I SAB/Wa 276/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. N., M. D., M. D., L. B., K. B. i J. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku D. N., M. D., M. D., L. B., K. B. i J. K. z dnia [...] listopada 2011 r. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w W. przy ul [...] i [...], stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących D. N., M. D., M. D., L. B., K. B. i J. K. solidarnie kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. D. N., M. D., M. D., L. B., K. B. i J. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu toczącym się z wniosku skarżących z dnia [...] listopada 2011 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] grudnia 2011 r.) o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w W. przy ul. [...] i [...], stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Postępowaniu organu administracji skarżący zarzucili rażące naruszenie art. 7 oraz art. 35 kpa przez przekroczenie ustawowych terminów do załatwienia sprawy oraz art. 37 § 2 kpa przez nie zakończenie postępowania w terminie wyznaczonym przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]; wnieśli o: 1. zobowiązanie Prezydenta W. do wydania decyzji administracyjnej merytorycznie rozpoznającej wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu we własność, 2. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący opisali przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że w dniu [...] listopada 2011 r. zwrócili się do Prezydenta W. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu położonego w W. przy ul. [...] i [...], stanowiącego działkę nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla W. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zażalenie skarżących za uzasadnione i zobowiązało Prezydenta W. do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy do dnia [...] maja 2012 r., jednakże do dnia wniesienia skargi sprawa nie została załatwiona, czym organ naruszył art. 37 § 2 kpa. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej, w dniu [...] marca 2012 r. wystąpiono do Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu W. o przekazanie akt własnościowych nieruchomości, które nadesłano w dniu [...] maja 2012 r. Analiza dokumentacji doprowadziła do konieczności modyfikacji wniosków o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w/w gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. (uzupełnionego pismem z dnia [...] grudnia 2011 r.) o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu. Przy czym z art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto art. 36 § 1 i 2 kpa wymagają, aby o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu, organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego; organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z obowiązkami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to oznacza, że organ jest bezczynny lub postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Po wpłynięciu do organu w dniu [...] listopada 2011 r. wniosku D. N., M. D., M. D., L. B., K. B. i J. K. z dnia [...] listopada 2011 r., po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa, obowiązek załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Jednakże Prezydent W. do dnia wyrokowania przez Sąd, pomimo wyznaczenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wniosku z dnia [...] listopada 2011 r. nie rozpoznał, przekraczając w ten sposób wszystkie terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach kpa. Jedynymi czynnościami podejmowanymi w sprawie przez organ, jeszcze przed wniesieniem skargi było wezwanie pełnomocnika strony skarżącej o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez nadesłanie właściwych pełnomocnictw oraz pismo z dnia [...] grudnia 2011 r. informujące strony postępowania, iż z uwagi na skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy oraz bardzo dużą ilość spraw rozpoznanie przedmiotowego wniosku nastąpi do końca I kwartału 2013 r. Ponadto, już po wyznaczeniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2012 r. Prezydent W. pismem z dnia [...] maja 2012 r. poinformował wnioskodawców, że zgodnie z przekazanym odpisem zwykłym księgi wieczystej [...] z dnia [...] listopada 2011 r. przedmiotowa działka położona jest w W. przy ul. [...] i ul. [...]. Potwierdza to również informacja z rejestru gruntów. Natomiast zgodnie z wnioskiem skarżących działka ewidencyjna nr [...] położona jest w W. przy ul. [...] i ul. [...]. W związku z tym organ stwierdził, iż niezbędnym do rozpoznania przedmiotowej sprawy jest dostosowanie treści wniosków do treści wymienionych dokumentów. Stwierdzić zatem należy, że organ pierwszej instancji przez ponad pół roku podejmował opieszale czynności, które w zasadzie pozorowały tylko pracę organu; potwierdza to również zwrócenie się do wnioskodawców dopiero w dniu [...] maja 2012 r. (t. j. na dzień przed upływem dodatkowego terminu do rozpoznania przedmiotowego wniosku) o dostosowanie treści wniosków do treści dokumentów wskazanych w przedmiotowym piśmie z dnia [...] maja 2012 r. Działanie takie, zdaniem Sądu, świadczy o nienależytym prowadzeniu postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa. Zgodnie natomiast z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że bezczynność Prezydenta W. – jakkolwiek naganna, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. Organ ten, mimo że opieszale, podjął jednak czynności zmierzające do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.