I SAB/Wa 265/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska – Jaroszewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2019 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania sprawy o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] , przy ul. [...] (d. ul. [...] ), ozn. hip. jako "[...]", w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz L.K. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. L. K. pismem z 15 maja 2019 r. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...], przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]" dz. [...], o pow. 1210,57 m ². Skarżąca wniosła o stwierdzenie, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, wniosła o wyznaczenie Prezydentowi miesięcznego terminu na załatwienie sprawy od dnia zwrotu akt z prawomocnym wyrokiem oraz o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości prawem przepisanej, w tym opłaty sądowej. W uzasadnieniu skargi wskazała, że wnioskiem z 17 października 2012 r., wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] maja 1975 r., ze względu na fakt, że była ona skierowana do osoby nieżyjącej. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Minister Inwestycji i Rozwoju po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] lutego 2018 r. uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 575/18, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r. W związku z powyższym wyrokiem Sądu, Minister Inwestycji i Rozwoju wydał decyzję z [...] października 2018 r., którą uchylił decyzję Wojewody [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] maja 1975 r. Skarżąca podniosła, że wobec stwierdzenia nieważności decyzji odszkodowawczej, postępowanie o ustalenie odszkodowania prowadzone przez Prezydenta winno zostać zakończone wydaniem prawidłowej decyzji. Jednak od czasu wydania decyzji stwierdzającej nieważność, Prezydent nie podjął w sprawie żadnych czynności. Z tego względu, pismem z 12 lutego 2019 r. wniosła zażalenie na bezczynność Prezydenta [...] do Wojewody [...], które na dzień sporządzenia skargi do Sądu nie zostało rozpoznane. Skarżąca wskazała, że pismem z 14 marca 2019 r. wezwała ponownie Prezydenta do wydania decyzji oraz zakończenia postępowania w sprawie. Podkreśliła, że Prezydent [...] dysponuje odpowiednim materiałem dowodowym w sprawie, gdyż już raz wydał decyzję odszkodowawczą, jednak skierowaną do błędnego adresata. Dodała, że organ nie zawiadomił stron o przyczynach swojej bezczynności oraz nie wskazał powodów uniemożliwiających zakończenie postępowania w przepisowym terminie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że pewne opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m.in. bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zaznaczył, że waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być dokładnie ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Prezydent dodał, że akta sprawy na skutek ponagleń i skarg wnoszonych przez strony pozostają w długotrwałym posiadaniu organów nadrzędnych i sądów administracyjnych, co także znacząco utrudnia rozpoznawanie spraw, bowiem nie jest możliwym prowadzenie przedmiotowych postępowań wyłącznie w oparciu o akta zastępcze. Zaznaczył, że o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować wyłącznie aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżącej jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Niniejsza skarga dotyczy bezczynności organu, wobec czego Sąd rozpoznał ją w wyżej wskazanym trybie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z treścią art. 35 § 1 i 3 K.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Sprawa o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość pozostaje nadal nierozpoznana. Na skutek wniesionego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r., nr [...] wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin załatwienia sprawy do 4 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wraz z aktami sprawy. Bezspornym jest, że skarżąca wnioskiem z 17 października 2012 r. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] maja 1975 r., nr [...] ustalającej na rzecz M. N. odszkodowanie za grunt nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. "[...]", dz. [...] o pow. 1210,57 m ². Z akt sprawy wynika, że Wojewoda [...] decyzją z [...] sierpnia 2016 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 1975 r. oraz stwierdził wydanie decyzji tej z naruszeniem prawa. Na skutek wniesionego odwołania Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z [...] lutego 2018 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 575/18, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lutego 2018 r. W związku z powyższym wyrokiem Minister decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2016 r., oraz stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z [...] maja 1975 r. ustalającej na rzecz M. N. odszkodowanie. Powyższą decyzję Prezydent [...] otrzymał w dniu 18 października 2018 r. (data stempla wpływu do organu). Od tej daty organ nie podjął żadnych czynności w sprawie pomimo wniesienia przez skarżąca w dniu 12 lutego 2019 r. zażalenia na bezczynność Prezydenta [...] do Wojewody [...]. Uznać należy, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności organu, a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., tj. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku w określonym terminie. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie realną możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, to termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych (vide wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Od 18 października 2018 r. (tj. od daty zwrotu akt do organu wraz z decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] października 2018 r.) organ nie podjął działań mających na celu rozpoznanie sprawy o odszkodowanie i wydanie decyzji. Stwierdzić zatem należy, iż organ pozostaje bezczynny. Wobec czego postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, 8, 9, 12 i 35 K.p.a. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd w pkt 1 i pkt 2 sentencji wyroku orzekł na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 3 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie 100 zł.