I SAB/Wa 264/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. S. na bezczynność Ministra Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. nr [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. nr [...]; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii na rzecz skarżącego B. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. B. S. (dalej jako "skarżący") pismem z [...] września 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju (dalej jako "Minister" lub "organ") w przedmiocie rozpoznania odwołania skarżącego od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że powyższe odwołanie wniesione zostało w dniu [...] kwietnia 2017 r. i mimo upływu terminów rozpoznania sprawy (postępowanie toczy się już trzy lata) oraz wniesionego do organu ponaglenia, nadal nie zostało rozpatrzone. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania odwołania w terminie jednego miesiąca; przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w dniu [...] kwietnia 2020 r. akta sprawy przekazał geodecie w celu sporządzenia opinii geodezyjnej określającej, czy przedmiotowa nieruchomość objęta była zaświadczeniem lokalizacyjnym z 1961 r. oraz określenia jej funkcji zapisanej w planie zagospodarowania przestrzennego. Opinię tę organ uzyskał w dniu [...] kwietnia 2020 r., zaś [...] października 2020 r. powiadomił strony o zgromadzeniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia. W tej sytuacji zarzuty skargi są bezzasadne. Organ zwrócił również uwagę na dużą liczbę spraw prowadzonych przez każdego z referentów, stan pandemii i utrudnioną ciągłość w pracy spowodowaną m.in. zwolnieniami lekarskimi pracowników, które to okoliczności miały wpływ na niemożność wyprowadzenia zaległości w krótkim czasie. W dniu [...] grudnia 2020 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii (wcześniej Minister Rozwoju) nadesłał do Sądu decyzję z [...] grudnia 2020 r. nr [...], którą po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. Sąd pismem z [...] stycznia 2021 r. wezwał skarżącego do wskazania, czy wobec wydania powyższej decyzji, cofa skargę na bezczynność organu, czy też ją podtrzymuje. Pełnomocnik skarżącego w piśmie z [...] stycznia 2021 r. podtrzymał wniesioną skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. W sytuacji natomiast wydania przez organ stosownego aktu w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie przez sąd, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie bezczynności organu administracji publicznej, bądź przewlekłości postępowania, staje się bezprzedmiotowe. Sąd, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może bowiem zastosować trybu przewidzianego w art. 149 § 1 p.p.s.a., tj. w przypadku uznania zasadności skargi zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie decyzji. Jak wynika z akt niniejszej sprawy, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2017 r. Zdaniem Sądu, wydanie przez organ ww. decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na jego bezczynność w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji z [...] marca 2017 r., nawet wówczas, gdy orzeczenie to podjęte zostało z naruszeniem terminu przewidzianego do jego wydania, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie. Oczywiste jest bowiem, że organ sprawę już załatwił. Niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne stało się zatem bezprzedmiotowe. Wskazać jednak należy, że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1a p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, w tym zakresie, Sąd jest zobowiązany się wypowiedzieć. Aby wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.). Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność Ministra w niniejszym postępowaniu odwoławczym miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy mieć bowiem na uwadze, że choć odwołanie skarżącego wpłynęło do organu w dniu [...] maja 2017 r. (data prezentaty Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa), to przez niemal trzy lata w sprawie nie podjęto żadnej czynności. Dopiero bowiem w dniu [...] kwietnia 2020 r. akta sprawy przekazano geodecie w celu sporządzenia opinii geodezyjnej określającej, czy przedmiotowa nieruchomość objęta była zaświadczeniem lokalizacyjnym z 1961 r. oraz określenia jej funkcji zapisanej w planie zagospodarowania przestrzennego. Choć opinię tę organ uzyskał już w dniu [...] kwietnia 2020 r., to po pięciu kolejnych miesiącach, tj. [...] października 2020 r., powiadomił strony o zgromadzeniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia i wskazał termin zakończenia postępowania do 30 listopada 2020 r. Ostatecznie decyzję kończącą postępowanie wydano w dniu [...] grudnia 2020 r., a więc po upływie ponad trzech i pół roku od otrzymania odwołania. Z powyższego wynika, że organ działał w sprawie opieszale i nieskutecznie co przedłużyło termin jej załatwienia. W orzecznictwie sądowadministracyjnymi podkreśla się natomiast, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, co w rozpoznawanej sprawie miało miejsce. Jednocześnie w ocenie Sądu, z uwagi na wydanie decyzji rozpoznającej odwołanie, brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku o przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Zauważyć też należy, że powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty pieniężnej, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 p.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania grzywny bądź sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność Sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że skarżący poniósł szkodę w związku z bezczynnością. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.