I SAB/Wa 259/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 27 września 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami RP 1. stwierdza, że bezczynność Wojewody [...] w rozpatrzeniu wniosku o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A. B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania aktu w określonym terminie; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. G. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] maja 2019 r. S.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...], mającą mieć miejsce przy rozpoznawaniu jego wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie trwa już od 1990 r., decyzja z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] rozpatrzyła jedynie część żądania strony. Pismem z [...] lutego 2018 r. złożył zażalenie na bezczynność. Pomimo tego organ nadal nie podejmuje rozstrzygnięcia w sprawie. W skardze wniósł o wyznaczenie Wojewodzie [...] 14-dniowego terminu do zakończenia prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji administracyjnej, o zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, zarządzenia podjęcia przez Wojewodę [...] środków zapobiegających naruszaniu terminu załatwienia spraw w przyszłości i zażądania od wojewody [...] pisemnej informacji o podjętych środkach w terminie 7 dni, o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w kwocie 10 000 oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wobec wydania następujących decyzji: - nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. potwierdzającej S.G. w ½ części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej; - nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. potwierdzającej J.R. w ½ części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej; - decyzji nr [...] z [...] czerwca 2019 r. odmawiającej J.R. i S.G. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości [...]. Pismem z [...] lipca 2019 r. pełnomocnik skarżącego cofnął skargę w zakresie zadania wyznaczenia organowi terminu do załatwienia skargi, w pozostałym zakresie podtrzymał wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest zasadna w zakresie w jakim zarzuca Wojewodzie [...] bezczynność przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej. Ta bowiem zachodzi wówczas gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Do tego rodzaju wniosków prowadzi definicja bezczynności sformułowana w aktualnym brzmieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Dla jej stwierdzenia nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy zostało to spowodowane zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę oraz działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast istotne przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) dalej: "p.p.s.a.". Przy czym wydanie przez organ administracyjny po wniesieniu skargi decyzji w sprawie, w której pozostawał on do tej pory w zwłoce - nie zwalania sądu z obowiązku rozpoznania skargi w zakresie orzekania czy organ dopuścił się bezczynności i czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a.). W okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy niesporne jest, że postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Prezydent [...] przekazał przedmiotowy wniosek Wojewodzie [...]. Od ww. daty rozpoczął zatem dla Wojewody [...] termin do załatwienia sprawy. Pierwszą czynność merytoryczną w sprawie organ podjął [...] października 2008 r. i było to wezwanie wystosowane do skarżącego o nadesłanie szeregu dokumentów. Pomiędzy [...] września 2012 r. ( wezwanie do uzupełnienia dokumentów) a [...] kwietnia 2013 r. (wezwanie wystosowane do różnych podmiotów o nadesłania szeregu dokumentów), organ nie podejmował czynności w sprawie. Decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty w stosunku do Z.B.( spadkobierczyni A.B.). Decyzja ta została uchylona decyzją Ministra Skarbu Państwa z [...] czerwca 2015 r., a sprawę przekazano do rozpoznania organowi I instancji. W lipcu 2015 r. zmarła Z.B., a w jej miejsce wstąpili następcy prawni: A.B. i J.R. W 2015 r. pełnomocnik skarżącego złożył nowe dokumenty w sprawie. W dniu [...] września 2016 r. skarżący złożył do akt sprawy dodatkowe dokumenty archiwalne dotyczące majątku [...]. W dniu [...] września 2016 r. A.B. ( następca prawny Z.B.) złożył do Wojewody [...] skargę na opieszałość podległych mu urzędników. W dniu [...] września 2016 r. skarżący złożył zażalenie do Ministra Skarbu Państwa na bezczynność organu. Postanowieniem z nr [...] r. Wojewoda [...] stwierdził, że S.G. ma prawo do 1/2 części rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości w miejscowości [...] i wezwał m.in. do złożenia operatu szacunkowego. Postanowieniem z [...] marca 2017 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał zażalenie wniesione przez skarżącego na bezczynność Wojewody [...] za bezzasadne. Wojewoda w dniu [...] września 2017 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla [...] o nadesłanie odpisu postanowienia z [...] lutego 2014 r. dotyczącego wykładni postanowienia spadkowego z [...] grudnia 1977 r. dotyczącego A.B. Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Wojewoda [...] potwierdził S.G. w ½ części prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez A.B. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczpospolitej Polskiej w miejscowości [...]. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] maja 2017 wyznaczył Wojewodzie [...] termin rozpatrzenia sprawy na dzień [...] czerwca 2017 r. Postanowieniem z [...] lipca 2018 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił postanowienie Wojewody [...] z [...] marca 2018 r. o zawieszeniu postępowania z powodu śmieci A.B. Następnie organ wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. dwie decyzje opisane wyżej w uzasadnieniu. Opisane wyżej czynności, biorąc nawet tylko pod uwagę okres od uchylenia postanowienia o zawieszeniu ([...] lipca 2018 r.) do wydania decyzji ([...] czerwca 2019r.) wskazuje na bezczynność organu w prowadzeniu postępowania. Co istotne przy tym, przez pewne okresy organ nie podejmował w sprawie jakichkolwiek czynności. Tym samym pozostawał on w stanie bezczynności, a ta ma w tym wypadku postać kwalifikowaną - rażąco narusza prawo. Sposób procedowania niniejszej sprawy pozostaje bowiem w oczywistej sprzeczności z ustanowioną w art. 12 zasadą szybkości postępowania. Natomiast wobec cofnięcia skargi w zakresie zobowiązaniu organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, sprawa sądowa podlegać musi umorzeniu na zasadzie określonej w art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważywszy jednak na fakt, że w sprawie doszło już do rozpoznania wniosku o przyznanie rekompensaty, Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przyznanie na jego rzecz od organu, na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., żądanej sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Straciła bowiem w tym wypadku na aktualności jej funkcja dyscyplinująca. Skarżący nie wskazywał zaś w motywach zgłoszonego w tym względzie żądania, ani nawet uprawdopodobnił, wystąpienia jakichkolwiek negatywnych skutków stwierdzonej bezczynności postępowania, która wymagałyby zrekompensowania przez przyznanie sumy pieniężnej. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. W przedmiocie umorzenia postępowania orzeczono na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). O oddaleniu skargi w pozostałej części (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a, zaś o kosztach postepowania na podstawie art. 200 w zw. z i art. 205 § 2 powołanej ustawy. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z kolei na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.