I SAB/Wa 27/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi T. O. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku dotyczącego wypłaty świadczenia pieniężnego z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę. T. O. w dniu 28 grudnia 2009 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie w sprawie realizacji prawa do rekompensaty trwa [....] lata i [...] miesięcy. Wojewoda [...] wydał pozytywną decyzję w tej sprawie, zgodnie z wcześniejszym postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]. Skarżący wskazał, że w dniu 18 stycznia 2006 r. złożył wniosek o niezwłoczną wypłatę świadczenia pieniężnego z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami, w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z równoczesnym ujawnieniem w rejestrze Wojewody [...] formy realizacji prawa do rekompensaty, zgodnie z pkt. 2, ust 1, art. 13 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Skarżący podał także, że w dniu 12 marca 2007 r. Wojewoda [...] potwierdził prawo do rekompensaty i przekazanie danych skarżącego do wypłaty do centralnego rejestru osób uprawnionych. Kolejno Ministerstwo Skarbu Państwa potwierdziło, że dane skarżącego w centralnym rejestrze są kompletne i jeśli przekaże notarialny odpis dowodu osobistego, otrzyma wypłatę rekompensaty. Po upływie 10 miesięcy skarżący przekazał wniosek do Ministra Skarbu o wypłatę rekompensaty (pismo z dnia 24 kwietnia 2008 r.). Dopiero pismem z dnia 29 maja 2008 r. Minister Skarbu Państwa zawiadomił skarżącego o wstrzymaniu realizacji wypłaty rekompensaty z powodu niewydania decyzji na piśmie przez Wojewodę [...]. W dniu 30 września 2008 r. skarżący wniósł zażalenie do Ministra Skarbu Państwa na bezczynność Wojewody [...]. Minister Skarbu Państwa wydał postanowienie nakazujące Wojewodzie [...] wydanie decyzji w sprawie w terminie 4 miesięcy. Wojewoda [...] dopiero [...] września 2009 r. wydał decyzję umożliwiającą wypłatę rekompensaty. Skarżący podkreślił, że złożył wszystkie wymagane przez urzędy dokumenty potrzebne do realizacji wypłaty rekompensaty pieniężnej. Tymczasem Minister Skarbu ponownie wstrzymał realizację rekompensaty ze względu na konieczność zbadania właściwości organu kompetentnego do wydania decyzji. T. O. wskazał, że w dniu [...] listopada 2009 r. złożył do Ministra Skarbu Państwa wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z załączonym dokumentem zezwalającym jego matce, po której dziedziczy posiadłość na W. na zamieszkanie w W.. Skarżący dodatkowo wskazał na naruszenie przepisów art.36 k.p.a. oraz art. 8 - 10 k.p.a. Do skargi została załączone pismo przedstawiające historię starań strony o uzyskanie świadczenia i kopie ważniejszych dokumentów. Minister Skarbu Państwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, iż w dniu [...] września 2009 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], którą potwierdził prawo T. O. do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i W. małż. O. nieruchomości położonej w R., woj. [...]. W dniu 6 października 2009 r. do Ministerstwa Skarbu Państwa wpłynęło pismo [...] Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] września 2009 r. znak [...], dotyczące ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [....] września 2009 r., jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. ). Jak bowiem wynika z treści w.w. pisma [....] Urzędu Wojewódzkiego ostatnim miejscem zamieszkania S. i W. małż. O. - współwłaścicieli nieruchomości pozostawionej na [...] i poprzedników prawnych strony niniejszego postępowania, była miejscowość O., leżąca obecnie na terenie województwa [....]. Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., prawo do rekompensaty potwierdza w drodze decyzji wojewoda właściwy ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania osoby będącej współwłaścicielem nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, jeżeli o zaliczenie ubiegają się spadkobiercy tej osoby. W związku z powyższym Minister Skarbu Państwa w dniu [...] listopada 2009 r. wydał postanowienie wstrzymujące z urzędu wykonanie decyzji Wojewody [..] z dnia [...] września 2009 r. nr [...], wskazując, że zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. Minister Skarbu Państwa poinformował stronę o wstrzymaniu wykonania decyzji oraz o rozważeniu możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w.w. decyzji Wojewody [....]. Postanowieniem Ministra Skarbu Państwa z dnia [....] stycznia 2009 r. znak: [....], utrzymano w mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2009 r. wstrzymujące z urzędu wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. znak: [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [....] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] potwierdzającej T. O. prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister podał, że postępowanie to zostanie rozstrzygnięte decyzją Ministra Skarbu Państwa, po otrzymaniu z [...] Urzędu Wojewódzkiego dodatkowych, istotnych dowodów, których brak w aktach sprawy. W związku z powyższym, w ocenie Ministra Skarbu Państwa skarga T. O. nie zasługuje na uwzględnienie, jeżeli bowiem w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny W Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. W rozpoznawanej sprawie skarżący domagał się od Ministra Skarbu Państwa realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że została wydana decyzja Wojewody [....] z dnia [...] września 2009 r. nr [...] potwierdzająca prawo T. O. do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i W. małż. O. nieruchomości położonej w R, woj. [...]