I SAB/Wa 302/21
WyrokWSA w Warszawie2021-11-18
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Iwona Kosińska, Iwona Ścieszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej pozostawał w bezczynności lub prowadził w sposób przewlekły postępowanie w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją stwierdzającą przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, w sytuacji gdy strona postępowania zmarła przed wydaniem decyzji, a organ podejmował czynności w celu ustalenia jej następcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, uznając, że organ podejmował niezbędne czynności w celu ustalenia następcy prawnego zmarłej strony postępowania. Przedłużenie terminu załatwienia sprawy było usprawiedliwione koniecznością pozyskania dokumentów z zagranicy oraz sytuacją epidemiczną, co stanowiło przyczyny niezależne od organu. Brak możliwości samodzielnego stwierdzenia następstwa prawnego po zmarłej stronie stanowi obiektywną przeszkodę uniemożliwiającą zakończenie postępowania.Stan faktyczny
Skarb Państwa, reprezentowany przez Prezydenta Miasta, złożył skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie decyzji stwierdzającej przejście własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Postępowanie zostało przedłużone z powodu konieczności ustalenia, czy zmarły S. L., będący stroną pierwotnej decyzji, żyje, a następnie ustalenia jego następcy prawnego. Organ podejmował czynności w celu pozyskania aktu zgonu z USA, co wiązało się z długim okresem oczekiwania. Skarżący zarzucił organowi rażące naruszenie prawa przez bezczynność lub przewlekłość.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Iwona Kosińska, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Skarbu Państwa – [...] na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę
Skarb Państwa reprezentowany przez Prezydenta Miasta [...], zastąpiony przez radcę prawnego, pismem z 10 sierpnia 2021 r. złożył skargę na "bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania" przez Ministra Finansów Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r. stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału w wysokości [...] w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]; dawniej objętej Lwh [...] c.d. KW Nr [...]; obecnie [...] oraz [...]; do którego uprzednio uprawniony był S. L. - przy zastosowaniu ustawy z dnia 9 kwietnia 1968 r. o dokonywaniu w księgach wieczystych wpisów na rzecz Skarbu Państwa w oparciu o międzynarodowe umowy o uregulowaniu roszczeń finansowych (Dz. U. Nr 12, poz. 65). Skarżący wniósł o stwierdzenie, że doszło do bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy przez organ; zobowiązanie Ministra Finansów do bezzwłocznego wydania aktu administracyjnego w sprawie dotyczącej przejścia własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa; stwierdzenie, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zwrócono się również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając skargę pełnomocnik skarżącego podkreślił, że pismem z 2 grudnia 2020 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej zawiadomił o wniesieniu w terminie wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r. stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału w wysokości [...] w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...].
Pismem z 2 grudnia 2020 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wskazał dzień 30 czerwca 2021 r. jako nowy termin rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu Minister wskazał, że wyznaczenie nowego terminu rozpatrzenia sprawy stało się nieodzowne z uwagi na konieczność ustalenia powodu zwrotu wszelkiej korespondencji kierowanej przez Ministra Finansów do S. L. z adnotacją "Refused" i zwrócenie się przez organ do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie z prośbą o ustalenie, czy S. L. żyje, ewentualnie o ustalenie jego obecnego miejsca zamieszkania.
Pismem z 7 stycznia 2021 r. Prezydent Miasta [...], w nawiązaniu do powyższej informacji wskazał na zamieszczony w zasobach internetowych nekrolog S. L. Przekazał również ustalenia dotyczące żony i dzieci strony postępowania wraz z adresami zamieszkania.
Pismem z 20 maja 2021 r. Prezydent Miasta [...] zwrócił się do Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej o poinformowanie, jakie czynności zostały podjęte celu zakończenia postępowania i uzyskania ostatecznej decyzji w sprawie. Zaznaczył jednocześnie, że niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania narusza interes prawny Skarbu Państwa, polegający na tym, że prowadzący księgę wieczystą dla nieruchomości przy ul. [...] w [...] Sąd Rejonowy [...] w [...] oddalił wniosek Prezydenta Miasta [...] o wpis ostrzeżenia o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z uwagi na brak ostateczności decyzji. Skarb Państwa powinien władać nieruchomością i uzyskiwać z tego dochody. Wydanie w sprawie decyzji pozwoli na uporządkowanie stanu prawnego nieruchomości.
