I SAB/Wa 259/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Łukasz Trochym sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) asesor WSA Justyna Wtulich-Gruszczyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi A. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie na rzecz A. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. A. K. pismem z 12 listopada 2024 r. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postepowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie, przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Skarżący wniósł o zobowiązanie Prezydenta do załatwienia sprawy w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące oraz stwierdzenie, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi wskazał, że postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z 18 maja 1979 r. złożonym przez jego babkę W. R.. Wyrokiem z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 106/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. W pkt 2 wyroku stwierdził, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z 5 września 2022 r., nr 442/SD/2022 Prezydent m. st. Warszawy odmówił uwzględnienia wniosku o zwrot nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z 12 kwietnia 2023 r., nr KOC/5805/Go/22 uchyliło decyzję Prezydenta i przekazało mu sprawę do ponownego rozpoznania. Postanowieniem z 19 września 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1400/23 Sąd odrzucił sprzeciw Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Warszawie od ww. decyzji Kolegium. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 14 grudnia 2023 r., sygn. akt I OZ 583/23 oddalił zażalenie Prokuratora od postanowienia Sądu. Skarżący podniósł, że część spadkobierców właścicieli nieruchomości zmarła, a żyjący spadkobiercy nie mogą doczekać się zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że podjął czynności zmierzające do wykonania ekspertyzy dotyczącej liczby lokali w budynku położonym na przedmiotowym gruncie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 ppsa sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Sytuacja, o której mowa w powołanym przepisie, zachodzi wówczas, gdy wcześniej złożona skarga, w tym samym przedmiocie i między tymi samymi stronami, jest rozpoznawana merytorycznie lub nastąpiło już wcześniejsze merytoryczne prawomocne rozpoznanie skargi (res iudicata), w zakresie tego samego przedmiotu i między tymi samymi podmiotami. Przy ustalaniu tożsamości sprawy należy brać pod uwagę element podmiotowy i przedmiotowy, przy czym tożsamość podmiotowa, to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Wobec tego sąd analizuje: co jest przedmiotem sprawy i jakie występują strony. Jeżeli dojdzie do przekonania, że sprawa "o to samo" między tymi samymi stronami została już rozstrzygnięta, zobowiązany jest do odrzucenia skargi (por. postanowienia NSA: z 3 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 387/11; z 28 lipca 2017 r., sygn. akt I OZ 1133/17). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 106/20, po rozpoznaniu skargi A. K. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Powołany wyrok z 24 lipca 2020 r. stał się prawomocny z dniem 24 października 2020 r. Z treści wyroku wynika, że przedmiotem kontroli Sądu była bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, w wyniku której Prezydent m.st. Warszawy zobowiązany został do rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Wskazać należy, że postanowieniem z 14 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 265/21 tutejszy Sąd odrzucił skargę A. K. na bezczynność Prezydenta w przedmiocie rozpoznania tego samego wniosku, dotyczącego tej samej nieruchomości i złożonego przez tą samą stronę skarżącą. W końcowych wywodach uzasadnienia postanowienia Sąd wskazał, że skarżący ma możliwość złożenia skargi na niewykonanie wyroku z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 106/20. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 29 czerwca 2022 r., sygn. akt I Oz 271/22 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie z 14 października 2021 r., sygn. akt I SAB/Wa 265/21. Pismem z 12 listopada 2024 r. A. K. złożył skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego 18 maja 1979 r. przez W. R. o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Wskazać należy, że pomiędzy niniejszą sprawą, a sprawą zakończoną wyrokiem z 24 lipca 2020 r., sygn. akt I SAB/Wa 106/20 zachodzi tożsamość podmiotowa i przedmiotowa. Podmiotem praw i obowiązków w powołanej sprawie był organ – Prezydent m.st. Warszawy oraz skarżący A. K. Przy czym określenie zawarte w art. 58 § 1 pkt 4 ppsa "pomiędzy tymi samymi stronami", należy rozumieć w ten sposób, że występuje ona nie tylko w odniesieniu do skarżącego i strony przeciwnej (art. 32 ppsa), ale także w stosunku do innych uczestników postępowania lub ich spadkobierców. Skarga z 12 listopada 2024 r. pod względem zakresu przedmiotowego jest tożsama ze sprawą o sygn. akt I SAB/Wa 106/20 - dotyczy bowiem zwrotu nieruchomości położonej w Warszawie, przy ul. [...], ozn. hip. [...]. Powyższe dowodzi, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga jest tożsama zarówno pod względem podmiotowym, jak i przedmiotowym ze skargą rozpoznaną powyżej wskazanym, prawomocnym wyrokiem. Nie zmienia tego okoliczność, że w sprawie o sygn. I SAB/Wa 106/20 przedmiotem kontroli sądu była bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpoznaniu wniosku o zwrot nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], ozn. hip. [...], natomiast w niniejszej sprawie jest to skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego przez W. R. o zwrot tej samej nieruchomości. Należy mieć na uwadze, że o ile w art. 149 ppsa ustawodawca wyodrębnił dwie instytucje, tj. bezczynność i przewlekłość, o tyle przyznał sądowi taki sam zakres uprawnień w przypadku uwzględnienia skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłość. Z punktu widzenia celu zmian spowodowanych wprowadzeniem instytucji przewlekłości postępowania i sankcji jakie sąd może nałożyć na organ, nieuzasadnione jest zatem, aby w odniesieniu do prowadzonego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie administracyjnej, wobec tego samego organu stosować podwójnie środki przewidziane w art. 149 ppsa. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, a ich zastosowanie jest obowiązkowe w razie stwierdzenia którejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu (por. postanowienie NSA z 19 października 2018 r., sygn. akt I OZ 965/18). Badając wniesioną obecnie skargę w kontekście przesłanki określonej w art. 58 § 1 pkt 4 ppsa wskazać należy, że wyrokiem z 24 lipca 2020 r. , sygn. akt I SAB/Wa 106/20 Sąd orzekł już, że Prezydent m.st. Warszawy pozostaje bezczynny w sprawie rozpoznania wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie Sąd zobowiązał ten organ do rozpoznania wniosku w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oznacza to, że wobec Prezydenta m.st. Warszawy, który pozostawał w zwłoce w rozpoznaniu przedmiotowego wniosku Sąd wykorzystał już instrumenty dyscyplinujące i sankcyjne przewidziane w art. 149 ppsa (wspólne dla instytucji bezczynności i przewlekłości postępowania), co wyklucza możliwość ponownego merytorycznego orzekania w odniesieniu do obu form opieszałości organu występujących w tej sprawie administracyjnej. W konsekwencji w przypadku wydania prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, w tej samej sprawie nie jest dopuszczalne kierowanie kolejnych skarg na bezczynność bądź przewlekłość. Opieszałość organu podlega natomiast skardze w trybie art. 154 ppsa na niewykonanie wyroku sądu. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd z mocy art. 58 § 1 pkt 4 ppsa orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa (pkt 2 sentencji). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.