. Realizacja żądanego prawa odbywa się na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), która przewiduje określony tryb dochodzenia tego prawa. Zgodnie z art. 17 tej ustawy wypłaty świadczenia pieniężnego, będącego formą realizacji prawa do rekompensaty, dokonuje Bank Gospodarstwa Krajowego, ze środków Funduszu Rekompensacyjnego, na podstawie umowy zawartej z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa przekazuje Bankowi dane osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pieniężnego zawarte w rejestrach, o których mowa w art. 19 ust. 1 i 2. Wypłata świadczenia pieniężnego następuje, na wniosek osoby uprawnionej i po dokonaniu adnotacji, o której mowa w art. 18, w formie wypłaty gotówkowej w placówce Banku lub przelewu na wskazany przez osobę uprawnioną rachunek bankowy. Bank po otrzymaniu danych, o których mowa w ust. 2, zawiadamia o wypłacie osoby uprawnione do otrzymania świadczenia pieniężnego. W zawiadomieniu Bank informuje o adresach swoich placówek, a także o dokumentach potrzebnych do wypłaty świadczenia pieniężnego. Bank, wypłacając świadczenie pieniężne, dokonuje waloryzacji zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na dzień realizacji prawa do rekompensaty. W ocenie Sądu, przekazanie przez Ministra Skarbu Państwa danych osób uprawnionych do otrzymania świadczenia pieniężnego zawarte w rejestrach wojewódzkim i centralnym, stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). A zatem skarga T. O. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie braku czynności zmierzającej do wypłaty świadczenia pieniężnego jest dopuszczalna. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zaś do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji ( wyrok NSA z 20 lipca 1999 r., I SAB 60/99, OSP 2000, nr 6, poz.87). W ocenie Sądu, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można zarzucić Ministrowi Skarbu Państwa bezczynności polegającej na nieprzekazaniu danych skarżącego do rejestru centralnego ani tym bardziej do Banku Gospodarstwa Krajowego. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej wojewodowie prowadzą wojewódzkie rejestry zawierające dane dotyczące: 1) decyzji lub zaświadczeń, wydanych na podstawie niniejszej ustawy lub odrębnych przepisów, potwierdzających prawo do rekompensaty; 2) osób, którym te prawa przysługują; 3) stanu i formy realizacji tych praw. Wojewodowie przekazują raz na kwartał, w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału, dane zawarte w rejestrach wojewódzkich ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa, który prowadzi rejestr centralny (ust. 2). W ocenie Sądu, aby móc zarzucać bezczynność skarżonemu organowi konieczne byłoby przekazanie przez Wojewodę [....] danych skarżącego zawartych w rejestrze wojewódzkim. W rozpoznawanej sprawie zaś dane skarżącego potwierdzające prawo do rekompensaty nie zostały wprowadzone do rejestru wojewódzkiego, a zatem nie mogły być przekazane Ministrowi Skarbu Państwa, zgodnie z trybem wynikającym z art. 19 ust. 2 cytowanej ustawy. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do decyzji Wojewody [...] z dnia [....] września 2009 r. nr [...] potwierdzającej prawo T. O. do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. i W. małż. O. nieruchomości położonej w R., woj. [....] wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Ponadto Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. znak: [....], utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...], wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2009 r. Powyższe oznacza, że pomimo, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [....] września 2009 r. nr [...] potwierdzająca prawo T. O. do rekompensaty pozostaje w obrocie prawnym, to jednak dane dotyczące tej decyzji nie mogą być wprowadzone do wojewódzkiego rejestru, bowiem wykonalność tej decyzji została wstrzymana. W tej sytuacji skarga na bezczynność Ministra Skarbu Państwa polegającą na niewypłaceniu świadczenia pieniężnego z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami i nieujawnieniu w rejestrze Wojewody [...] formy realizacji prawa do rekompensaty, jest bezzasadna. Rację należy przyznać skarżącemu, że postępowanie w sprawie realizacji jego prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej trwa długo, bo od 2006 r., a wątpliwości dotyczące właściwości organu są wynikiem zaniedbań Wojewody [...], który był obowiązany do badania swej właściwości z urzędu. Jednakże, aby Sąd mógł uwzględnić skargę na bezczynność, Minister Skarbu Państwa musiałby być zobowiązany przez przepisy prawa do podjęcia żądanych przez skarżącego czynności. W okolicznościach niniejszej sprawy nie można jednak zarzucić Ministrowi Skarbu Państwa braku działania. Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.