I SAB/Wa 281/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] stycznia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ul. [...], [...], [...], pochodzącej z “[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz skarżących E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] czerwca 2012 r. E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W., reprezentowani przez r.pr. E. S., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania ich wniosku z [...] stycznia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie ul. [...], [...], [...], pochodzącej z “[...]", na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wskazana na wstępie nieruchomość, stanowiąca własność P. i H. małżeństwa W., objęta została działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) i na podstawie art. 1 tego dekretu przeszła na własność Gminy [...], a następnie na mocy art. 32 ust. 2 ustawy z 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz.U. Nr 14, poz. 130 ze zm.) na własność Skarbu Państwa. Wnioskiem z [...] stycznia 2012 r. E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. – następcy prawni przeddekretowych właścicieli nieruchomości wystąpili o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Do wniosku załączona była szczegółowa opinia geodezyjna sporządzona przez uprawnionego geodetę J. P., która zawierała kompleksowe badania własnościowe gruntów należących do małżonków W. oraz przedmiotowych nieruchomości. Następnie pismem z [...] lutego 2012 r. został on uzupełniony o brakujące postanowienia spadkowe, wykazujące następstwo prawne skarżących po dawnych właścicielach. Ponadto wskazano, że z uwagi na brak rozstrzygnięcia w sprawie, pismem z [...] kwietnia 2012 r. skarżący złożyli zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta W. w terminie sprawy dotyczącej przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Pełnomocnik podniósł, że w wyniku jego rozpoznania, Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2012 r. uznał je za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy trzymiesięczny termin załatwienia sprawy, którego bieg rozpoczynał się od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że pismem z [...] lipca 2012 r., Prezydent W., działając na podstawie art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej: "k.p.a."), poinformował skarżących o przyczynach niedotrzymania terminu oraz o nowym terminie zakończenia postępowania, tj. do dnia [...] października 2012 r., podnosząc jednocześnie, że organ uczynił to pod wpływem wniesionego zażalenia, zmierzając w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że mimo upływu blisko pięciu miesięcy liczonych od wpływu wniosku do organu do dnia wniesienia skargi Prezydent zdołał jedynie zgromadzić akta własnościowe nieruchomości wchodzących w zakres rozpoznawanej sprawy zaprzestając dalszych działań i czynności zmierzających do merytorycznego rozstrzygnięcia zgłoszonego żądania. Jednocześnie wniesiono o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Organ stwierdził, że pełnomocnik skarżących pismem z [...] lipca 2012 r. został poinformowany o tym, że nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a decyzja wydana zostanie do [...] października 2012 r. Jednocześnie informując, że w przedmiotowej sprawie konieczne będzie zlecenie opracowania mającego na celu wykreślenie powierzchni nieruchomości, za które zostało przyznanie odszkodowanie decyzją Prezydium Rady Narodowej W. z [...] grudnia 1971 r. nr [...]. Poinformowany o wniosku skarżących dotyczącym trybu rozpoznania skargi, Prezydent nie wniósł w tym przedmiocie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na zasadzie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozpoznaje sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a pozostałe strony nie wniosą sprzeciwu w terminie 14 dni. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Przedmiotem skargi E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W., M. W. i H. W. jest bezczynność Prezydenta W., polegająca na nierozpoznaniu wniosku z [...] stycznia 2012 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w rejonie przy ul. [...], [...], [...], pochodzącej z “[...]". Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu oraz jego działania w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania) oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie P.p.s.a., czy też nie. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy, stwierdzić należy, że wystąpiły w niej niewątpliwie przesłanki, uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta W., a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a. (a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym przez Sąd terminie). Bezsporne jest bowiem, że organ, wbrew obowiązkom wynikającym z ww. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, nie rozpoznał sprawy i w dacie orzekania nadal pozostaje w zwłoce. Wniosek o przyznanie odszkodowania (złożony przez skarżących, będących spadkobiercami przeddekretowych właścicieli) wpłynął do organu w dniu [...] stycznia 2012 r., co wynika z umieszczonej na piśmie prezentaty. Od tego też momentu rozpoczął swój bieg, określony w art. 35 § 3 k.p.a. termin do załatwienia sprawy nim objętej. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony, jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zatem termin, w którym postępowanie to winno ulec zakończeniu upłynął najpóźniej w dniu [...] kwietnia 2012 r. Tymczasem, mimo upływu ponad pół roku od wniesienia ww. wniosku, Prezydent W. nie zakończył zainicjowanego nim postępowania i nie podjął rozstrzygnięcia w sprawie. W toku tego postępowania jedyną czynnością organu było wystąpienie do Urzędu W. Delegatura Biura Gospodarki Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o przekazanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, jednakże po ich otrzymaniu zaprzestał dalszych czynności. Pierwszy raz organ poinformował stronę o dodatkowym terminie załatwienia sprawy dopiero przy piśmie z [...] lipca 2012 r., wyznaczając go wówczas do dnia [...] października 2012 r. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś przedłużanie terminu jego zakończenia stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku uznać należało za w pełni uzasadniony, co skutkować musiało wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Wyznaczając ten termin, Sąd miał na względzie zarówno określone w przepisach procedury administracyjnej terminy obligujące organ administracji publicznej do rozstrzygnięcia sprawy, jak też realną możliwość jej załatwienia przez organ w wyznaczonym wyrokiem terminie. W ocenie Sądu nie ma natomiast usprawiedliwionych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność ta miała charakter rażący. Rozpoznając sprawę Sąd wziął również pod uwagę skomplikowany i historyczny charakter niniejszej sprawy, należącej do kategorii spraw tzw. dekretowych oraz faktu, że przedmiotowy wniosek o odszkodowanie złożony został w 2012 roku. Organ wskazał także dodatkowy termin zakończenia postępowania – [...] październiaka 2012 r., który w dacie rozpoznawania sprawy jeszcze nie upłynął, aczkolwiek niesposób nie dostrzec, że uczynił to dopiero pod wpływem wniesionej skargi (co wynika z zestawienia daty jej wpływu do organu – [...] czerwca 2012 r. oraz daty pisma organu – [...] lipca 2012 r.). Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.