I SAB/Wa 289/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Magdalena Durzyńska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi H.K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku H.K. z dnia [...] stycznia 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], ozn. nr hip. [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części oddala skargę; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz H.K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. H.K. pismem z dnia [...] marca 2015 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie rozpoznania jej wniosku z dnia [...] stycznia 2011 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość warszawską objętą księgą hipoteczną [...], położoną przy ul. [...], przejętą dekretem warszawskim. W skardze wyjaśniła, że przed wniesieniem skargi złożyła zażalenie na bezczynność organu do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. uznał je za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy. Wskazała ponadto, że jej zdaniem, nic nie stało na przeszkodzie wydania decyzji administracyjnej. Pomimo upływu ustawowych terminów do rozpoznania sprawy, wynikających z przepisu art. 35 § 1-3 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 36 § 1 kpa, do dnia składania skargi, postępowanie nie zostało zakończone. Organ nie wskazał ponadto nowego terminu jej załatwienia. Podkreśliła, że wszelkie kwestie formalne zostały już ustalone. Niezrozumiałym jest zatem dla niej, dalsze prowadzenie przez organ postępowania, przy równoczesnym braku podjęcia jakichkolwiek czynności celem dokonania opisu i oszacowania przedmiotowej nieruchomości [...] i w konsekwencji ustaleniu odszkodowania za utraconą nieruchomość. W ocenie skarżącej, postępowanie organu niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Ponadto podważa także wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Zatem w jej opinii, wniosek o stwierdzenie bezczynności o charakterze rażącym jest w pełni uzasadniony. Podsumowując skarżąca podkreśliła, że do dnia sporządzenia skargi, złożony w dniu [...] stycznia 2011 r. wniosek o odszkodowanie nie został rozpoznany. Ponadto ani ona ani jej pełnomocnik nie zostali poinformowani o przedłużeniu terminu na załatwienie sprawy ani o przyczynach zaistniałej zwłoki. Wobec powyższego wniosła o stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], stwierdzenie, że zaistniała w sprawie bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie nie dłuższym niż dwa miesiące oraz wymierzenie organowi grzywny. Odpowiadając na skargę Prezydent [...] wyjaśnił, że w toku postpowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki wyznaczone art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. strony zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Organ wniósł o oddalenie skargi oraz nierozpoznawanie sprawy w trybie uproszczonym. Podczas rozprawy sądowej w dniu 27 sierpnia 2015 r. pełnomocnik Prezydenta [...] oświadczył, że w sprawie nie został jeszcze sporządzony operat szacunkowy z uwagi na brak środków finansowych na ten cel i duża ilość spraw z tego zakresu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływana dalej jako "ppsa", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 ppsa, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Aby zatem wydać orzeczenie na podstawie powołanego przepisu, sąd administracyjny, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, winien ocenić czy organ administracji załatwiając sprawę podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego (art. 7, 12 § 1 i 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego). Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postępowanie w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość [...] wszczęte zostało na skutek wniosku skarżącej z dnia [...] stycznia 2011 r. Natomiast do dnia orzekania przez Sąd, pomimo zobowiązania przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] do zakończenia sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia, Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że dopuścił się on bezczynności co skutkować musiało zobowiązaniem do rozpoznania wniosku skarżącej. Jednocześnie Sąd uznał, że biorąc pod uwagę datę z jakiej pochodzi wniosek wszczynający postępowanie, a także okoliczność, że organ dopiero pismem z dnia [...] kwietnia 2015 r. tj. ponad dwa lata po upływie terminu jaki wyznaczył Prezydentowi [...], Wojewoda [...], poinformował strony o przewidywanym terminie rozpoznania sprawy, Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność miała postać rażącego naruszenia prawa. Uznanie zaistniałej w sprawie bezczynności za rażące naruszenie prawa uzasadnia również okoliczność, że jak wynika z oświadczenia pełnomocnika organu, Prezydent [...] nie sporządził jeszcze nawet operatu szacunkowego niezbędnego do ustalenia odszkodowania. Jednocześnie Sąd uznał, że okoliczności sprawy nie uzasadniają wymierzenia organowi grzywny, o co wnioskowała skarżąca. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 149 § 1 i ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. W części dotyczącej wymierzenia organowi grzywny Sąd orzekł na podstawie art. 151 ww. ustawy, zaś o kosztach na podstawie art. 200.