I SAB/Wa 287/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: sędzia WSA Bożena Marciniak sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] w części dotyczącej gruntu oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...]-cz. oraz [...]-cz. - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T. B. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. T. B. (dalej jako "skarżący") pismem z 6 grudnia 2016 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], ozn. hip. nr [...] w części dotyczącej gruntu oznaczonego jako działki ewidencyjne nr [...]-cz. oraz [...]-cz. Na skutek wniesionego zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] trzymiesięczny termin na wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. Pismem z 6 grudnia 2016 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że pomimo upływu terminu wyznaczonego przez Wojewodę, Prezydent nie wydał decyzji w sprawie. Skarżący nie zostali także poinformowani o przyczynie niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. W związku z powyższym skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny oraz o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jako niezasadnej, wskazując, że przyczyną niezachowania terminu do rozpoznania wniosku jest nadmierne obciążenie wpływającymi sprawami oraz reorganizacją komórki prowadzącej tego typu sprawy. Ponadto organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego co do niezabudowanego gruntu o pow. 131 m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] położonego w W. przy ul. [...], a decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] ustanowił na 99 lat prawo użytkowania wieczystego co do niezabudowanego gruntu o pow. 292 m2 oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] położonego w W. przy ul. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a." - sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] pozostaje w bezczynności. Od momentu wydania decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. [...] i [...] września 2011 r. nr [...], którymi Prezydent ustanowił prawo użytkowania wieczystego jedynie do działek nr [...] i [...], nie podjęto żadnych czynności w celu pełnego załatwienia wniosku o ustanowienie własności czasowej. Zdaniem Sądu nie zasługuje na akceptację argument organu, odnoszący się do reorganizacji komórki prowadzącej tego typu sprawy. Prezydent w odpowiedzi na skargę sam wskazał, że owa reorganizacja trwa dopiero od 8 lipca 2016 r., podczas gdy organ już od 2011 roku nie powziął jakichkolwiek czynności w celu pełnego załatwienia sprawy. Organ nie zastosował się również do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem do dnia wniesienia skargi, nawet raz nie poinformował stron o przyczynach zwłoki oraz o przewidywanym terminie załatwienia sprawy. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że organ od ponad 6 lat pozostaje w stanie bezczynności, a ta - w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy przybiera postać kwalifikowaną, tj. rażąco narusza prawo. Brak bowiem podejmowania przez tak znaczny okres skutecznych działań zmierzających do załatwienia sprawy pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą szybkości postępowania, co w dalszej kolejności prowadzić musi nieuchronnie do podważenia zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej, a tym samym w sposób rażący narusza normy zawarte w przepisach art. 8 i art. 12 k.p.a. Nie można pominąć również faktu, że organ prowadząc postępowanie od dnia złożenia wniosku o ustanowienie prawa własności czasowej nawet raz nie poinformował stron o przyczynach niedotrzymania terminu, co stoi w rażącej sprzeczności z treścią art. 36 k.p.a. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu, rozsądnym i realnym terminem, w jakim możliwe jest zakończenia postępowania bez uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, a więc takim, przy ustalaniu którego uwzględniona jest złożoność materii w jakiej organ będzie orzekał, jest termin dwóch miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd uznał, iż w przedstawionych okolicznościach sprawy zasadne jest ukaranie organu grzywną w kwocie 1000 zł, co stanowi dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, służący zmobilizowaniu organu do pilnego załatwienia sprawy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. oraz art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji (pkt 1, 2 i 3). W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800).