I SAB/Wa 3/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość[...], 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku [...] maja 2010r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] działki [...], w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr. 1 – sentencja wyroku A.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta miasta [...] na podstawie art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2017r. poz. 1369, dalej jako p.p.s.a.) zarzucając naruszenie art. 35 § 3 k.p.a., 36 § 1 k.p.a poprzez ich niezastosowanie oraz na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. wniosła o zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, nadto na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. wniosła o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie na rzecz skarżącej od Prezydenta [...] kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że w przedmiotowej sprawie od 2010 r. toczy się postępowanie o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...] działki [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279, dalej jako dekret). Wojewoda [...][...] czerwca 2013 r. decyzją nr [...] uchylił w całości decyzję Prezydent [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W dniu 6 kwietnia 2016 r. do Prezydenta [...] zostało wysłane kolejne pismo ponaglające, z wnioskiem o przyspieszenie załatwienia sprawy, które to pismo stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu 6 lutego 2017 r. Biuro Spraw Dekretowych Urzędu [...] przesłało pismo informujące, że decyzja zostanie wydana w terminie do 30 czerwca 2017 r. Skarżąca podała, że do dnia wystapienia ze skargą decyzja nie została wydana. W dniu 18 lipca 2017 r. skarżąca ponownie wniosła zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Wojewody [...], za pośrednictwem Prezydenta [...], które to zażalenie nie zostało przez Wojewodę rozpatrzone. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w myśl art. 12 §1 k.p.a., organy administracji państwowej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Z zasady ogólnej szybkości postępowania wypływa dla organu administracji obowiązek prowadzenia postępowania w taki sposób, że nie można zarzucić mu zbędnej zwłoki i opieszałości w podejmowanych czynnościach. Nie załatwiając sprawy w zakreślonym terminie, w ocenie skarżącej, organ administracyjny dopuścił się naruszenia art. 35 § 3 k.p.a. Nadto, organ I instancji nie zawiadamiając skarżącej o przyczynach niedotrzymania terminu załatwienia sprawy i nie wyznaczając nowego terminu, dopuścił się naruszenia art. 36 § 2 k.p.a. Skarżąca podniosła, że naruszenie prawa w tym postępowaniu ma charakter rażący, bowiem toczy się od 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podał, że w toku prowadzonego postępowania podjęto czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej przez Prezydenta [...]. Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., organ poinformował pełnomocnika strony o przyczynach niedotrzymania terminu określonego w art. 35 k.p.a. oraz, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do 30 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od 2 czerwca 2010r., kiedy to do organu wpłynął wniosek z [...] maja 2010r., do dnia wyrokowania ostatecznie nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Zwrócenia uwagi wymaga w przedmiotowej sprawie okoliczność, że Prezydent orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za przedmiotową nieruchomość decyzją z [...] maja 2013, która to została uchylona przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013r. i przekazana do ponownego rozpoznania temu organowi. W uzasadnieniu decyzji uchylającej, Wojewoda [...] wskazał na konieczność zgromadzenia dokumentów pozwalających na ustalenie faktycznej daty pozbawienia możliwości władania przez byłych waścicieli przedmiotowej nieruchomości. Zatem, w ocenie Sądu minął aż nadto wystarczający czas na zgromadzenie materiału dowodowego i ponowne wydanie decyzji merytorycznej. Co istotne, organ wystąpił jedynie Archiwum Państwowego w [...] o przesłanie szczegółowych planów zagospodarowania oraz do Wydziału Architektury i Budownictwa w Dzielnicy [...] o przesłanie informacji, kiedy został wybudowany budynek o adresie [...] (Szkoła podstawowa nr [...]) i mimo otrzymania tych informacji przez kolejne miesiące nie podjął już żadnej czynności w sprawie. Wystosowane przez skarżącą pismo z [...] kwietnia 2016 r. (stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) spowodowało, że organ. w dniu 6 lutego 2017 r. poinformował, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 czerwca 2017 r. oraz poinformował o rozpoczęciu gromadzenia materiału dowodowego niezbędnego do zakończenia postępowania, o czy mowa powyżej. Od tamtej pory organ – mimo wniesienia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, sprawy nie załatwił. Organ prowadząc przedmiotowe postępowanie nie zastosował się także do obowiązku wynikającego z przepisu art. 36 k.p.a., bowiem poprzestając na piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. nie informował stron postępowania o przewidywanym terminie jego zakończenia, czy też o przyczynach zwłoki. Dopiero na skutek wniesienia przedmiotowej skargi, organ poinformował skarżącą, że postępowanie zostanie zakończone w terminie do 30 kwietnia 2018 r. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku z [...] maja 2010 r. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku skarżącej, jest termin czterech miesiący od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd wziął bowiem pod uwagę otrzymaną od organu informację, że podjął on czynności zmierzające do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, bowiem organ przez pięć lat nie podjął, żadnych (poza wskazanymi powyżej) czynności w sprawie, nie zgromadził dokumentacji niezbędnej do zakończenia postępowania, jak również nie informował skarżących o przyczynach zwłoki. W późniejszym okresie, organ nie dotrzymał terminu wyznaczonego przez siebie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że postępowanie prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 35 i art. 36 k.p.a. Organ w sprawie działa opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia, w sytuacji gdy mogła ona być rozstrzygnięta w terminie dużo krótszym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.