I SAB/Wa 291/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-07
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada emeryturę, oszczędności oraz samochód, może zostać uznana za osobę, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla własnego utrzymania, uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ sytuacja majątkowa wnioskodawcy, obejmująca emeryturę, oszczędności oraz posiadany samochód, nie uzasadniała przyjęcia, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Wnioskodawca dysponuje regularnymi dochodami i zabezpieczonymi potrzebami bytowymi, co wyklucza uznanie go za osobę ubogą w rozumieniu przepisów.Stan faktyczny
E. K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie realizacji prawa wykupu lokalu. Wnioskodawca wykazał miesięczne dochody z emerytury, posiadane oszczędności oraz koszty utrzymania. Argumentował, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania E. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. K. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie realizacji prawa wykupu lokalu postanawia: odmówić przyznania E. K. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie realizacji prawa wykupu lokalu, skarżący E. K. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca wyjaśnił, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródłem jego utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł. Wnioskodawca ujawnił również, że zgromadził oszczędności w kwocie [...] zł. Jest również właścicielem samochodu [...] o wartości poniżej [...] euro. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że nie jest w stanie bez uszczerbku dla własnego utrzymania pozwolić sobie na finansowanie kosztów postępowania sądowego. Zgromadzone oszczędności rezerwuje na "czarną godzinę", na wypadek choroby lub innych nieprzewidzianych zdarzeń, natomiast uzyskiwane co miesiąc środki z ZUS przeznacza na pokrycie kosztów życia m. in. opłaty za lokal [...] zł, opłaty za [...] [...] zł, opłaty za energię [...][...] zł, opłaty za [...] – [...] zł, opłaty za wynajem [...] – [...] zł, opłaty związane z eksploatacją i naprawami samochodu [...] zł, opłacenie ubezpieczenia samochodu – [...] zł, oraz zakup [...] – [...] zł. Łącznie jest to kwota [...] zł. Pozostała kwota emerytury to [...] zł jest wydatkowana na inne bieżące potrzeby.
Rozpoznając złożony wniosek na wstępie należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej jako p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o co wnioskuje E. K.) obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Odnosząc powyższe do opisanej przez skarżącego sytuacji majątkowej należało uznać, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, zasadniczym i jednocześnie najwyższym składnikiem kosztów w każdym postępowaniu sądowym jest wpis od skargi, który w niniejszej sprawie z uwagi na charakter rozstrzygnięcia wyniesie 200 zł. Obowiązek opłacenia pozostałych kosztów sądowych oraz ich ewentualna wysokość jest uzależniona od przebiegu postępowania sądowego. Większość kosztów sądowych jest niższa niż kwota wpisu (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł).
W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wykazanych przez stronę dochodów brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie –- [...] zł E. K. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których, co jak wskazano wyżej najwyższa to kwota wpisu w wysokości 200 zł. Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji majątkowej skarżącego jest również to, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że wnioskodawca ma zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponuje regularnymi środkami z tytułu wypłacanej mu emerytury, a dodatkowo ujawnił, że posiada oszczędności w kwocie około [...] tys. złotych. Brak jest zatem obiektywnych podstaw do uznania go za osobę ubogą.
Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.
Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło