I SAB/Wa 286/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Lenart Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] września 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] (dawnej ulica [...]) hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. T.L. wniósł skargę na bezczynność Prezydenta W. w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] dawniej [...] hip. [...] przejętą na rzecz Skarbu Państwa dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W uzasadnieniu wskazał, że dniu 21 września 2001 r. złożył wniosek o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, a do dnia złożenia skargi nie została w sprawie wydana merytoryczna decyzja. W dniu 6 października 2008 r. skarżący złożył zażalenie do [...]Urzędu Wojewódzkiego w W. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] uwzględnił zażalenie i jednocześnie wyznaczył termin na załatwienie sprawy do dnia 7 listopada 2009 r. W dniu 8 czerwca 2010 r., w wyniku pisemnej interwencji, T. L. otrzymał pismo informujące, że z uwagi na skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność zgromadzenia niezbędnych dowodów w sprawie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, termin załatwienia sprawy został przedłużony do listopada 2010 r. W tym terminie sprawa także nie została załatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że podejmuje czynności w sprawie. W piśmie z dnia 11 maja 2012 r. powiadomił skarżącego o planowanym terminie jej zakończenia. W ocenie Sądu wniesiona skarga jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną czy też niezawinioną opieszałością organu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent miasta W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy, przekazanych do Sądu wraz ze skargą T. L. wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez skarżącego z wnioskiem z dnia 21 września 2001 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. [...] (dawniej [...]), organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Występowano do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania. Jednakże – co wymaga podkreślenia – działania te podejmowane były chaotycznie, w dużych odstępach czasu, w sposób, który ewidentnie nie prowadził do sprawnego zakończenia sprawy. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa. Przy czym zaznaczyć trzeba, że bezczynności organu - w ocenie Sądu - w żaden sposób nie usprawiedliwiają podnoszone w odpowiedzi na skargę oraz na rozprawie poprzedzającej wydanie orzeczenia w sprawie, okoliczności dotyczące złożonego charakteru postępowania i dużej ilości spraw z zakresu odszkodowań. Zauważyć trzeba, że wyznaczone kolejne terminy rozpoznania sprawy (także wskazane przez Prezydenta) nie zostały przez organ zachowane, a do dnia rozprawy przedmiotowa sprawa nie została załatwiona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy miała ona charakter rażącego naruszeniem prawa. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że wobec faktu, iż wniosek o odszkodowanie jest rozpoznawany przez Prezydenta miasta W. od 11 lat, a organ wyznacza kolejne terminy wydania decyzji , których następnie nie dotrzymuje, jego bezczynność nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.