I SAB/Wa 265/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi G. B. i E.F. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku G.B. i E. F. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz G.B. E.F. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r. G.B. i E.F., reprezentowane przez r.pr. B. K., wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami, odszkodowania za utraconą po 1958 r. zabudowaną nieruchomość [...], położoną przy ul. [...], oznaczoną hipotecznie jako "[...]" o pow. [...] m2, stanowiącą dawną własność W. B., J.K., J.Z. oraz W. i J. C. Postępowanie w sprawie objętej powyższą skargą wszczęte zostało wnioskiem T. F. z dnia 21 stycznia 2008 r. (jednej ze spadkobierczyń J. Z.), który wpłynął do organu w dniu 14 lutego 2008 r. G.B. i E.F. (poprzednie nazwisko K.) są natomiast uczestniczkami tego postępowania, jako następcy prawni W. B. (post. Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...].10.1992 r. sygn. akt [...] oraz z dnia [...].01.2002 r. sygn. akt [...]). W związku z brakiem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy objętej wnioskiem T. F. w terminie przewidzianym w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, pełnomocnik skarżących wniósł pismem z dnia 2 lutego 2010 r. do Wojewody [...] zażalenie na przewlekłość prowadzonego postępowania. W następstwie rozpoznania tego zażalenia Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], uznał je z uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. dodatkowy czteromiesięczny termin załatwienia sprawy. W wyznaczonym przez Wojewodę terminie organ sprawy jednak nie rozpoznał. W tym stanie rzeczy G.B i E.F., pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W., zarzucając mu naruszenie art. 35, art. 37 k.p.a. a także naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, wyrażonej art. 8 k.p.a., przez rażące naruszenie terminów załatwienia sprawy. Skarżące wskazywały, że do toczącej się już sprawy przystąpiły w dniu 24 września 2009 r. Następnie, celem przyspieszenia postępowania, wniosły do organu by ten wystąpił do sądu o ustanowienie kuratora dla osób nieznanych z miejsca pobytu. Wielokrotnie także interweniowały telefonicznie u osoby prowadzącej postępowanie. Pomimo to, w sprawie nie zostały podjęte przez organ żadne merytoryczne działania. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosły one o zobowiązanie Prezydenta W. do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 30 dni od doręczenia akt organowi oraz o zobowiązanie Prezydenta do dyscyplinarnego ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał na złożony charakter postępowania, prowadzoną analizę zgromadzonych dokumentów oraz konieczność ustalania wszystkich stron postępowania. Wniósł on jednocześnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Przedmiotem rozpoznania Sądu jest bezczynność Prezydenta W. polegająca na nierozpoznaniu wniesionego w dniu 14 lutego 2008 r. przez T.F. (jednego z następców prawnych dawnego współwłaściciela nieruchomości [...] ozn. hip. "[...]") wniosku o przyznanie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), odszkodowania za tą nieruchomość. Uczestnikami tego postępowania są między innymi G.B. i E.F. - następcy prawni W. B. (będącego obok J.K., J.Z. oraz W. i J. C. jednym z dawnych współwłaścicieli nieruchomości). Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Stosownie zaś do par. 3 tego artykułu załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przepis art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że złożony przez T. F. w dniu 14 lutego 2008 r. wniosek o przyznanie odszkodowania, do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia, nie został przez organ rozpoznany. Z akt sprawy wynika zaś, że po jego wniesieniu Prezydent W. ograniczył swoje czynności wyłącznie do zgromadzenia akt archiwalnych nieruchomości (co nastąpiło w czerwcu 2009 r.), wystąpienia w dniu 16 czerwca 2009 r. do pełnomocnika inicjatorki postępowania o nadesłanie oryginałów lub uwierzytelnionych kopii postanowienia sądu o nabyciu spadku po J.K. i W. B., adresów korespondencyjnych M. M., J. K. oraz W. i J. C. (a w przypadku ich śmierci prawomocnych postanowień o nabyciu po nich spadku) oraz do zwrócenia się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] z zapytaniem o aktualne miejsce pobytu W.C., J.C. i J. K. (spadkobiercy J. K.). Zważyć przy tym należy, że pierwsze czynności w sprawie, tj. zwrócenie się do właściwej komórki organizacyjnej Urzędu W. o nadesłanie akt dotyczących nieruchomości przy ul. [...], organ podjął dopiero po ośmiu miesiącach od dnia złożenia przez T.F. wniosku (pismo z 8 października 2008 r. nr [...]). W toku prowadzonego postępowania organ nie informował również stron o przyczynach opóźnienia załatwienia sprawy, ani nie wskazywał terminu zakończenia postępowania. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent W., nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. Bezskuteczne okazało się również postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 marca 2010 r., nr 654/2010 wyznaczające Prezydentowi m.st. Warszawy dodatkowy czteromiesięczny termin załatwienia sprawy. Wprawdzie w odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazuje na trudności związane z ustaleniem wszystkich stron prowadzonego postępowania, które to trudności przyczynić się miały do wydłużenia prowadzonego postępowania, jednakże w ocenie Sądu okoliczności te w żaden sposób nie mogą usprawiedliwiać trzyletniej zwłoki w załatwieniu sprawy oraz niedopełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a. Tym bardziej, że już po wyznaczeniu przez Wojewodę dodatkowego czteromiesięcznego terminu do załatwienia sprawy i zwrócenia Prezydentowi akt sprawy (co nastąpiło w dniu 31 marca 2010 r.), jedyną czynnością organu było zwrócenie się do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w Dzielnicy [...] z zapytaniem o aktualne miejsce pobytu W. C., J. C. oraz J. K. (pismo z 23 sierpnia 2010 r. nr [...]). W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za utraconą nieruchomość położoną przy ul. [...] w W. uznać należało za uzasadniony. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w prowadzonym postępowaniu administracyjnym organ uchybił wskazanym wyżej przepisom procesowym, a także w sposób rażący naruszył wynikającą z art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania. Zgodzić się również należy ze skarżącymi, że takie postępowanie organu administracji publicznej podważa wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Zaistniałego zaś opóźnienia w rozpoznaniu sprawy nie mogą usprawiedliwiać podnoszone w odpowiedzi na skargę argumenty o skomplikowanym charakterze postępowania, czy też trudności związane z ustaleniem stron postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Sąd nie mógł natomiast uwzględnić zawartego w skardze żądania dotyczącego zobowiązania Prezydenta W. do wyciągnięcia konsekwencji dyscyplinarnych w stosunku do pracownika odpowiedzialnego za przewlekłe prowadzenie postępowania, gdyż stosowania tego rodzaju środków prawnych przez sąd nie przewidują ani przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani też przepisy innych ustaw. Zgodnie zaś z art. 3 § 1 in fine powołanej wyżej ustawy, sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie.