I SAB/Wa 294/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, , po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp.z.o.o [...] w [...] na bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. stwierdza, że bezczynność Ministra Rozwoju i Technologii w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2006 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1952 r., nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 1952 r., odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] - miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. oddala skargę w pozostałej części, 4. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącej [...] Sp.z.o.o [...] w [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] października 1952 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1952 r. nr [...]. Skarga ta została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. nr [...] stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1952 r. nr [...] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] czerwca 1952 r. nr [...] odmawiającego dotychczasowemu właścicielowi przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], ozn. nr hip [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję. Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził nieważność decyzji Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia [...] października 2011 r. nr [...], a decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1501/15, oddalił skargę od decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt I OSK 1947/16 umorzył postępowanie w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA z dnia 17 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1501/15. Akta sprawy zostały zwrócone do Ministra w dniu [...] lutego 2018 r. Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. skarżąca spółka wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezwłoczne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] października 1952 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1952 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Minister Rozwoju, Pracy i Technologii zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej nr [...] z dnia [...] października 1952 r. oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] czerwca 1952 r. nr [...] do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zastosowania do nieruchomości przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych, a postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nr [...] utrzymał je w mocy. W złożonej do Sądu skardze na bezczynność skarżąca wniosła o zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia wniosku w terminie jednego miesiąca, przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 2000 złotych i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że podejmował szereg czynności zmierzających do załatwienia sprawy, poinformowano również strony, że nie jest możliwe zakończenie postępowania z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." sprawa mogła zostać rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 149 § 1 tej ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W niniejszej sprawie wydanie przez Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii postanowienia z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] zawieszającego postępowanie z urzędu i utrzymanie go w mocy postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nr [...] - powoduje, iż brak jest podstaw do zobowiązania przez Sąd organu do załatwienia sprawy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Postępowanie sądowoadministracyjne w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu stało się bezprzedmiotowe. Powyższa konstatacja wynika z tego, że w przypadku wydania postanowienia przez organ - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - brak jest podstaw do zobowiązania organu przez Sąd do wydania rozstrzygnięcia, bowiem postępowanie to zostało zawieszone. W tej sytuacji, mając na uwadze wydane w sprawie orzeczenie o zawieszeniu postępowania Sąd orzekł o umorzeniu postępowania sądowego, w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu. Oceniając zaś prowadzenie postępowania przez organ stwierdzić należy, że nie wywiązał się on z ustawowych obowiązków, wynikających z przepisów k.p.a. i przekroczył termin załatwienia sprawy. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a P.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku skarżącej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych z dnia [...] maja 2006 r. "odżył" po zwrocie akt przez Sąd, co miało miejsce w dniu [...] lutego 2018 r. Dopiero w dniu [...] kwietnia 2021 r. Minister wydał postanowienie zawieszające postępowanie. Zatem od daty zwrotu akt przez Sąd do czasu zawieszenia postępowania upłynęło prawie trzy lata. Tak znaczne przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy stanowi zdaniem Sądu rażące naruszenie prawa. W ocenie Sądu nie stanowi usprawiedliwienia dla organu skomplikowany charakter sprawy. Rzeczą organu jest bowiem zorganizować swoją pracę tak, aby załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, z zachowaniem ustawowych terminów. Powyższe okoliczności powodują, iż nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w k.p.a., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Przy czym o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Powyższe powoduje, że naruszenie wskazanych uprzednio przepisów postępowania uznać należy za mający charakter kwalifikowany (rażący). Przy czym podkreślić należy, że okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią żadnego wytłumaczenia dla prawie trzyletniego prowadzenia postępowania do czasu jego zawieszenia. Sąd nie znalazł natomiast uzasadnionych podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej i w tym zakresie skargę oddalił. Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., stanowi bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność wydania przez organ postanowienia o zawieszeniu postępowania, którego prawidłowości Sąd w przedmiotowym postępowaniu nie bada. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 oraz § 1a i art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji, na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 jak w pkt 3 sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy w pkt 4 sentencji.