I SAB/Wa 305/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] marca 2018 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...], w terminie trzech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego M. S. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. S. (dalej jako "skarżący") pismem z 10 sierpnia 2018 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] marca 2018 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], ozn. hip. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że mimo upływu ponad 5 miesięcy od złożenia wniosku oraz ponaglenia w dniu 1 sierpnia 2018 r. skierowanego do Wojewody [...], organ nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do załatwienia sprawy. Wobec powyższego skarżący wniósł o wyznaczenie organowi miesięcznego terminu na rozpoznanie wniosku; przyznanie na jego rzecz, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w toku postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do sprawdzenia, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki do przyznania za nią odszkodowania. Organ zaznaczył, że w Biurze Spraw Dekretowych prowadzone jest również z wniosku byłych właścicieli postępowanie administracyjne w przedmiocie oddania ww. nieruchomości w użytkowanie wieczyste. Wobec powyższego konieczne jest zawieszenie postępowania z wniosku o odszkodowanie złożonego przez następców prawnych byłych właścicieli. Organ wyjaśnił, że do wydania takiego postanowienia konieczne jest jednak dysponowanie oryginalną dokumentacją dotyczącą nieruchomości, która przekazana została wraz z ponagleniem do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia. W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Prezydent [...] dopuścił się bezczynności, bowiem od 8 marca 2018 r., kiedy to wpłynął do organu wniosek skarżącego z [...] marca 2018 r. o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, do dnia wyrokowania wniosku tego nie rozpoznał. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin trzech miesięcy od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Wskazać przy tym należy, że bezczynności organu nie usprawiedliwia podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność, że odnośnie do przedmiotowej nieruchomości toczy się jednocześnie postępowanie z wniosku byłych właścicieli o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Dopóki bowiem postępowania te pozostają w toku i żadne z nich nie zostało zawieszone, organ związany jest terminami załatwienia sprawy określonymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, wskazana wyżej bezczynność organu nie miała jednak charakteru rażącego naruszenia prawa. Jak bowiem wynika z akt administracyjnych sprawy organ niezwłocznie po otrzymaniu wniosku z [...] marca 2018 r., w dniu 19 marca 2018 r. wystąpił do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami dla Dzielnicy [...] o nadesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości wraz z mapą z zaznaczonymi granicami obecnych działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład, a także kopii decyzji lokalizacyjnych obejmujących teren. Z kolei w dniu 19 kwietnia 2018 r. wystąpiono do Dyrektora Archiwum Państwowego [...] oraz do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami w Dzielnicy [...] o nadesłanie dokumentów dotyczących ww. gruntu oraz budynku na gruncie tym posadowionego. Pismem z tej samej daty poinformowano skarżącego o przyczynach zwłoki oraz przewidywanym terminie zakończenia sprawy (tj. do końca października 2018 r.), a następnie akta sprawy przekazano do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z zażaleniem na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Z kolei w dniu 16 sierpnia 2018 r. akta administracyjne przekazano wraz z ponagleniem skarżącego do Wojewody [...]. Akta zwrócono Urzędowi [...] w dniu 23 października 2018 r., po czym niezwłocznie przekazano je do Sądu w celu rozpoznania wniesionej w niniejszej sprawie skargi na bezczynność. Skoro zatem organ, z uwagi na brak akt własnościowych nieruchomości, nie mógł podejmować dalszych czynności w sprawie, nie sposób zarzucić, że jego bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Z tych samych przyczyn za niezasadny Sąd uznał wniosek skarżącego o zasądzenie na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. i w tym zakresie skargę oddalił. Wskazać przy tym należy, że powołany przepis nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta, poza funkcją represyjną i prewencyjną, ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. W związku z tym wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinien nawiązać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Użycie przez ustawodawcę czasownika "może" w treści art. 149 § 2 P.p.s.a. oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną przez skarżącego argumentacją. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w skardze w żaden sposób nie wykazano, że skarżący poniósł szkodę w związku z bezczynnością organu. W tej sytuacji złożony wniosek należało uznać za bezzasadny. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku. W pkt 3 wyroku orzeczono na podstawie art. 151 P.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 4 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 100 zł. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.