I SAB/Wa 284/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi J. B., B. S. i J. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosków w sprawie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku J. B. z dnia 15 lutego 2000 r. oraz wniosków B. S. i J. S. z dnia 20 sierpnia 2006 r. o przyznanie odszkodowania lub nieruchomości zamiennej za nieruchomość [...] położoną przy ulicy [...], oznaczoną nr hip. "[...]" o powierzchni [...] m 2 w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących: J. B., B. S. i J. S. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. J. B., B. S. i J. S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy dawnej ul. [...], nr hip "[...]". W skardze zarzucili organowi naruszenie terminów określonych w Kpa. Skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do niezwłocznego wydania decyzji i niezwłocznej wypłaty odszkodowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że wnioskiem z dnia 15 lutego 2000 r. J. B. wystąpiła do Starosty Powiatu [...] o przyznanie odszkodowania za nieruchomość o pow. [...] m2, położoną przy ul.[...], nr hip. "[...]". Dnia 20 sierpnia 2006 r. J. B., B. S. i J. S. wystąpili z wnioskiem do Biura Gospodarki Nieruchomościami Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych o przyznanie odszkodowania z przedmiotową nieruchomość. Skarżący wskazali, że od dnia złożenia przez nich wniosku, tj. dnia 20 sierpnia 2006 r. do dnia dzisiejszego, tj. dnia 4 lipca 2011 r. (przez prawie pięć lat) Urząd [...] nie załatwił tej sprawy przez wydanie decyzji i wypłatę odszkodowania. Skarżący zauważyli, że w dniach 10 września 2009 r. i 24 maja 2010 r. otrzymali dwa pisma o identycznej treści. W każdym z nich Urząd przedłużył termin postępowania o pięć miesięcy tłumacząc powyższy fakt m.in. skomplikowaniem sprawy. Skarżący uważają, że ich sprawa nie była i nie jest już skomplikowana przynajmniej od dnia 12 kwietnia 2010 r., tj. od dnia sporządzenia operatu szacunkowego nieruchomości. Tego zdania był też Urząd [...], gdyż przed dniem 12 kwietnia 2010 r. zlecił rzeczoznawcy majątkowemu wykonanie operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości. Mimo to w skierowanym do skarżących piśmie z dnia 24 maja 2010 r. Urząd [...], już po sporządzeniu operatu szacunkowego, przedłużył termin załatwienia sprawy o dalsze pięć miesięcy uzasadniając to m. in. skomplikowaniem sprawy. Skarżący zaznaczyli, że w listopadzie 2010 r. skierowali do Urzędu dwa pisma z prośbą o zakończenie sprawy i wypłatę odszkodowania. Niestety pisma pozostały bez odpowiedzi. Skarżący oświadczyli, że ich próby przyśpieszenia załatwienia sprawy pisemne i osobiste w Urzędzie pozostały bez skutku. Wobec powyższego zostali zmuszeni do złożenia skargi w dniu 4 marca 2011 r. na bezczynność Urzędu [...] do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. wyznaczył Urzędowi W. dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2011 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. strony zostały poinformowane o tym, że ze względu na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe zakończenie postępowania o odszkodowanie oraz o wyznaczeniu dodatkowego terminu zakończenia postępowania do dnia 31 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Sąd zauważa, że wniosek J. B. (spadkobiercy po R. S.) organ otrzymał w dniu 15 lutego 2000 r., natomiast wniosek B. S. i J. S. (spadkobierców po R. S.) organ otrzymał w dniu 20 września 2000 r. Oba wnioski zawierały żądanie przyznania odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy dawnej ul. [...], oznaczonej jako "[...]". Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje, że pierwsze czynności dowodowe w sprawie odszkodowawczej Prezydent W. podjął w 2007 r. występując do właściwych jednostek organizacyjnych i wydziałów, sądu wieczystoksięgowego i wnioskodawców o przedłożenie: wypisu z ewidencji gruntów, mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami nieruchomości, akt sprawy, decyzji komunalizacyjnych, zaświadczenia z księgi wieczystej (pisma: z dnia 16 lipca 2007 r., nr [...]; z dnia 27 lipca 2007 r., nr [...]; z dnia 30 lipca 2007 r., nr [...]). Następne czynności dowodowe organ podjął pod koniec 2008 r. występując o: materiały dotyczące przedwojennego budynku posadowionego na przedmiotowym gruncie, w tym materiałów Biura Odbudowy Stolicy, zdjęcia lotniczego z 1945 r., planu hipotecznego sprzed 1945 r., fotoplanu sprzed 1939 r., planu zabudowy z 1931 r. Na początku 2009 r. organ zwrócił się o: informację dotyczącą stanu zagospodarowania i władania częścią gruntu (działka nr [...]) przez Urząd Dzielnicy [...] (pismo z dnia 10 lutego 2009 r., nr [...]). Po otrzymaniu dokumentacji będącej w dyspozycji adresatów wyżej wymienionych pism (jako ostatnie materiały organ otrzymał dokumentację z Archiwum Państwowego [...] w dniu 10 lipca 2009 r.) organ pismem z dnia 10 września 2009 r. wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy informując, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 stycznia 2010 r. W dniu 9 marca 2010 r. organ zwrócił się do Zarządu Dróg Miejskich o przedłożenie informacji i dokumentacji dotyczącej budowy ul. [...]