I SAB/Wa 301/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T.Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2015 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] (obecnie [...]), ozn. hip. nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, które miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz T.Z. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] lutego 2017 r. T.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy [...] (dawnej ul. [...]), ozn. hip. nr [...]. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym sprawy. Wnioskiem z [...] maja 2015 r. T.Z. wystąpił do Prezydenta [...] o ustalenie, w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), odszkodowania za opisaną na wstępie nieruchomość. Wobec nierozpoznania owego wniosku w terminie, w następstwie częściowego uwzględnieniu złożonej przez T.Z. skargi na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 lipca 2016 r. I SAB/Wa 440/16 stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, a umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. Umorzenie to spowodowane było zawieszeniem z urzędu w dniu [...] kwietnia 2016 r. przez Prezydenta [...] postępowania odszkodowawczego do czasu ustalenie przedstawiciela dla nieznanego z miejsca pobytu P.Z. (postanowienie nr [...]). Postanowieniem z [...] września 2016 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] ustanowił w przedmiotowej sprawie dla nieobecnego P.Z. kuratora w osobie radcy prawnego K.B. Postanowienie to doręczone zostało Prezydentowi [...] 20 października 2010 r. Wobec ustanie przyczyny zawieszenia, T.Z. pismem z [...] października 2016 r. zwrócił się do organu o podjęcie zawieszonego postępowania, a wobec braku jego reakcji wniósł wskazaną na wstępie skargę, w której domagał się zobowiązania organu do załatwienie przedmiotowej sprawy w terminie 30 dni od daty doręczenie mu odpisu wyroku, zasądzenia na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, a także stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie z tego tytułu organowi grzywny. Sygn. akt I SAB/Wa 301/17 W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, iż postanowienie z [...] marca 2017 r. nr [...] podjęto zawieszone postępowanie, a pełnomocnik strony został poinformowany pismem z [...] marca 2017 r. o przyczynach zwłoki (wynikających z analizy zgromadzonej w aktach dokumentacji oraz wprowadzenia w Wydziale [...] nowej procedury postępowania przy rozpatrywaniu wniosków odszkodowawczych). W zawiadomieniu tym wskazano także planowany termin zakończenia postępowania, wyznaczony na dzień 31 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: skarga jest uzasadniona. Przedmiotem skargi jest przewlekle prowadzenie przez Prezydenta [...] postępowania wywołanego wnioskiem T.Z. z [...] maja 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy [...] (dawniej ul. [...]). Przez przewlekłość postępowania - jak już wyjaśniono w podjętym na gruncie rozpoznawanej sprawy wyroku z 14 lipca 2016 r. I SAB/Wa 440/16 - rozumieć należy brak należytego zaangażowania organu w załatwienie sprawy indywidulanej. Z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy więc do czynienia wówczas, gdy postępowanie administracyjne prowadzone jest w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, w konsekwencji czego organ sprawy nie załatwia. Podczas gdy stosownie do wyrażonej w art. 12 k.p.a. zasady szybkości postępowania powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że Prezydent [...] po ustaniu przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania działał w sprawie niewątpliwie w sposób przewlekły. Z przekazanych akt wynika bowiem niespornie, że przez 5 miesięcy od wpłynięcia postanowienia ustanawiającego kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania (którego konieczność ustanowienia legła u podstaw zawieszenia postępowania) – co miało miejsce w dniu 20 października 2016 r. - nie tylko nie podejmował postępowania, ale w ogóle pozostawił bez reakcji wystosowane w tym przedmiocie wezwanie strony. Wprawdzie zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów określonych w Sygn. akt I SAB/Wa 301/17 kodeksie postępowania administracyjnego (art. 103 k.p.a.), nie oznacza to jednak, że w okresie tym organ może pozostawać całkowicie bierny. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że jest on zobowiązany do podjęcia z urzędu lub na żądanie strony zawieszonego postepowania, gdy ustąpi przyczyna uzasadniająca jego zawieszenie (art. 97 § 2 k.p.a.). To zaś obliguje go do bieżącego monitorowania stanu sprawy, a w szczególności weryfikowania wpływającej w niej korespondencje mogącej świadczyć o zaistnieniu okoliczności, o których mowa w art. 97 § 2 k.p.a. Skoro zaś przez 5 miesięcy nie reagował na wezwanie strony i nie podejmował postępowania, choć miał taki obowiązek, a uczynił to dopiero w reakcji na wniesioną skargę – to taką przewlekłość w działaniach organu kwalifikować należy jako mającą miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zważywszy przy tym na fakt, że samo postępowanie w sprawie toczy się już od dwóch lat, nie sposób uznać za przekonujące wyjaśnienia organu, iż stan zwłoki w jej załatwieniu wynika li tylko ze stopnia skomplikowania sprawy, czy zachodzących w strukturach urzędu obsługującego organ zmian organizacyjnych. Okoliczności te, Sąd wziął natomiast pod uwagę wyznaczając dwumiesięczny termin na zakończenie postępowania, a nie jak żądał tego skarżący 30 dni, którego dochowanie, choćby ze względu na konieczność przeprowadzenia wyceny nieruchomości (w przypadku spełnienia przesłanek do uzyskania odszkodowani), byłoby nierealne. Ze względu na charakter stwierdzonej przewlekłości, zasadnym było także, poza zobowiązaniem organu do wydania aktu, nałożenie nań dodatkowej sankcji o charakterze represyjno-dyscyplinującym w postaci wymierzenia mu przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) grzywny. Ustalając ją w wysokości 500 złotych, Sąd uwzględnił okres zwłoki Prezydenta [...] w podjęciu zawieszonego postępowania, jak też fakt, że o przewlekłości rażąco naruszającej prawo (wobec oceny prawnej jego działań sformułowanej w prawomocnym wyroku z 14 lipca 2016 r. I SAB/Wa 440/16) można mówić dopiero od momentu wpłynięcia do organu postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] września 2016 r., wyznaczającego kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu uczestnika postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1, 3, § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak pkt 1-3 wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Sygn. akt I SAB/Wa 301/17 Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców pranych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Rozpoznanie zaś skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 ww. ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.