W ocenie skarżącego bezczynność/przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że po wpłynięciu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r., w dniu 4 lutego 2019 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo Poczty Polskiej S.A. informujące, iż na podstawie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że reklamowana przesyłka skierowana do S. L. zawierająca ww. decyzję została zwrócona do nadawcy i jako zwrotna wydana w dniu 29 stycznia 2019 r. Zawiadomieniem z 2 grudnia 2020 r. Minister poinformował, na podstawie art. 131 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: k.p.a.), o wniesieniu w terminie przez [...] z siedzibą w [...] oraz [...], wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie, mając na uwadze art. 10 § 1 i art. 73 § 1 - 2 k.p.a., organ poinformował strony niniejszego postępowania o przysługującym prawie do czynnego udziału w postępowaniu i do zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Pismem z 2 grudnia 2020 r. Departament Prawny Ministerstwa Finansów zwrócił się do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie o przesłanie (pod warunkiem ich ustalenia i pozyskania we właściwych archiwach bądź instytucjach USA) informacji, czy urodzony [...] września 1920 r. w [...] S. L. żyje, ewentualnie informacji o jego aktualnym adresie zamieszkania. Jednocześnie w tym samym dniu organ wskazał dzień 30 czerwca 2021 r. jako nowy termin rozpatrzenia sprawy.
Pismem z 8 stycznia 2021 r. Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie przekazała do Konsulatu Generalnego w Nowym Jorku pismo Departamentu Prawnego Ministerstwa Finansów z dnia 1 grudnia 2021 r.
Pismem z 21 stycznia 2021 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] zgłosił, na zasadzie art. 183 § 1 k.p.a., udział w postępowaniu administracyjnym. Następnie pismem z 1 marca 2021 r. Prokurator zwrócił się o udostępnienie do wglądu akt przedmiotowego postępowania administracyjnego. Pismem z 8 marca 2021 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej przekazał Prokuratorowi Prokuratury Regionalnej w [...] dokumenty stanowiące akta przedmiotowej sprawy administracyjnej.
Wiadomością e-mail z 28 lipca 2021 r. Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku poinformował, że S. L. zmarł dnia [...] marca 2009 r. Z informacji przekazanej przez Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku wynika, że okres oczekiwana na pozyskanie ww. dokumentu z urzędu amerykańskiego może wynosić około 6 miesięcy. Ministerstwo Finansów w dniu 29 lipca 2021 r. poinformowało Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku, że jest zainteresowane pozyskaniem aktu zgonu zmarłego S. L. (jako osoby w stosunku do której została wydana decyzja w I instancji).
Mając na uwadze powyższe, zawiadomieniem z 30 lipca 2021 r. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej wskazał dzień 28 lutego 2022 r. jako nowy termin rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. Pismem zaś z 30 lipca 2021 r. Minister odpowiedział na ponaglenie Prezydenta Miasta [...].
Ustosunkowując się do zarzutów skargi Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej zauważył, że nie można mówić o bezczynności organu, ani o przewlekłym prowadzeniu niniejszego postępowania. Przebieg postępowania w sprawie zastosowania ustawy z 1968 r. w stosunku do nieruchomości w [...] przy ul. [...] dowodzi, że w sprawie podejmowane były kolejne czynności w celu jej zakończenia, uzasadniające przedłużenie terminu załatwienia sprawy. W szczególności organ podjął czynności, mające na celu wyjaśnienie czy urodzony [...] września 1920 r. w [...] S. L. żyje, ewentualnie informacji o jego aktualnym adresie zamieszkania. Następnie Minister podjął działania mające na celu pozyskanie aktu zgonu ww. osoby. Konieczność pozyskania aktu zgonu zmarłego S. L. (jako osoby w stosunku do której została wydana decyzja w I instancji), jest niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Organ, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie może w toku prowadzonego postępowania administracyjnego opierać się na informacjach, które strona, jak sama przyznaje, ustaliła w internecie i nie przekazała na ich potwierdzenie żadnych dokumentów. Z informacji przekazanej przez Konsulat Generalny Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku wynika zaś, że okres oczekiwana na pozyskanie ww. dokumentu z urzędu amerykańskiego może wynosić około 6 miesięcy. Uzyskanie danych ze źródeł znajdujących się poza granicami kraju to niewątpliwie niezależna od organu przyczyna wydłużenia czasu trwania postępowania administracyjnego. Z uwagi na dalsze oczekiwanie na uzyskanie odpowiednich informacji i dokumentów z Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Nowym Jorku, organ przedłużył termin załatwienia sprawy.
