I SAB/Wa 258/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie Sędzia WSA Joanna Skiba Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego - w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. [...] wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości zlokalizowanej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...]. Po doprecyzowaniu złożonej skargi pismem z dnia [...] września 2018 r. oraz pismem z dnia [...] października 2018 r., Sąd uznał, że skarga została złożona w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. W złożonej skardze skarżący wystąpili do Sądu o zobowiązanie organu administracji w trybie przepisu art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do załatwienia sprawy przedmiotowej nieruchomości w możliwie najkrótszym terminie wyznaczonym przez Sąd oraz zasądzenie od Prezydenta [...] zwrotu kosztów postępowania. w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący wnieśli także o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skarżący przytoczyli treść art. 12 § 1 i art. 35 § 1 i § 3 kpa. Podkreślili, że ich sprawa została wszczęta wnioskiem z dnia [...] lipca 2016 r. Postępowanie zostało zawieszone do czasu przedstawienia postanowień spadkowych po dawnych właścicielach nieruchomości. Skarżący zaznaczyli, że dokumenty potwierdzające dziedziczenie w ich ocenie zostały już złożone do akt sprawy, tym samym odpadła przyczyna uzasadniające zawieszenie postępowania. W tej sytuacji, pismem z dnia [...] lutego 2018 r. skarżący wezwali Prezydenta [...] do podjęcia zawieszonego postępowania. Skarżący wyjaśnili także, że w dniu [...] marca 2019 r. skierowali również do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na bezczynność Prezydenta [...]. Skarżący podnieśli, że do dnia złożenia skargi organ nie podjął postępowania ani żadnych działań zmierzających do załatwienia sprawy co do meritum. Nie zrealizował również obowiązków nałożonych przepisem art. 36 kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w związku ze złożonym w dniu [...] marca 2018 r. zażaleniem na bezczynność organu w sprawie, przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w [...] toczy się postępowanie i w związku z tym akta własnościowe zostały przekazane do Kolegium. Prezydent [...] dodał, że Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta [...] wystąpił w dniu [...] lipca 2018 r. do Sądu Rejonowego [...] z wnioskiem o zmianę postanowienia Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2016 r. w sprawie o sygn. akt [...] w przedmiocie nabycia spadku po [...], zmarłym w dniu [...] maja 1946 r. (spadek wakujący). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim wyjaśnić należy, że Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do sprecyzowania przedmiotu skargi, czyli jakiego wniosku i z jakiej daty nie rozpoznał Prezydent [...], a w szczególności czy skarga dotyczy wniosku z dnia [...] lipca 2016 r. o zwrot nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dawny nr hip. [...], czy też wniosku z dnia [...] września 2017 r. (ponowionego w dniu [...] lutego 2018 r.) o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Pismami z dnia [...] września 2018 r. oraz [...] października 2018 r. pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że w intencji skarżących skarga na bezczynność Prezydenta [...] miała obejmować całe postępowanie administracyjnej dotyczące wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, a zatem zarówno wniosek z dnia [...] lipca 2016 r., jak również oba wnioski o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Również zażalenie na bezczynność organu złożone w dniu [...] marca 2019 r. do organu nadzoru miało zgodnie z zamiarem i wolą skarżących objąć całe postępowanie administracyjne, w tym nierozpoznanie wniosków o podjęcie zawieszonego postępowania. W tej sytuacji Sąd wziął pod uwagę (co jest Sądowi wiadome z urzędu), że tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 19 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB/Wa 483/17 rozpatrywał już kwestię bezczynności Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości i uznał, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że wniosek skarżących o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego spornej nieruchomości stał się bezprzedmiotowy ze względu na fakt wydania przez Prezydenta [...] w dniu [...] sierpnia 2017 r. postanowienia zawieszającego z urzędu postępowanie w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu do czasu przedłożenia postanowienia sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po zmarłych stronach postępowania. Niniejsze postępowanie nadal jest zawieszone. Ponadto wyrokiem z dnia 19 lutego 2017 r. sygn. akt I SAB 545/17 tutejszy Sąd rozpoznał wniosek skarżących dotyczący stwierdzenia bezczynności organu w rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Także i w tej sprawie Sąd uznał, z tych samych przyczyn co poprzednio, że zaistniała bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. W tej sprawie postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowego gruntu organ wydał w dniu [...] wrześniu 2017 r. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarga [...] wniesiona obecnie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezydenta [...] dotyczyć może jedynie wniosku skarżących z dnia [...] września 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego w sprawie o ustanowienie prawa ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości zlokalizowanej w [...] przy ul. [...] i w tym zakresie ją rozpoznał. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302 ze zm.) sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji bądź dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, który to obowiązek wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1, art. 35 i art. 77 § 1 kpa. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem w celu załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem do dnia jej rozpatrzenia organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie wniosku z dnia [...] września 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Przede wszystkim wyjaśnienia wymaga, że jak podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Zgodnie z treścią art. 37 § 1 pkt 1 kpa stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy, Prezydent [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie ustanowienia prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] do czasu przedłożenia postanowienia sądu stwierdzającego nabycie praw do spadku po zmarłych stronach postępowania. Pismem z dnia [...] września 2017 r. skarżący przedłożyli dokumenty spadkowe potwierdzające następstwo prawne skarżących do praw związanych z nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] wraz z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postępowania. W związku z brakiem odpowiedzi skarżący pismem z dnia [...] lutego 2018 r. złożyli kolejny wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania. Pomimo upływu ustawowego terminu do rozpoznania wniosku Prezydent [...] nie zakończył postępowania zainicjowanego opisanym wnioskiem, co stanowi o zasadności niniejszej skargi. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpatrzenia niniejszego wniosku w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Wyznaczony termin jest w ocenie Sądu wystarczający do rozpatrzenia wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Rozpoznawanie wniosku z dnia [...] września 2017 r. o podjęcie zawieszonego postępowania przez 2 lata zdaniem Sądu rażąco narusza art. 7, 8, 9, 12, 35 i 36 kpa. Stanie na straży praworządności wymaga zaś od organu prowadzenia postępowania w taki sposób, aby nie było wątpliwości, że podejmuje on wszelkie niezbędne działania zmierzające do załatwienia sprawy. Taka sytuacja w rozpatrywanej sprawie jednak nie wystąpiła. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 149 § 1 i 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 ze zm.). Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 powołanej ustawy.