I SAB/Wa 299/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. M. i Z. M. na bezczynność Prezydenta m. W. w przedmiocie wydania zaświadczenia postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym A.M. i Z.M. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Pismem z 28 lipca 2022 r. A. M. i Z. M. (dalej jako: "skarżący") wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m. W.(dalej jako: "Prezydent") w rozpoznaniu wniosku z 4 października 2019 r. o wydanie na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz.U. z 2022 r., poz. 1495 ze zm.) zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości gruntowej położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. W uzasadnieniu skargi wskazali, że postanowieniem z 25 czerwca 2020 r. nr UD-IV-WNI-G.6826.19516.2019.ECI Prezydent odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej jako: "Kolegium"), po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, postanowieniem z 30 września 2020 r. nr KOC/3739/Zs/20 uchyliło ww. postanowienie Prezydenta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z uwagi na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie pismem z 28 września 2021 r. skarżący wnieśli ponaglenie co do sposobu prowadzenia sprawy. Następnie Prezydent postanowieniem z 8 października 2021 r. nr UD-IV-WNI-G.6826.19516.2019.ECI odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Na skutek wniesionego zażalenia –Kolegium postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. nr KOC/7084/Zs/21 uchyliło ww. postanowienie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Podnieśli, że do dnia wniesienia skargi, pomimo zgromadzenia wystarczającego materiału dowodowego organ nie rozpoznał sprawy i nie wydał wnioskowanego zaświadczenia, jak również na żadnym etapie postępowania nie poinformował skarżących o niezałatwieniu sprawy w terminie, podając przyczyny zwłoki oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy. Jednocześnie skarżący wskazali, że przed wniesieniem skargi, zgodnie z treścią art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej: "P.p.s.a.", wyczerpali przysługujące im środki zaskarżenia, gdyż pismem z 28 września 2021 r. wystąpili z ponagleniem na niezałatwienie sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie odnosząc się do zarzutów skargi stwierdził, że zasada szybkości postępowania nie może mieć prymatu nad zasadą praworządności. Wydanie zaświadczenia potwierdzającego fakt przekształcenia w sytuacji, kiedy zachodzą uzasadnione wątpliwości co do spełnienia podstawowej przesłanki, tj. zabudowy nieruchomości na cele mieszkaniowe, skutkowałoby tym, że działania organu nie znalazłyby oparcia w przepisach prawa materialnego, jakimi jest ustawa o przekształceniu. Brak woli strony do przedłożenia dokumentów koniecznych do jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego nie zwalnia organu z obowiązku ich pozyskania. Podejmowane przez organ I instancji czynności zmierzają do należytego ustalenia stanu faktycznego, co pozwoli na ostateczne rozstrzygnięcie, czy nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na podstawie art. 52 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 53 § 2b P.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Zgodnie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735 ze zm.) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 3 pkt 1 powołanej ustawy ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny sprawy jest niesporny. Jak wynika z akt oraz treści skargi, skarżący w dniu 4 października 2019 r. złożyli wniosek o wydanie na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. zaświadczenia potwierdzającego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Prezydent postanowieniem z 25 czerwca 2020 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Następnie Kolegium, po rozpatrzeniu zażalenia skarżących, postanowieniem z 30 września 2020 r. uchyliło ww. postanowienie Prezydenta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Z uwagi na niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie pismem z 28 września 2021 r. skarżący wnieśli ponaglenie co do sposobu prowadzenia sprawy. Następnie Prezydent postanowieniem z 8 października 2021 r. odmówił wydania zaświadczenia o żądanej treści. Na skutek wniesionego zażalenia – Kolegium postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. uchyliło ww. postanowienie Prezydenta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W takim stanie faktycznym sprawy uznać należy, że skarżący nie wyczerpali trybu z art. 53 § 2b P.p.s.a. Zdaniem Sądu, ponaglenie z 28 września 2021 r. zostało skonsumowane wobec wydania przez Prezydenta postanowienia z 8 października 2021 r. i przez Kolegium postanowienia z 24 stycznia 2022 r. To ostatnie postanowienie jako kasatoryjne spowodowało powrót sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W postanowieniu z 2 września 2020 r. sygn. akt II OSK 3732/18 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów wyjaśnił, że realizacja zasady praworządności wymaga korzystania przez legitymowane podmioty, czy to ze środków zaskarżenia sensu stricto, czy też sensu largo - jak w przypadku ponaglenia, ustanowionego jako środek służący weryfikacji sposobu procedowania przez organ w aspekcie wiążących ten organ terminów załatwienia sprawy - w trybie uregulowanym przepisami prawa procesowego administracyjnego. Ponaglenie ma bowiem na celu doprowadzenie do szybszego załatwienia sprawy. W sprawie niniejszej na skutek wniesionego przez skarżących ponaglenia z 28 września 2021 r. Prezydent zakończył postępowanie wydając postanowienie z 8 października 2021 r. A zatem cel tego ponaglenia związany z przymuszeniem organu do załatwienia sprawy na tym etapie został osiągnięty. Wprawdzie skarżący nie uzyskali finalnie rozpoznania wniosku z 4 października 2019 r., gdyż na skutek zażalenia postanowieniem z 24 stycznia 2022 r. Kolegium uchyliło ww. postanowienie z 8 października 2021 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, niemniej jednak przedmiotowe ponaglenie jest związane z postępowaniem, które zamknęło się wydaniem ww. postanowienia. A zatem w realiach sprawy niniejszej ponaglenie z 28 września 2021 r., z przyczyn wskazanych wyżej nie może być uznane jako wyczerpanie trybu zaskarżenia w rozumieniu art. 53 § 2b w zw. z art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., warunkujące skuteczne wniesienie przedmiotowej skargi na bezczynność. W takiej sytuacji wniesienie niniejszej skargi uznać należało za niedopuszczalne. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 202 § 2 P.p.s.a.