I SAB/Wa 259/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędzia WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Agnieszka Bieńkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. sprawy ze skargi A. K. i J. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku A. K. i J. K. z dnia [...] stycznia 2003 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul.[...] , oznaczoną ew. nr dz. [...] o pow. [...] m2 - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 22 kwietnia 2013 r. J. K. i A. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie skarżącym na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z poźn. zm.) odszkodowania za nieruchomość położoną w W. zajętą pod drogę publiczną ul. [...], stanowiącą działkę ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...]. Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 28 stycznia 2003 r. Pismem z dnia 18 marca 2003 r. organ wezwał strony do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez złożenie dokumentu potwierdzającego ich prawo własności do przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r., wystąpienie pozostałych uprawnionych o wypłatę odszkodowania oraz dostarczenie ostatecznej decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa przez Gminę W. W związku z powyższym J. K. i A. K. podjęli czynności celem złożenia wszystkich wymaganych przez organ dokumentów, m.in. zwrócili się do Wojewody [...] w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...] Prezydent [...] zawiesił postępowanie odszkodowawcze do czasu wydania przez organ decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę z mocy prawa przedmiotowej nieruchomości. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości, zajętej pod część ulicy [...] w W., oznaczonej ew. nr dz. [...]. Pismem z dnia 1 grudnia 2009 r. Urząd W. wystąpił do Archiwum Państwowego [...] Archiwum Akt Nowych w [...] oraz Archiwum Urzędu [...] o nadesłanie dokumentów, z których wynikałoby, czy w stosunku do przedmiotowej nieruchomości toczyło się postępowanie wywłaszczeniowe i związane z nim postępowanie odszkodowawcze. O nadesłanie podobnych informacji wystąpiono również do Zarządu Dróg Miejskich, Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami i Wydziału Infrastruktury Urzędu W. W styczniu 2010 r. do organu wpłynęły pisma z powyższych instytucji, informujące o braku dokumentów dotyczących postępowania wywłaszczeniowego i odszkodowawczego w stosunku do przedmiotowej nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] Prezydent W. podjął zawieszone postępowanie. Jednocześnie w tym samym dniu poinformował wnioskodawców, że warunkiem koniecznym do wydania decyzji odszkodowawczej jest sporządzenie operatu szacunkowego, co oznacza, że postępowanie odwoławcze zakończenie zostanie do końca IV kwartału 2010 r. W dniu 24 czerwca 2010 r. odbyła się rozprawa administracyjna w przedmiotowej sprawie. Z kolei pismem z dnia 7 lipca 2010 r. skarżący zgłosili zastrzeżenia do sporządzonego operatu szacunkowego. Następnie w dniu 23 sierpnia 2010 r. organ poinformował strony, że środki finansowe przyznane w budżecie W. na wypłatę odszkodowań z art. 73 ustawy – Przepisy wprowadzające (...), zostały już wykorzystane. W kolejnym wystąpieniu z dnia 21 kwietnia 2011 r. organ poinformował strony, że sprawa zostanie rozstrzygnięta do końca III kwartału 2011 r. W dniu 30 sierpnia 2011 r. sporządzona została nowa wycena przedmiotowej nieruchomości, do której pismem z dnia 9 stycznia 2012 r. skarżący zgłosili zastrzeżenia. W odpowiedzi na powyższe, w dniu 15 lutego 2012 r. rzeczoznawca majątkowy nadesłał do organu kolejny, skorygowany operat szacunkowy. Następnie w dniu 4 maja 2012 r. Urząd W. poinformował strony, że wniosek o przyznanie odszkodowania rozpatrzony zostanie do końca IV kwartału 2012 r. Termin ten pismem z dnia 29 stycznia 2013 r. został przesunięty na 31 marca 2013 r. Wobec niemożności uzyskania rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z dnia 21 grudnia 2012 r. skarżący skierowali do Wojewody [...] zażalenie na nieterminowe załatwienie przez Prezydenta W. sprawy w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za sporną nieruchomość. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie i wyznaczył organowi I instancji termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia do dnia 31 marca 2013 r. Termin ten nie został dotrzymany. Za to pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. Prezydent ponownie przedłużył termin rozpatrzenia sprawy, tym razem do dnia 31 grudnia 2013 r. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze z dnia 22 kwietnia 2013 r. skarżący przedstawili przebieg postępowania administracyjnego i wskazali, że w przedmiotowej sprawie doszło do przekroczenia wszelkich terminów, zarówno tych wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również wyznaczonych przez sam organ. Podkreślili, że pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę, Prezydent W. do dnia wniesienia skargi nie podjął rozstrzygnięcia i nie wydał decyzji merytorycznej w sprawie. W konsekwencji, zdaniem skarżących, przedłużające się i przewlekle prowadzenie postępowania administracyjnego miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. podniósł, że w toku postępowania podjął szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Organ wskazał poza tym, że pismem z dnia 22 kwietnia 2013 r. poinformował skarżących o przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.– dalej ppsa), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. W przedmiotowej sprawie analiza zebranego materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi na bezczynność, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 Kpa, organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 Kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 ppsa. (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016, wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1031/12 http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta była zawiniona przez organ, czy też nie. Zgodnie z art. 149 ustawy ppsa, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (w brzmieniu przepisu obowiązującym od dnia 17 maja 2011 r.). Instytucja skargi na bezczynność organu ma zatem na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia. W przedmiotowej sprawie Prezydent W. od dnia 28 stycznia 2003 r., kiedy to do organu wpłynął wniosek skarżących o przyznanie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę – ul. [...] w W., stanowiącą dz. ew. nr [...] o pow. [...] m2, do dnia wyrokowania nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia. Organ przekroczył przy tym zarówno terminy maksymalne wynikające z art. 35 § 3 terminy wyznaczane wielokrotnie przez siebie, jak również termin dodatkowy wyznaczony przez organ wyższego stopnia w trybie art. 37 § 2 Kpa. Ponadto prowadząc niniejsze postępowanie Prezydent naruszył wynikającą z art. 12 Kpa, zasadę szybkości postępowania oraz wyrażoną w art. 8 Kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać bowiem należy, że organ administracji podejmował czynności zmierzające do merytorycznego zakończenia sprawy - o czym świadczą, m.in. wystąpienia mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego. Organ również informował strony o przewidywanych terminach zakończenia postępowania. Ponadto wskazać należy, że okresie pomiędzy lipcem 2006 r. a majem 2010 r. postępowanie administracyjne było zawieszone. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.