Dodatkowo Minister wskazał, że niebagatelny wpływ na opóźnienie tut. organu w wydaniu przedmiotowej decyzji ma również sytuacja sanitarno-epidemiologiczna panująca na świecie związana z występowaniem wirusa typu COVID-19, szczególnie w USA. Stan związany z występującą epidemią ma również bezpośredni wpływ na ograniczenia w dostępu do pełnej dokumentacji będącej w posiadaniu organów amerykańskich (w tym archiwalnej). W zasadzie zaś każde postępowanie prowadzone obecnie na podstawie ustawy z 1968 r. jest postępowaniem czasochłonnym i o skomplikowanym charakterze, co wynika ze złożonego stanu prawnego i dowodowego, m. in. z uwagi na znaczny upływ czasu od wydarzeń, do których postępowanie się odnosi, zmian ustrojowych w Polsce (w szczególności w zakresie stosunków własnościowych), wielokrotnych podziałów oraz łączenia nieruchomości, zmian sposobu oznaczania nieruchomości, zmian numeracji i nazw ulic, które to okoliczności zaszły od czasów podpisania układów indemnizacyjnych oraz uchwalenia ustawy z 1968 r., a także pojawiających się nieścisłości w pozyskiwanej z zagranicy dokumentacji odszkodowawczej (wynikających np. z braku w stosowanej pisowni polskich znaków diakrytycznych, niewłaściwych tłumaczeń nazw polskich, posługiwanie się jedynie nr ulicy przy opisie nieruchomości, itp.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie wypada zauważyć, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga domaga się stwierdzenia bezczynności Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej oraz przewlekłości tego organu w prowadzeniu postępowania z wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r. stwierdzającą przejście na rzecz Skarbu Państwa udziału w wysokości [...] w prawie własności nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]; dawniej objętej Lwh [...] c.d. KW Nr [...]; obecnie [...] oraz [...], złożonych przez [...] z siedzibą w [...] i [...] z siedzibą w [...]. Uwzględniając zatem, że skarga dotyczy jednego postępowania, a jej zarzuty opierają się na tym samym stanie faktycznym, Sąd przyjął, że ocena, czy organ pozostaje bezczynny i czy postępowanie prowadzone było przewlekle może być dokonana w jednym postępowaniu sądowym. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2317/19, CBOSA)
Zgodnie z brzmieniem art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli:
1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność);
2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość),
które – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. - wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Przepisy nie określają terminu w jakim można złożyć skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
W niniejszej sprawie Skarb Państwa – Prezydent Miasta [...] pismem z 21 lipca 2021 r. wniósł ponaglenie na bezczynność i przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie rozpoznania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r., domagając się w szczególności wyjaśnienia przyczyn bezczynności lub przewlekłości organu. Wobec powyższego przyjąć należy, że formalne przesłanki do wniesienia skargi na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania zostały spełnione.
Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 k.p.a., jest zasada szybkości, której istota sprowadza się do stwierdzenia, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Dopełnieniem tej zasady jest art. 35 k.p.a., który w § 1 zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania, okresu trwania mediacji oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo przyczyn niezależnych od organu (§ 5). Ponadto, na podstawie art. 36 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Jak wynika z treści art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. opieszałość w załatwieniu sprawy administracyjnej kwalifikowana jako "bezczynność" ma miejsce, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35, lub przepisach szczególnych ani w terminach wskazanych zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. Ten ostatni przepis, którego brzemiennie zacytowane zostało powyżej, jest o tyle istotny, że obliguje organ do zawiadamiania strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, z podaniem przyczyny zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia ponaglenia. Skoro zatem w świetle przywołanych unormowań stan bezczynności uwarunkowany jest upływem ww. terminów, to w sytuacji gdy jeszcze to nie nastąpiło, bądź w ich okresie podjęty został akt przerywający ich bieg, o bezczynności organu mowy być nie może.
Istotą postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest natomiast zagadnienie, czy organ administracji publicznej podejmuje czynności w toku postępowania w sposób nieefektywny lub pozorny. Przewlekłość postępowania występuje wówczas, gdy czas jego trwania przekracza rozsądne granice, przy uwzględnieniu terminowości i prawidłowości podjętych czynności, a także stopnia zawiłości sprawy i postawy samej strony. Ponadto przewlekłość postępowania wystąpi w sytuacji, w której postępowanie trwało dłużej niż to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania zaistnieje zatem wówczas, gdy będzie można organowi administracji skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia czy nawet zarzut mnożenia przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy.
