I SAB/Wa 256/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2015 r. sprawy ze skargi E. P. na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta m. W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 24 maja 2007 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta m. W. na rzecz E. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 11 marca 2015 r. E. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 24 maja 2007r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. jako [...]. Skarżąca wskazała, że wniosła do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta m. W. wyczerpując tym samym tryb określony w k.p.a. Ponadto podniosła, że organ nie podejmuje żadnych działań w sprawie, nie wyznaczył terminu, w którym postępowanie będzie zakończone. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone w art. 215 o gospodarce nieruchomościami. Ponadto wskazano, iż pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta m. W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent m. W. nie rozpoznał wniosku skarżącej o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym, zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżących należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie jest kwestionowanym w sprawie, że w dniu 24 maja 2007 r. wpłynął do Prezydenta m. W. wniosek skarżącej o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Z akt administracyjnych wynika, że dopiero po upływie ponad dwóch lat organ w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie odszkodowania za w/w nieruchomość położoną przy ul. [...] - zwrócił się do Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy P. Delegatury Biura Gospodarki (pismo z dnia 24 września 2009 r.) o udzielenie informacji jakie inwestycje zostały zrealizowane na gruncie przedmiotowej nieruchomości, kiedy rozpoczęto realizację inwestycji wraz z przesłaniem dokumentacji potwierdzającej realizację inwestycji oraz czy teren przedmiotowej nieruchomości przed zrealizowaniem inwestycji był zagospodarowany przez osobę (lub inwestycję) inną niż poprzedni właściciel lub jego następca prawny. Odpowiedź na powyższe pismo wpłynęła przy piśmie z dnia 29 października 2009 r. Następnie pismem z dnia 19 listopada 2009 r. zwrócono się do Urzędu [...] o udzielenie informacji kiedy na przedmiotowym gruncie rozpoczęto prace związane z realizacją ulicy [...]. Ponadto pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. wystąpiono do Zarządu Dróg Miejskich w W. o udzielenie informacji, kiedy na części obecnej działki [...] zrealizowano ulicę [...]. Pismem z dnia 26 stycznia 2010 r. organ wystąpił do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przesłanie akt własnościowych. W odpowiedzi przy piśmie z dnia 17 lutego 2010 r. organ został poinformowany, iż przedmiotowe akta własnościowe zostały przesłane do dawnego Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Gminy W. 16 maja 1996 r. i nie zostały zwrócone. Pismem z dnia 10 marca 2010 r. organ zwrócił się do [...] Oddział Archiwum o przesłanie dokumentacji dotyczącej realizacji inwestycji na gruncie przedmiotowej nieruchomości oraz dokumentacji dotyczącej realizacji ulicy [...]. Kolejną czynność zmierzającą do merytorycznego rozpoznania sprawy organ podjął dopiero po upływie prawie dwóch lat tj. 16 stycznia 2012 r. zwracając się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta [...] o udzielenie informacji w jaki sposób Miasto [.,..] włada dz. ew. nr [...], jaki jest sposób aktualnego wykorzystania powyższego terenu oraz czy spadkobiercy byłych właścicieli mogą władać gruntem nieruchomości położonej przy ul. [...]. Ponadto zwrócono się do Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. (pismo z dnia 16 stycznia 2012 r. o wskazanie kiedy wytyczone zostały linie rozgraniczające ul. [...] na odcinku obejmującym część działki ew. nr [...], w którą wchodzi przedmiotowa nieruchomość hipoteczna. Powyższa informacja jak wskazał organ niezbędna jest do ustalenia czy nieruchomość ozn. hip. jako [...] spełnia przesłankę do przyznania odszkodowania, tj. czy została zajęta pod inwestycje przed dniem 5 kwietnia 1958 r., czy po tej dacie. Z akt sprawy wynika, iż była to ostatnia czynność organu (pisma z dnia 16 stycznia 2012 r.), którą organ wykonał w celu merytorycznego załatwienia niniejszej sprawy. W aktach sprawy znajduje się również notatka służbowa z dnia 9 września 2014 r., podpisana przez p.o. Zastępcy Dyrektora Biura Gospodarki Nieruchomościami, z której wynika, iż w sprawie zgromadzony został komplet dokumentów niezbędnych do ustalenia, że nieruchomość przy ul. [...] spełnia przesłanki kwalifikujące ją do wypłacenia odszkodowania, a tym samym zakończono postępowanie wyjaśniające. Ponadto wskazano, iż w niniejszej sprawie konieczne będzie zlecenie operatu szacunkowego określającego wartość w/w nieruchomości. Wskazano, iż zlecenie powyższego operatu jest ostatnią czynnością przed zakończeniem postępowania w przedmiotowej sprawie. Pomimo upływu ponad roku od sporządzenia powyższej notatki przedmiotowy operat szacunkowy nie został jeszcze wykonany. Powyższe oznacza, że przez ponad rok od sporządzenia notatki i zakończenia postępowania wyjaśniającego - organ pozostawał w bezczynności. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że w tym okresie Prezydent również nie wypełniał obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a., albowiem pisma wystosowane w oparciu o ten przepis wysyłane były do stron postępowania nieregularnie. Pismem z dnia 4 stycznia 2011 r. organ poinformował strony , iż decyzja w niniejszej sprawie zostanie wydana w terminie do 31 maja 2011 r. Kolejne pismo wystosowano do stron prawie po trzech latach w dniu 11 grudnia 2013 r., w którym poinformowano o przewidywanym terminie rozpatrzenia wniosku do dnia 31 marca 2014 r. Następnie pismami z dnia 9 kwietnia 2014 r., 4 września 2014 r. oraz pismem z dnia 13 kwietnia 2015 r. strony zostały poinformowane o terminie rozpatrzenia sprawy odpowiednio do dnia 31 lipca 2014 r., 31 grudnia 2014 r. oraz do dnia 31 sierpnia 2015 r. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.