I SAB/Wa 301/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. W. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania orzeczenia w przedmiocie wniosku Z. W. z dnia 8 listopada 2011 r. o przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...], oznaczoną jako hip. "[...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego Z. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w związku z nie rozpoznaniem przez organ jego sprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. "[...]". Do skargi skarżący załączył kopię postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...], w którym organ ten uznał za uzasadnione zażalenie wniesione przez skarżącego na bezczynność i wyznaczył Prezydentowi [...] 3 miesięczny termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, organ wyjaśnił, że pismem z dnia [...] maja 2013 r., strony postępowania zostały poinformowane o stanie sprawy, to jest o zgromadzonym materiale dowodowym oraz o krokach podjętych przez organ w celu uzupełnienia dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Przedmiotem skargi Z. W. jest bezczynność Prezydenta [...] polegająca na nie rozpoznaniu przez organ jego wniosku z dnia [...] listopada 2011 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], ozn. hip. "[...]". Na wstępie podnieść należy, iż bezczynność organu zachodzi, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie - ale mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem stosownego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Okoliczności jakie spowodowały zwłokę organu, zaniechania organu oraz stopień przekroczenia terminów będą miały natomiast znaczenie przy ocenie Sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była ona rażąca, w rozumieniu art. 149 § 1 zdanie drugie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej jako p.p.s.a., czy też nie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 k.p.a.). Ponadto z przepisu art. 35 § 1 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 k.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Powyższe przepisy wyznaczają zatem organowi administracji publicznej standardy obowiązujące przy załatwianiu spraw. Jeżeli organ nie stosuje się do owych standardów mamy do czynienia z nie załatwieniem sprawy w terminie, co jest równoznaczne z pozostawaniem przez organ w stanie bezczynności i to zarówno w przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jak również w terminie dodatkowym, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. Podkreślić przy tym należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...]. a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., a więc zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że Prezydent [...] do dnia rozpoznania skargi nie rozpoznał sprawy i nadal pozostaje w zwłoce. Z akt sprawy wynika bowiem, że wniosek Z. W. inicjujący postępowanie w sprawie wpłynął do organu w dniu 8 listopada 2011 r., (co potwierdza prezentata Urzędu Miasta [...], Biura Gospodarki Nieruchomościami), i od tej daty rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w po tej dacie organ podejmował czynności mające na celu skompletowanie dokumentacji: zwracał się o nadesłanie akt własnościowych dotyczących nieruchomości – pismo z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], zwracał się do samego skarżącego o nadesłanie dokumentacji spadkowej – pismo z dnia [...] maja 2012 r., [...], zwracał się o nadesłanie wydruku informacji z ewidencji gruntów oraz mapy z zaznaczonymi granicami aktualnych działek ewidencyjnych oraz granicami dawnej działki hipotecznej, zwracał się o nadesłanie kopii fragmentu z [...] planu [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych z dnia [...] sierpnia 1931 r., kopii z akt nieruchomości dotyczących ul. [...], kopii z zespołu archiwalnego [...] dotyczącego ww. nieruchomości – pismo z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Niemniej jednak nie ulega wątpliwości, że pomimo obowiązującego kodeksowego terminu do rozpoznania sprawy Prezydent [...] nie zakończył postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga również to, że organ nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] lutego 2013 r., w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez skarżącego za uzasadnione. Wskazać również należy, że jak wynika z akt sądowych Prezydent [...] nie wypełnił obowiązku wynikającego z treści przepisu art. 36 k.p.a. to znaczy nie poinformował skarżącego o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu jego wniosku. Jedynie w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] wyjaśnił, iż gromadzi dokumenty w sprawie, jak również wezwał skarżącego do nadesłania postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku itd. Taki sposób działania organu godzi niewątpliwie w zasadę szybkości postępowania, zaś przedłużanie terminu jego zakończenia stanowi nadużycie instytucji przewidzianej w art. 36 § 1 k.p.a., zmierzające w istocie wyłącznie do próby uchylenia się od skutków zwłoki w załatwieniu sprawy. W ocenie Sądu postępowanie Prezydenta [...] niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 k.p.a. Takie postępowanie podważa także wyrażoną w art. 8 k.p.a. zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku Z. W. o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem organowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu mimo stwierdzonej bezczynności, w niniejszej sprawie nie można postawić organowi zarzutu, że ma ona charakter rażącego naruszenia prawa. Uwzględnić należy to, że w ponad rocznym okresie czasu od wpłynięcia wniosku do organu, Prezydent [...] podejmował czynności procesowe zmierzające do skompletowania dokumentacji niezbędnej do wydania rozstrzygnięcia. Sądowi z urzędu znane są okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603), są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi, ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z naruszeniem podstawowych zasad postępowania, zwłaszcza wynikających z art. 8, art. 9, art. 12, jak również z naruszeniem art. 35 i art. 36 k.p.a. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.