I SAB/Wa 263/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia postanawia: odrzucić skargę. D. P. (dalej jako "skarżąca") pismem z 28 maja 2025 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie (dalej jako "organ") postępowania w przedmiocie ustalenia poziomu potrzeby wsparcia. Skarżąca wyjaśniła, że wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia złożyła w dniu 15 lipca 2024 r. Tymczasem decyzję w tym przedmiocie organ wydał dopiero w dniu 14 kwietnia 2025 r., a doręczył ją w dniu 14 maja 2025 r., a zatem po 10 miesiącach od otrzymania wniosku. Co więcej, organ wadliwie nie pouczył skarżącej o możliwości wniesienia od tej decyzji skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, opisał przebieg postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej i wyjaśnił, że w decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia pouczył skarżącą o możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 6b5 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 44 ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa". Dopiero zaś w przypadku nieuzyskania zadowalającego rozstrzygnięcia, stronie przysługuje prawo do wniesienia odwołania do sądu. Odnosząc się zaś do zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania organ zauważył, że długość procedowania w prawie związana jest z dużą liczbą wniosków koniecznych do rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć trzeba, że obowiązkiem Sądu, do którego wpłynęła skarga, jest w pierwszej kolejności zbadanie jej dopuszczalności. Badanie to polega w szczególności na ustaleniu, czy sprawa przedstawiona pod rozstrzygnięcie Sądu mieści się w zakresie jego właściwości. Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Z powyższego wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organu, czy też przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie do sądu administracyjnego decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, a bezczynność organu zachodzi wówczas, gdy w ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i pomimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu albo nie podjął odpowiedniej czynności. Tymczasem przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest przewlekłe prowadzenie postępowania w przedmiocie ustaleniu dla skarżącej poziomu potrzeby wsparcia na podstawie art. 4b w zw. z art. 6b5 ustawy. Zauważyć trzeba, że zagadnienia związane z wydawaniem decyzji o ustaleniu poziomu potrzeby wsparcia uregulowane zostały w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia wydaje wojewódzki zespół na wniosek osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2, albo na wniosek podmiotu, o którym mowa w art. 6b ust. 1 i 2, dotyczący osoby, o której mowa w art. 4b ust. 2 (art. 6b3 ust. 1 ustawy). Stosownie do art. 6b5 ust. 5 ustawy od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do wojewódzkiego zespołu składany w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Zgodnie zaś z art. 6c ust. 8 ustawy od orzeczenia i decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Z powyższych przepisów wprost wynika, że od decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego, bowiem są one objęte kognicją sądów powszechnych. Uwzględniając zatem przedmiot wniesionej skargi, odnoszący się do przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie rozpoznania wniosku o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia, należy wyjaśnić, że sprawa ta nie znajduje się pośród spraw objętych kognicją sądów administracyjnych. Od decyzji wydanej w trybie art. 6b5 ust. 1 ustawy przysługuje bowiem odwołanie do sądu powszechnego. W konsekwencji niedopuszczalna jest również skarga do sądu administracyjnego na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, który nie rozpoznaje wniosku strony w tym przedmiocie. Niezależnie od powyższego zauważyć trzeba, że z akt sprawy wynika, że organ decyzją z 14 kwietnia 2025 r. ustalił poziom potrzeby wsparcia dla skarżącej, zaś skargę na przewlekłe prowadzenie niniejszego postępowania skarżąca wniosła w dniu 28 maja 2025 r. Kwestia dopuszczalności skargi na bezczynność i skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (ONSAiWSA 2020/6/79), stwierdził, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Z uzasadnienia ww. uchwały wynika, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Zaprezentowany w przywołanej wyżej uchwale pogląd pozostaje aktualny także wobec skargi wniesionej na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, gdy skarga została wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy, co potwierdza uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022/3/34). W uchwale tej wskazano, że normatywna tożsamość reguł zaskarżania bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego uprawnia do uznania uchwały w sprawie II OPS 5/19 jako adekwatnej także przy dokonywaniu oceny istnienia przedmiotu zaskarżenia w sprawie dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W uchwale z 7 marca 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Skoro zatem skarżąca wniosła skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania po wydaniu przez organ decyzji z 14 kwietnia 2025 r., a zatem po zakończeniu postępowania w przedmiotowej sprawie, należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wobec tego Sąd również z tej przyczyny stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.