I SAB/Wa 281/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M., E. K., M. J. i D. L. na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Inwestycji i Rozwoju do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] - w terminie 1 miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Minister Inwestycji i Rozwoju dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Ministra Inwestycji i Rozwoju na M. M., E. K., M. J. i D. L. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] lipca 2018 r. M. M., E. K., M. J. i D. L., reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Inwestycji i Rozwoju w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Inwestycji i Rozwoju z dna [...] marca 2018 r., nr [...], dotyczącą nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...][...], róg [...], ozn. nr hip. "[...]" o pow. ca [...] m2, zarzucając organowi naruszenie przepisów art. 35 § 1, 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. oraz art. 36 § 1 i 2 k.p.a. polegające na braku podejmowania działań zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie ww. wniosku. Skarżący wnieśli o wyznaczenie organowi miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej w sprawie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Organ przedstawił przebieg postępowania i, ustosunkowując się do zarzutów skargi, wskazał, że przedmiot sprawy wymagał dokonania wszechstronnej analizy akt, przede wszystkim ustalenia stron postępowania. Organ zauważył, że zasada szybkości postępowania nie jest zasadą nadrzędną w stosunku do innych zasad postępowania wymienionych w k.p.a. Zasada ta określona w art. 12 k.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. Obowiązkiem organu jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozpatrzenie sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ prowadząc postępowanie winien działać z należytą starannością i nie dopuścić, aby którakolwiek ze stron postępowania została pominięta, czy też aby korespondencja była kierowana od osoby nieżyjącej. Organ podał również, że reorganizacja w ministerstwach na początku bieżącego roku, wprowadzenie nowego systemu Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją oraz bardzo duża liczba spraw prowadzonych przez każdego z referentów uniemożliwia wyprowadzenie zaległości w krótkim terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej jako: p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu art. 35 § 1 i 3 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie, organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Uprzednie wniesienie przez skarżących ponaglenia do Ministra wyczerpuje wymogi ustawowe warunkujące wniesienie przedmiotowej skargi. Z akt sprawy wynika, iż wniosek skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy wpłynął do organu w dniu 4 kwietnia 2018 r. i od tego dnia rozpoczął bieg termin do załatwienia sprawy, określony w art. 35 § 3 k.p.a. Jak wynika z akt sprawy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został dotychczas rozpatrzony. W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarga na bezczynność Ministra zasługuje na uwzględnienie, co skutkowało zobowiązaniem organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Termin ten, w ocenie Sądu, jest wystarczający i daje organowi realną możliwość załatwienia sprawy. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Niewątpliwie postępowanie organu narusza określoną w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania, jak również przepisy procedury administracyjnej określające terminy załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 35 § 1-3 k.p.a.). Jednak w okolicznościach sprawy nie można uznać, aby stwierdzona bezczynność organu miała rażący charakter. O rażącym naruszeniu prawa można bowiem mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (wyrok NSA z dnia 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie. Sąd, dokonując takiej oceny, miał na względzie datę wpływu do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy ([...] kwietnia 2018 r.), charakter postępowania prowadzonego w trybie stwierdzenia nieważność dotyczącego decyzji z [...] czerwca 1960 r., wziął również pod uwagę skomplikowany charakter sprawy dotyczący stanu faktycznego i prawnego sprzed kilkudziesięciu lat. Sąd nie stwierdził potrzeby przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej określonej w art. 149 § 2 p.p.s.a. i w tej części skargę oddalił. Suma pieniężna z art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter kompensacyjny. Ten dodatkowy środek w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie występuje. Z powyższych względów w pkt 1, 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a., w pkt 3 sentencji wyroku na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (100 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.