I SAB/Wa 273/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi M. F. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. jako "[...]" działka [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. F. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] r. A. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie jego wniosku z dnia [...] r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...] stanowiącej hip. "[...]" nr rej. Hip [...], działka [...]. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość. Powyższa decyzja została uchylona decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] r. Prezydent wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego, a także, iż pismem z dnia [...] r. pełnomocnik został poinformowany o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku. Oceniając powyższe okoliczności, Sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie orzekania. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Skarga na bezczynność, czy przewlekłe prowadzenie postępowania ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość organu, Sąd uwzględnia stan sprawy istniejący w dniu orzekania. Wskazuje się również, że w trybie powołanego art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w określonym terminie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu tego rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent W. nie rozpoznał wniosku skarżącego o ustalenie i wypłatę odszkodowania z dnia [...] r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...]stanowiącej hip. "[...]" nr rej. Hip [...], działka [...] i nadal pozostaje w zwłoce. Z nadesłanych do akt sprawy dokumentów wynika w sposób bezsporny, że do dnia wniesienia przez skarżącą przedmiotowej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz do dnia rozprawy, organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsprzecznym jest, że decyzją z dnia [...] r. nr [...] Wojewody [...] uchylił decyzję Prezydenta W. z dnia [...] r. nr [...] ustającą odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. akta wraz z ww. decyzja Wojewody [...] wpłynęły do Prezydenta W. i od tej daty zaczął biec na nowo termin wynikający z art. 35 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że jedyną czynność jaką podjął organ do dnia [...] r. było sporządzenie opinii prawnej w niniejszej sprawie. Następnie w dniu [...] r. organ poinformował strony postępowania o stanie sprawy i wyznaczył dodatkowy termin na jej rozpatrzenie tj. [...] r. Następnie w dniu [...] r. Prezydent poinformował na nowo o terminie rozpoznania sprawy tj. do dnia [...] r. wskazując, że jej nie rozpoznał z uwagi na dużą ilość spraw o odszkodowanie oraz konieczność zabezpieczenia środków na wypłatę odszkodowań. Kolejnym pismem z dnia [...] r. ponownie poinformował o stanie sprawy i wyznaczeniu kolejnego terminu jej rozpoznania. W treści pisma wskazał, że nie rozpoznano sprawy, albowiem organ oczekuje na zlecenie wykonania operatu szacunkowego. Kolejnym pismem z dnia [...] r. organ poinformował, że nadal oczekuje na zlecenie operatu szacunkowego, a tym samym przewidywany termin rozpoznania sprawy został wyznaczony do dnia [...] r. W ocenie Sądu bezczynność Prezydenta w rozpoznaniu wniosku nie znajduje uzasadnionej podstawy i nosi cechy rażącego naruszenia prawa, albowiem żaden przepis prawa nie pozwala na nierozpoznanie wniosku z uwagi na konieczność zabezpieczenia środków finansowych. Wypłata odszkodowania jest bowiem następstwem wydanej decyzji. Ponadto Prezydent pomimo ciążącego na nim obowiązku nie podjął nawet czynności mających na celu wykonanie operatu szacunkowego w sprawie. Tymczasem jak już wskazano powyżej tylko skomplikowany charakter sprawy stanowić może przesłankę do jej rozpoznania, jednakże i w tym wypadku wolą ustawodawcy było, by sprawa została rozpoznania w terminie 2 miesięcy. W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.