I SAB/Wa 261/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Przemysław Żmich, , po rozpoznaniu w dniu 25 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 14 stycznia 2019 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. E. K. (Skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego A. S., pismem z 22 maja 2019 r. (data wpływu do Sądu 17 czerwca 2019 r.) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] (Prezydent) w przedmiocie rozpoznania wniosku z 14 stycznia 2019 r. (data złożenia w organie 28 stycznia 2019 r.) o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. Hip. [...], wnosząc o: 1. wyznaczenie Prezydentowi miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie odszkodowania; 2. przyznanie na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. od organu na jej rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem. W uzasadnieniu wyjaśniła, że wnioskiem z 14 stycznia 2018 r. (data złożenia w organie 28 stycznia 2019 r.), wystąpiła o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość. Zaznaczyła również, że pismem z 27 marca 2019 r. złożyła do Wojewody [...] ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pomimo upływu ustawowych terminów rozstrzygnięcia sprawy oraz upływu 3 miesięcy od złożenia wniosku do dnia dzisiejszego nie zapadło żądane rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i 77 § 1 K.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo duża ilość wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Ponadto Prezydent wskazał, że już 5 lutego 2019 r. poinformowano pełnomocnika skarżącego o wszczęciu postępowania w przedmiocie przyznania odszkodowania za ww. nieruchomość. Końcowo Prezydent wskazał, że samo wniesienie środka zaskarżenia nie jest równoznaczne ze spełnieniem warunku o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. W jego ocenie o spełnieniu tego warunku można bowiem mówić dopiero po rozpoznaniu wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 149 § 1 ppsa sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z §1a powołanego przepisu, Sąd jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 K.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy. Te okoliczności będą miały jedynie znaczenie przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie poza sporem jest, że Prezydent w prowadzonym postępowaniu dopuścił się bezczynności. Nie zakończył sprawy i nadal pozostaje w zwłoce w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za przejętą nieruchomość. Wniosek z 14 stycznia 2019 r. wpłynął do organu 28 stycznia 2019 r. Zatem od tej daty rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 K.p.a. Tymczasem pomimo upływu ponad siedmiu miesięcy od daty złożenia opisanego wniosku, Prezydent nie zakończył postępowania zainicjowanego tym wnioskiem i nie podjął rozstrzygnięcia merytorycznego. Z tego względu Sąd zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku odszkodowawczego w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, Sąd uznał, iż zaistniała w sprawie bezczynność organu – nie miała cechy rażącego naruszenia prawa. Orzekając o powyższym Sąd wziął pod uwagę znaną Sądowi z urzędu ilość spraw dotyczących nieruchomości [...] objętych dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze, m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) oraz fakt, że organ po upływie 8 dni od dnia złożenia wniosku poinformował pełnomocnika skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego dotyczącego przyznania odszkodowania za opisaną powyżej nieruchomość. Ponadto z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ aktywnie oraz w małych odstępach czasowych podejmował czynności zmierzające do zgromadzenia całości materiału dowodowego sprawy występując do organów oraz do skarżącej o nadesłanie stosownych dokumentów. Jednocześnie Sąd nie znalazł wystarczająco uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu, na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 149 § 2 P.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek w postaci przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Końcowo zaznaczyć trzeba, że zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, stanowisko organu, że Skarżąca nie dopełniła warunku wyczerpania przed wniesieniem skargi przysługującej jej środków zaskarżenia, gdyż złożone przez Skarżącą ponaglenie nie zostało rozpoznane przez Wojewodę nie zasługuje na uwzględnienie. Kontroli sądu nie jest poddane rozstrzygnięcie ponaglenia, a w świetle brzmienia tego przepisu, już samo skorzystanie przez stronę z tego środka otwiera jej drogę do sądu, bez względu na to czy środek ten został już rozpoznany w trybie administracyjnym. Tak więc złożenie ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie wywiera skutek wyczerpania środków zaskarżenia i umożliwia stronie skuteczne wniesienie skargi na przewlekłe postępowanie, a skarżącemu w momencie wniesienia ponaglenia przestało przysługiwać prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego (por. postanowienie NSA z 23 sierpnia 2016 r., II OSK 1705/16). W świetle powyższego wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność jest dopuszczalna ponieważ Skarżąca spełniła warunki wynikające z art. 52 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a w związku z art. 119 pkt 4 P.p.s.a.. orzekł jak pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd wydał na podstawie art.151 w związku z art. 149 § 2 P.p.s.a.. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, to jest łącznie zasądzając kwotę 580 złotych.