I SAB/Wa 289/09

PostanowienieWSA w Warszawie2009-12-11

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jednocześnie nie jest całkowicie pozbawiona środków do życia?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Jednakże, jeśli strona nie jest całkowicie pozbawiona środków do życia i ma zapewnione potrzeby bytowe, odmowa przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest uzasadniona, zwłaszcza gdy pozostałe koszty nie są jeszcze wymagalne.
Stan faktyczny
T. J. złożył skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i w związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł, wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskodawca przedstawił swoje dochody z renty i emerytury, a także wydatki związane z utrzymaniem mieszkania, lekami i energią. Do wniosku załączył dokumenty potwierdzające jego sytuację finansową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano T. J. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, a w pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. J. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia 1. przyznać T. J. prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi, 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania T. J. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i wezwaniem do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł, T. J. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że zamieszkuje w mieszkaniu u syna jednakże pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu skarżącego jest renta stała w wysokości [...] gr oraz emerytura w wysokości [...] gr, co łącznie daje kwotę [...] gr. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Uzasadniając wniosek dodał, że z wypłacanej mu renty oraz emerytury jego żony, ponosi wydatki na leki w wysokości około [...] zł miesięcznie (on) i [...] zł miesięcznie (żona). Z uwagi na to, że skarżący mieszka u syna dzieli wraz z nim wydatki związane z korzystaniem z lokalu i z tego tytułu płaci [...] zł. Ponadto opłaca kwotę ponad [...] zł miesięcznie za energię elektryczną oraz [...] za paliwo gazowe. Nadmienić należy, że do formularza wnioskodawca załączył: - kopię zeznania o wysokości uzyskiwanego przychodu za rok 2008 z którego wynika, że z tytułu prowadzonej działalności uzyskał dochód w wysokości [...] zł, - orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] sierpnia 2008 r. z którego wynika, że skarżący jest trwale całkowicie niezdolny do pracy, - kopie odcinków uzyskiwanych świadczeń emerytalnych i rentowych, - kopie dwóch faktur na zakup leków w wysokości [...] zł oraz [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy na wstępie zaznaczyć należy, iż w myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (246 § 1 pkt 2 p.p.s.a). W sprawie niniejszej T. J. domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Przyznać należy, że na obecnym etapie postępowania rozpoznanie przez Sąd jego skargi jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Natomiast kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności uzasadniona jest ocena, że wnioskodawca znajduje się w sytuacji kwalifikującej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie go od uiszczenia wpisu od skargi i odmowy uwzględnienia wniosku co do zwolnienia z opłacenia pozostałych kosztów sądowych. Takie stanowisko referendarza sądowego uzasadnione jest tym, że na obecnym etapie postępowania sądowego strona skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi, a ewentualne niewykonanie wezwania sądu w tym zakresie skutkowałby odrzuceniem skargi T. J., a zatem zamykałoby drogę do jej merytorycznego rozpoznania przez sąd. Kolejnym argumentem przemawiającym za częściowym uwzględnieniem wniosku jest to, że uzyskiwany przez skarżącego i pozostającą z nim we wspólnym gospodarstwie domowym żonę dochód to kwota około [...] zł, do tego należy doliczyć niewielki dochód z prowadzonej działalności gospodarczej. Uwzględniając również wysokość deklarowanych niezbędnych miesięcznych wydatków stwierdzić należy, że opłacenie w całości kosztów postępowania sądowego (w tym wpisu od skargi) mogłoby spowodować uszczerbek konieczny dla utrzymania skarżącego. Z drugiej strony nie można pominąć faktu, iż T. J. nie należy do osób całkowicie pozbawionych środków do życia, ma zapewnione potrzeby bytowe, zatem uwzględnianie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w całości, w szczególności, gdy – jak zaznaczono wcześniej na obecnym etapie postępowania nie są one (poza wpisem) wymagalne i nie wiadomo czy strona będzie zobowiązana do ich uiszczenia, nie jest uzasadnione. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło