I SAB/Wa 257/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku J. M. z dnia 27 maja 2003 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J. M. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. M. wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 27 maja 2003 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi J. M. podniósł, że już wcześniej wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze skargą na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiotowej sprawie. Wobec czego, w dniu 17 kwietnia 2007 r. Sąd wydał wyrok w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 16/05 - w którym zobowiązał organ administracji do rozpatrzenia sprawy w terminie dwóch miesięcy od doręczenia prawomocnego wyroku. W piśmie z dnia 27 czerwca 2016 r. skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia Sądu wraz z aktami sprawy oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Stan faktyczny sprawy, wynikający z akt administracyjnych przedstawia się następująco: W dniu 27 maja 2003 r. (data prezentaty wpływu pisma do organu) J. M. wystąpił z wnioskiem do Prezydenta [...] o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 160 k.p.a. Wniosek ten był wielokrotnie monitowany – lecz bez rezultatu. W związku z powyższym J. M. złożył skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania powyższego wniosku z dnia 27 maja 2003 r. Po rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. wydanym w sprawie sygn. akt I SAB/Wa 16/05 - zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia wniosku z dnia 27 maja 2003 r. w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Po otrzymaniu akt sprawy, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] września 2007 r. przekazał Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] - zgodnie z właściwością - wniosek skarżącego. Następnie w dniu 18 lipca 2008 r. J. M. złożył skargę - do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 27 maja 2003 r. o przyznanie odszkodowania w trybie art. 160 k.p.a. Wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2009 r. sygn. akt I SAB/Wa 155/08 Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia 27 maja 2003 r. w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Po przejściu sprawy w kompetencje Prezydenta [...] J. M. ponownie wystąpił ze skargą na bezczynność tego organu, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę tę odrzucił wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 459/15 z powodu nie złożenia przez skarżącego przed wniesieniem skargi zażalenia na bezczynność Prezydenta [...]. Skarżący wielokrotnie zwracał się do Prezydenta [...] o rozpatrzenie jego wniosku, a w piśmie z dnia 22 lipca 2014 r. (data wpływu do organu 18 grudnia 2014 r.) wskazał, że wnosi o przyznanie mu odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia 27 maja 2015 r. skarżący wystąpił do Wojewody [...] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta [...] i Wojewoda postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do trzech miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, że pismami z dnia 14 marca 2016 r. wystąpił do Archiwum Państwowego w [...], Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] oraz Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przesłanie materiałów archiwalnych , na podstawie których możliwe będzie ustalenie daty utraty możliwości posiadania przez dawnych właścicieli przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie wskazano, że skarżący pismem z dnia 15 marca 2016 r. został poinformowany o przewidywanym terminie wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718), przywoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanych przepisów, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23) – powoływanej dalej jako: "k.p.a.". Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent nie rozpoznał wniosku o przyznanie odszkodowania i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc nadal pozostaje w zwłoce. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania i zdaniem Sądu, jest on rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenie postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o odszkodowanie wpłynął do Prezydenta w dniu 27 maja 2003 r. i od tego momentu rozpoczął swój bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że Prezydent [...] pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak podejmowania działań ukierunkowanych na merytoryczne załatwienie sprawy przez tak znaczny okres czasu pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie nie informował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Uczynił to dopiero po złożeniu przez skarżącego skargi na bezczynność organu. Także dopiero wówczas podjął działania zmierzające do uzupełnienia dokumentacji w celu zbadania wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Szczególnie naganne jest także to, że organ nie udzielał skarżącemu odpowiedzi na jego liczne pisma ponaglające, a ponadto okoliczność, ze wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę J. M. i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia jego wniosku z dnia 27 maja 2003 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek skarżącego o załączenie akt sądowych z uwagi na zbędność przeprowadzania dowodów z wyroków, które znane są Sądowi z urzędu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804).