. Pismem z dnia 24 maja 2010 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy informując, że termin zakończenia postępowania wydłuża do dnia 30 października 2010 r. W dniu 12 kwietnia 2010 r. został sporządzony operat szacunkowy dla działek ewidencyjnych nr [...]. Mimo zgłoszonego organowi przez skarżących w dniu 5 listopada 2010 r. żądania wypłacenia odszkodowania organ pismem z dnia 19 lutego 2011 r. wystąpił o udzielenie informacji dotyczącej stanu własnościowego działek ewidencyjnych nr [...]. Po złożeniu przez skarżących w dniu 4 marca 2011 r. zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, pismem z dnia 8 kwietnia 2011 r. organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy informując, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony do dnia 31 lipca 2011 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r., nr [...] wyznaczył organowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy wskazując jako datę końcową dzień 30 czerwca 2011 r. Pismem z dnia 9 czerwca 2011 r. organ wystąpił o informacje i dokumenty dotyczące oddania w użytkowanie wieczyste gruntu oznaczonego jako działki nr [...]. Następnie pismem z dnia 10 sierpnia 2011 r. Prezydent [...] poinformował strony, że wniosek o odszkodowanie zostanie rozpatrzony w terminie do 31 października 2011 r. Z oświadczenia pełnomocnika organu złożonego na rozprawie wynika, że w sprawie nie została wydana decyzja, lecz w dniu 12 października 2011 r. został sporządzony nowy operat szacunkowy. Mając na uwadze opisany wyżej tok postępowania organu Sąd podziela stanowisko skarżących, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Sąd zwraca uwagę, że organ, mimo upływu okresu kilkunastu lat od momentu wszczęcia postępowania o odszkodowanie za nieruchomość [...] nadal rozpatruje sprawę. Sąd zauważa, że Prezydent [...] wielokrotnie i znacznie przekroczył maksymalny 2-miesięczny termin ustawowy na załatwienie sprawy, nowe terminy wyznaczone przez organ oraz dodatkowy termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez Wojewodę [...]. Wyznaczane przez organ pierwszej instancji nowe terminy załatwienia sprawy w każdym przypadku obejmowały okresy przekraczające przewidziany przez Kodeks termin maksymalny (art. 35 § 3 Kpa). Skutkiem takiego postępowania organu była w szczególności utrata ważności sporządzonej wyceny, skoro w sprawie zaszła konieczność sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Sąd uznał, że istniejąca w niniejszej sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – przepisów art. 35 § 3, art. i art. 37 § 2 Kpa w zw. z art. 12 § 1 Kpa. O kwalifikowanym naruszeniu tych przepisów świadczy to, że Prezydent [...] znacznie przekroczył maksymalny 2-miesięczny termin ustawowy na załatwienie sprawy oraz dodatkowy termin na załatwienie sprawy wyznaczony przez Wojewodę [...]. Z akt sprawy wynika, że po dniu 17 maja 2011 r. (data wejścia w życie nowelizacji przepisu art. 149 Ppsa polegającej na dodaniu zapisu obligującego Sąd do oceny charakteru bezczynności organu) organ podjął tylko jedną czynność zmierzającą do załatwienia niniejszej sprawy - pismem z dnia 9 czerwca 2011 r. wystąpił o informacje i dokumenty dotyczące oddania w użytkowanie wieczyste gruntu oznaczonego m.in. jako działka nr [...]. Mimo upływu ponad pięciu miesięcy od wskazanej wyżej daty organ, mimo złożenia przez skarżące zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie oraz skargi na bezczynność, nie wydał w sprawie decyzji. Prezydent. [...] w odpowiedzi na skargę nie wskazał przy tym jakie konkretne powody uniemożliwiały organowi załatwienie sprawy w terminie. Co prawda na rozprawie pełnomocnik organu oświadczył, że 12 października 2011 r. została wykonana wycena nieruchomości, jednakże w aktach sprawy brak dowodów na to, że organ zlecił wykonanie operatu szacunkowego biegłemu rzeczoznawcy. Mając na uwadze to, że sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu nieruchomości warszawskich, gdzie organ, prócz zgromadzenia dokumentacji odnoszącej się do statusu faktyczno-prawnego gruntu, musi uzyskać również wycenę nieruchomości sporządzoną przez niezależnego biegłego, do której strony mogą wnieść uwagi, Sąd uznał za zasadne wyznaczenie Prezydentowi [...] terminu na załatwienie sprawy wynoszącego dwa miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie należnych skarżącym kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.