Po zapoznaniu się z nadesłanymi wraz ze skargą aktami sprawy Sąd stwierdził, że w dacie orzekania przez Sąd, Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej nie pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonych w sprawie zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r. W ocenie Sądu, organ nie dopuścił się również przewlekłości w prowadzonym postępowaniu podejmując adekwatne działania i czynności podyktowane ustaleniom podmiotowym, dokonanie których warunkuje możliwość podejmowania dalszych rozstrzygnięć w sprawie. Przedłużany zatem termin załatwienia sprawy Sąd uznał za usprawiedliwiony.
Jak wynika z akt administracyjnych, decyzja Ministra Finansów z [...] września 2018 r. została skierowana do Prezydenta Miasta [...] reprezentującego Skarb Państwa, S. L., [...] i [...]. Wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zostały złożone przez [...] i [...].
W tym miejscu zauważyć trzeba, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 k.p.a.). Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia.
Powyższe uwagi pozostają istotne przez wzgląd na zaistniałe w sprawie trudności w ustaleniu prawidłowości doręczenia przesyłki zawierającej decyzję Ministra Finansów, adresowanej do S. L., zamieszkałego w [...]. Minister Finansów w dniu 30 października 2018 r. wszczął postępowanie reklamacyjne, w wyniku którego uzyskał odpowiedź o zwrocie przesyłki do nadawcy (pismo Poczty Polskiej S.A. Biuro Wsparcia Klientów Dział Reklamacji Zagranicznych z 31 stycznia 2019 r., k. 20). Na odwrocie zwróconej korespondencji kierowanej do S. L. umieszczono adnotację: "Refused". W związku z powyższym organ wystąpił do Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Waszyngtonie o pomoc w ustaleniu, czy urodzony w dniu [...] września 1920 r. S. L. żyje, ewentualnie o udzielenie informacji o jego aktualnym adresie zamieszkania. W trakcie oczekiwania na odpowiedź Dyrektor Biura Przejmowania Mienia i Rewindykacji Urzędu Miasta [...], pismem z 7 stycznia 2021 r. poinformowała, że jak wynika z odnalezionego w zasobach internetowych nekrologu, S. L. zmarł [...] marca 2009 r. Poinformowała również o prawdopodobnych członkach rodziny zmarłej strony wraz z danymi adresowymi, które również pozyskano w internecie. Od 8 stycznia 2021 r. do 29 lipca 2021 r. organ wymieniał informacje z Konsulatem Generalnym w Nowym Jorku, celem pozyskania wiążących danych. Wystąpił też o wydanie aktu zgonu, na który – jak poinformowano - czas oczekiwania wynosi około 6 miesięcy (k. 144). Doszło więc do kolejnego przedłużenia na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. terminu zakończenia postępowania, który finalnie wyznaczony został na dzień 28 lutego 2022 r. (vide pismo nr [...] z 30 lipca 2021 r.) i w dacie wnoszenia skargi jeszcze nie ekspirował. Do czasu pozyskania dokumentów urzędowych organ nie mógł też wydać postanowienia o zawieszeniu postępowania z przyczyn, które w istocie istniały już w chwili jego wszczęcia, tj. zgonu S. L. i braku ustalenia w sposób wymagany prawem następcy prawnego strony postępowania, tym niemniej podejmował czynności podyktowane powyższym ustaleniom, jak i informował pozostałe strony o przyczynach zwłoki, która wynikała z konieczności oczekiwania na odpowiedź z instytucji znajdujących się w Stanach Zjednoczonych.
W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucić Ministrowi nie tylko bezczynności, ale również - jak usiłuje to czynić skarżący - przewlekłości. Zaznaczyć trzeba, że Minister nie może stwierdzić samodzielnie następstwa prawnego po zmarłej stronie postępowania, gdyż dowodem jego istnienia może być wyłącznie postanowienie sądu cywilnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialne poświadczenie aktu dziedziczenia. Zatem do czasu uzyskania takiego dokumentu istnieje obiektywna przeszkoda uniemożliwiająca zakończenie postępowania z wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z [...] września 2018 r. Zaistniały zatem przyczyny niezależne od organu, których wystąpienie nie może go obciążać.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 powołanej ustawy, który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło