I SAB/Wa 291/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska (spr.) Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. sprawy ze skargi W. Z. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia wniosku W. Z. z dnia 29 lipca 2011 r. - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego W. Z. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. w sprawie przekazania do dyspozycji A. nieruchomości [...] położonych w D. o powierzchni [...] ha. Skarżący w uzasadnieniu skargi wskazał, że pismem z dnia 2 sierpnia 2011 r. (data wysłania listem poleconym) wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji Wojewody [...] - w części dotyczącej działek nr [...]. W ocenie skarżącego do wniosku załączone zostały wszystkie posiadane przez niego dokumenty niezbędne do rozpatrzenia sprawy, która nie posiada charakteru sprawy skomplikowanej i gromadzenia dodatkowych dokumentów archiwalnych. Z uwagi na czterokrotne przesuwanie przez Ministra terminu rozpatrzenia sprawy, pismem z dnia 4 maja 2012 r. skarżący wystąpił z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa, które okazało się jednak bezskuteczne. W tej sytuacji, mając na uwadze ustalone w przepisach kpa terminy załatwiania spraw, w ocenie skarżącego wniesienie skargi stało się konieczne i uzasadnione. W tej sytuacji skarżący wniósł o zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania jego wniosku z dnia 29 lipca 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1997 r. nr [...] w sprawie przekazania do dyspozycji A. nieruchomości [...] położonych w D. obręb [...] o powierzchni [...] ha, w części dotyczącej działek nr [...], w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku w niniejszej Sprawie wraz z aktami administracyjnymi sprawy oraz zasądzenie od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymaga nadesłania przez wnioskodawcę oryginalnych dokumentów pozwalających ocenić jego legitymację procesową, o co Ministerstwo wystąpiło do W. Z. W sprawie koniecznym jest również przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stanu prawnego działek w dacie wydania kontrolowanej decyzji, jak i obecnego stanu prawnego, o co Ministerstwo wystąpiło do odpowiednich organów i Sądu Rejonowego w D. Minister podejmuje zatem czynności zmierzające do usunięcia przeszkód do wydania decyzji w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku i wydania orzeczenia w określonym w wyroku terminie. W tej sytuacji przypomnieć należy, że stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 kpa). W myśl art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie określonym w art. 35 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Natomiast instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. W przypadku skargi na bezczynność, dokonując badania jej zasadności Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu Minister nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych powyżej przepisów prawa. Analiza dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wskazuje, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte wnioskiem z dnia 29 lipca 2011 r. W wyniku niewywiązania się organu z załatwienia sprawy w terminie wynikającym z powołanych przepisów skarżący pismem z dnia 4 maja 2012 r. wystąpił do Ministra o usunięcie naruszenia prawa. Jak wynika z analizy akt sprawy Minister sześciokrotnie wyznaczał nowe terminy rozpatrzenia sprawy, czyli do dnia 30 listopada 2011 r., 31 stycznia 2012 r., 30 marca 2012 r., 31 maja 2012 r. oraz do 30 sierpnia 2012 r. (pismo z dnia 17 lipca 2012 r.). Żaden z tych terminów nie został przez organ dotrzymany. Poza wyznaczaniem nowych terminów w okresie od dnia 24 sierpnia 2011 r. do dnia 17 lipca 2012 r., czyli przez 11 miesięcy Minister nie podejmował żadnych innych działań zmierzających do zakończenia postępowania nadzorczego. Stan taki trwa również od dnia 17 lipca 2012 r. do dnia rozpatrzenia skargi na bezczynność, czyli do dnia 17 października 2012 r. (przez następne 3 miesiące). Niewątpliwie zatem przez w sumie okres ponad jednego roku Minister pozostaje w całkowitej bezczynności. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki pozostaje w bezpośrednim związku z przepisami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania do organów Państwa. Zauważyć należy, że złożona do Sądu skarga na bezczynność organu służyć ma doprowadzeniu do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający w bezczynności. Celem jej jest zmobilizowanie organu do wydania orzeczenia merytorycznie kończącego wszczęte postępowanie administracyjne. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest w pełni uzasadniona. Jednocześnie Sąd uznał, że zaistniała w sprawie bezczynność nie nosi jeszcze (na dzień rozpatrywania skargi) cechy rażącego naruszenia prawa. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.