I SAB/Wa 297/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2013 r. sprawy ze skargi S. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z [...] września 2012 r. w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]" dz. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego S. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2012 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn" za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] dz. [...]. W skardze skarżący wniósł o: 1) zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2) skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym; 3) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz skarżących od organu, według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniósł, że pismem z dnia 7 września 2012 r. na podstawie art. 215 ust. 2 ugn złożył wniosek o odszkodowanie za działkę położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...] dz. [...], która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. 50, poz. 279 ze zm.) – zwanego dalej "dekretem" przeszła na własność gminy (następnie Skarbu Państwa). Skarżący podał, że pomimo ponagleń, organ do dnia dzisiejszego nie rozpoznał wniosku. Dnia 14 grudnia 2012 r. zostało złożone zażalenie w trybie art. 37 Kpa na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...]. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. wniesione w sprawie zażalenie uznał za nieuzasadnione. Pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. Prezydent [...] wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy, na podstawie art. 36 § 1 Kpa, tj. do dnia 31 marca 2013 r. Mimo upływu terminu załatwienia sprawy decyzja nie została w sprawie wydana. Organ również nie wyznaczył dodatkowego terminu załatwienia sprawy. Skarżący uważa, że organ nie może wskazywać na dużą ilość spraw i ten argument nie może stanowić podstawy do przedłużenia ustawowego terminu, o którym mowa w art. 36 Kpa. Tego rodzaju okoliczności nie można zakwalifikować jako opóźnienia organu spowodowanego przyczynami od niego niezależnymi (art. 35 § 5 Kpa). Kwestia braku odpowiedniej obsady etatowej i problemy wewnętrzne organu administracji publicznej nie mogą rodzić negatywnych skutków dla strony, także w sferze terminów załatwiania spraw. Samo wypełnienie przez organ wynikającego z art. 36 § 1 i 2 Kpa obowiązku poinformowania stron o przyczynach zwłoki ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy nie usprawiedliwia opóźnienia w sytuacji, gdy nie zachodzą obiektywne przeszkody uniemożliwiające załatwienie sprawy w ustawowym terminie. Skarżący zwrócił uwagę, że wyznaczony w grudniu 2012 r. termin załatwienia sprawy przez Prezydenta [...] przekraczał prawie dwukrotnie maksymalny termin określony w art. 35 § 3 Kpa. Nowy termin wyznaczony przez organ na podstawie art. 36 § 1 Kpa nie może przekraczać terminu maksymalnego, o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie i nierozpatrywanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu podniósł, że przed Prezydentem [...] prowadzone jest, z wniosku spadkobierców dawnych współwłaścicieli nieruchomości, postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za grunt nieruchomości położonej przy ulicy [...] ozn. hip. [...] dz. [...], zgodnie z art. 215 ust. 2 ugn. Organ wskazał, że w toku postępowania zgromadzono szereg materiałów mających na celu określenie, czy nieruchomość spełnia przesłanki z art. 215 ugn. Pismem z dnia 19 czerwca 2013 r. pełnomocnik strony został poinformowany o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 Kpa oraz że postępowanie zostanie zakończone w terminie do dnia 31 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Nie budzi wątpliwości Sądu to, że w niniejszej sprawie Prezydent [...] pozostaje w bezczynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa". Trzeba bowiem mieć na uwadze, że maksymalny termin na załatwienie sprawy jaki przewiduje przepis art. 35 § 3 Kpa (termin dwóch miesięcy) został przekroczony. Poza sporem jest to, że wniosek S. S. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. Hip. [...] dz. [...] Prezydent [...] otrzymał w dniu 19 września 2012 r. (prezentata widniejąca na podaniu). Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynika, aby wystąpiły okoliczności wstrzymujące bieg terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 103 Kpa. Jak wynika z akt sprawy do chwili obecnej decyzja w sprawie nie została wydana. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że pozostaje w bezczynności z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do tego zagadnienia zacząć należy od tego, że na mocy art. 14 pkt 2 w zw. z art. 16 i 17 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz.173) uległ zmianie art. 149 Ppsa. Od dnia 17 maja 2011 r. sądy administracyjne obowiązane są ocenić (poczynając od dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej) jaki charakter ma stwierdzona w sprawie bezczynność organu. Z akt sprawy wynika, że w okresie od dnia 17 maja 2011 r. organ podejmował czynności procesowe mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie. Pismami z dnia 9 listopada 2012 r. Prezydent [...] wystąpił do Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, kserokopii mapy z zaznaczonymi granicami hipotecznymi nieruchomości i granicami działek aktualnych oraz o wydruk z ewidencji gruntów. W piśmie z dnia 10 grudnia 2012 r. Prezydent [...] wystąpił do [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" o przesłanie dokumentów potwierdzających przejęcie gruntu w użytkowanie Spółdzielni, aby ustalić datę utraty faktycznej możliwości władania gruntem przez następców prawnych dawnych właścicieli. Prezydent [...] w dniu 10 grudnia 2012 r. skierował do pełnomocnika skarżącego informację z której wynika, że z uwagi na konieczność zgromadzenia dokumentacji nie mógł rozpatrzyć wniosku o odszkodowanie w terminie ustawowym. Jednocześnie organ poinformował pełnomocnika strony o stanie sprawy oraz o konieczności ustalenia, kiedy następcy prawni byłych właścicieli gruntu utracili faktyczną możność władania gruntem i czy przed wejściem w życie dekretu przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Jednocześnie organ zawarł informację, że przewiduje rozpatrzenie wniosku do dnia 31 marca 2013 r. Następnie po otrzymaniu w dniu 9 stycznia 2013 r. od [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" kopii dokumentów dotyczących inwestycji prowadzonej na gruncie, Prezydent [...] w piśmie z dnia 19 czerwca 2013 r. skierował do pełnomocnika strony informację wskazującą na to, że analizuje zebraną dokumentację celem ustalenia przesłanek wynikających z art. 215 ugn oraz o terminie załatwienia prawy do 31 października 2013 r. Z powyższego wynika, że Prezydent [...] nie był w sprawie zupełnie bezczynny. Organ podjął czynności procesowe, zmierzające do wyjaśnienia sprawy, w tym do ustalenia kręgu stron postępowania i ustalenia wynikających z przepisu art. 215 ust. 2 ugn przesłanek pozbawienia następców prawnych dawnych właścicieli faktycznej możliwości władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz przeznaczenia nieruchomości przed dniem 21 listopada 1945 r. Organ podjął także działania wynikające z art. 36 § 1 Kpa w zakresie zawiadomienia strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie ustawowym i wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Mając na uwadze to, że sprawy dotyczące odszkodowań za nieruchomości [...] są sprawami szczególnie skomplikowanymi Sąd uznał za właściwe zobowiązanie Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie w terminie 2 miesięcy, od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Biorąc to wszystko pod uwagę Sąd, na podstawie art. 149 § 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 Ppsa w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).