny [...] z obrębu [...] - uznając, iż nie został spełniony warunek określony w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, to jest korzystanie z gruntu przez spadkobierców właścicieli nie dałoby się pogodzić z jego przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego.
Na skutek wniesionego odwołania powołana powyżej decyzja, a także utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji - zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 31 stycznia 2005 roku sygn. akt I SA 2662/03. Powodem uchylenia decyzji było nie ustalenie przez organ przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego w stosunku do gruntu, co do którego odmówiono ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.
Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent W. w dniu [...] lipca 2008 roku wydał drugą decyzję o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego działki nr ewidencyjny [...], natomiast odmówił ustanowienia takiego prawa w stosunku do gruntu stanowiącego cześć działki o nr ewidencyjnym [...].
Wskutek odwołania M. M. powołana powyżej decyzja Prezydenta W. została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 roku, który sprawę przekazał do ponownego rozpoznania. Powód uchylenia decyzji był podobny jak w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji przez WSA, to jest nie ustalenie przez Prezydenta przesłanek określonych w art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego.
Po uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Prezydent W. nie podejmował żadnych czynności w celu rozpoznania sprawy - co było przyczyną złożenia przez M. M. zażalenia z dnia [...] kwietnia 2010 roku na nie załatwienie sprawy w terminie w trybie art. 37 ust. 2 kpa.
Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku uznał wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin na załatwienie sprawy do dnia 31 sierpnia 2010 roku.
Również organ I instancji pismem z dnia 28 kwietnia 2010 roku poinformował skarżącą, iż decyzja w przedmiotowej sprawie zostanie wydana do dnia 31 sierpnia 2010 roku.
Następnie Prezydent W. decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2010 roku ustanowił prawo użytkowania wieczystego do działki o nr ewidencyjnym [...] oraz stwierdził, że rozpoznanie wniosku w stosunku do gruntu o pow. [...] m2, oznaczonego jako działka nr ewidencyjny [...] nastąpi odrębną decyzją Prezydenta W.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze M. M. podniosła, że Prezydent W. nie rozpoznał w całości wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] w terminie zakreślonym, w trybie art. 37 § 2 kpa, przez Wojewodę [...] tj. do dnia 31 sierpnia 2010 roku, gdyż rozpoznał wniosek tyko co do części nieruchomości – działki nr ewidencyjny [...].
Dodała, że w aktach sprawy znajduje się pismo z dnia 22 kwietnia 2010 roku Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu W. Wydział Planowania Przestrzennego, z którego wynika, iż opracowywany plan przewiduje przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości na cele publiczne, co oznacza, że po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu [...], tereny przeznaczone na drogi publiczne, o ile stanowią własność prywatną, będą pozyskiwane na rzecz miasta celem realizacji dróg publicznych. W związku z tym należy domniemywać, iż bezczynność organu faktycznie oznacza po prostu wyczekiwanie na uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego po to, aby po jego uchwaleniu wydać decyzje odmowną w oparciu o ustalenia wynikające z tego planu.
W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że pismem z dnia 7 września 2010 r. skarżąca została poinformowana o tym, że z uwagi na konieczność wykonania mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem działki nr [...] - nie było możliwe rozpatrzenie wniosku w zakreślonym terminie tj. do dnia 31 sierpnia 2010 r. Wobec czego został ustalony nowy termin załatwienia sprawy - 31 grudzień 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżąca bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa.
Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa.
Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia działań, które umożliwią rozpatrzenie całości wniosku dekretowego o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w ustawowym terminie.
Wniosek o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste rozpoznawany jest od 1948 r., zaś okoliczności podane przez organ w odpowiedzi na skargę oraz w decyzji organu z dnia [...] sierpnia 2010 roku, iż organ rozpoznał jedynie cześć wniosku dekretowego, bowiem z uwagi na konieczność wykonania mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem działki nr [...] nie było możliwe rozpatrzenie wniosku w całości - nie stanowią usprawiedliwienia niedotrzymania ustawowych terminów do załatwienia sprawy administracyjnej.
W ocenie Sądu, organ administracji posiadał dostateczną ilość czasu na rozpoznanie wniosku w całości - nawet jeśli uznał za konieczne wykonanie mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem działki nr [...].
Zatem postępowanie Prezydenta W. w tej sprawie uzasadnia stwierdzenie, iż skarga jest zasadna – tym bardziej, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 roku wyznaczył Prezydentowi W. termin na załatwienie sprawy do dnia [...] sierpnia 2010 roku.
Wniosek dekretowy o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], stanowiącej obecnie działkę nr ewidencyjny [...] o powierzchni [...] m2, pomimo upływu ponad 60 lat, nie został jeszcze przez organ administracji publicznej ostatecznie rozpoznany - co jednoznacznie wskazuje, że Prezydent W., naruszając zarówno art. 35 § 1 i 3 kpa jak i art. 12 § 1 kpa, pozostaje w zwłoce. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu trwająca aż tak długi okres - nie jest usprawiedliwiona. Nawet w sytuacji, gdy część wniosku dekretowego została rozpoznana.
Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, stosownie do treści art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - Sąd orzekł jak sentencji wyroku.. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło