I SAB/Wa 306/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi W. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpatrzenia wniosku z dnia 2 kwietnia 2003 r. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego W. G. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu 18 października 2010 r. (data prezentaty) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga W. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku w sprawie ustanowienia - w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. W dniu 28 czerwca 1948 r. E. G. - dawny właściciel przedmiotowej nieruchomości - złożył wniosek o przyznanie mu prawa własności czasowej, który został załatwiony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1960 r.. Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] lutego 1960 r. odmawiającego przyznania prawa własności czasowej. Następnie pismem z dnia 2 kwietnia 2003 r. W. G. wystąpił o ponowne rozpatrzenie wniosku z 28 czerwca 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej – wobec stwierdzenia nieważności orzeczenia. Prezydent W. nie podejmował skutecznych czynności w celu rozpoznania sprawy - co było przyczyną złożenia przez W. G. zażalenia z dnia 22 sierpnia 2007 roku na nie załatwienie sprawy w terminie - w trybie art. 37 ust. 2 kpa. Pismem z dnia 27 sierpnia 2007 r., ponowionym pismem z dnia 24 października 2007 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wezwało organ I instancji do zajęcia stanowiska w przedmiotowej sprawie oraz o nadesłanie (ewentualnych) aktów administracyjnych podjętych przy rozpatrywaniu tego wniosku. Do chwili wydania postanowienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. tj. do dnia [...] listopada 2007 roku Prezydent W. nie przekazał akt przedmiotowej sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz nie złożył szczegółowych wyjaśnień. Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...], uznało wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi W. dodatkowy termin dwóch miesięcy, od daty otrzymania niniejszego postanowienia, na załatwienie sprawy. Kolegium stwierdziło, że w polskiej procedurze administracyjnej organ administracji publicznej winien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Jeżeli sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, terminem do załatwienia sprawy jest jeden miesiąc, termin ten ulega wydłużeniu do dwóch miesięcy, jeśli sprawa jest szczególnie skomplikowana. Jasno i w sposób nie budzący wątpliwości określa te zasady przepis art. 35 § 1 kpa oraz art. 35 § 3 kpa, który stanowi, że: ,,załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż wciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania." Dodało, że niedopuszczalnym jest, aby organ administracji publicznej nie podejmował jakiegokolwiek działań przy rozpatrywaniu wniosku złożonego przez stronę o wydanie określonej decyzji. Stanowi to bowiem naruszenie powołanych powyżej przepisów. W przypadku ujawnienia się jakiekolwiek trudności w załatwieniu sprawy, organ administracji publicznej ma możliwość, a przede wszystkim obowiązek zawiadomienia strony o niedotrzymaniu ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 36 § 1i 2 kpa: "O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i podając nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu." Kolegium podniosło, że w niniejszej sprawie nie zostały przesłane przez organ I instancji żadne wyjaśnienia oraz akta sprawy, co skutkuje domniemaniem, że nie zostało podjęte żadne postępowanie wyjaśniające i organ w ogóle nie informował stron o niemożności rozpatrzenia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa i nie wyznaczył nowego terminu zgodnie z przepisem art. 36 kpa. W związku z tym Kolegium uznało zasadność zażalenia na nie załatwienie sprawy w terminie i wyznaczyło Prezydentowi W. termin do załatwienia sprawy. W złożonej w dniu 18 października 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze W. G. podniósł, że Prezydent W. nie rozpoznał dotychczas wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w terminie zakreślonym, w trybie art. 37 § 2 kpa, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku. W odpowiedzi na skargę z dnia 17 listopada 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie z uwagi na brak podstaw do jej wniesienia. Dodało, że w dniu 12 sierpnia 2010 r. skierowano do skarżącego pismo z prośbą o ustalenie ewentualnych następców prawnych H. M., które pozostało bez odpowiedzi. Zaś w dniu 16 listopada 2010 r. zostało wysłane do stron postępowania zawiadomienie w trybie art. 10 kpa o zgromadzeniu materiału dowodowego i o możliwości zapoznania się z nim. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art.149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zmianami). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa. Obowiązkiem organu właściwego do załatwienia sprawy jest podjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu wnikliwego i szybkiego rozstrzygnięcia sprawy. Organ administracji publicznej jest obowiązany do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wyjątkowo, w przypadku, gdy załatwienie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, wydanie rozstrzygnięcia powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawie szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania co wynika z art. 35 § 1, 2 i 3 kpa. Podkreślenia wymaga, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył jej wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy zgodnie z art. 12 § 1 kpa, jak również mają obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Natomiast w przypadku ujawnienia się jakiekolwiek trudności w załatwieniu sprawy, organ administracji publicznej ma możliwość, a przede wszystkim obowiązek zawiadomienia strony o niedotrzymaniu ustawowego terminu. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 36 § 1 i 2 kpa: "O każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i podając nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu." Odnosząc powyżej wskazane ogólne zasady postępowania administracyjnego do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, iż oznacza to obowiązek organu administracji publicznej podjęcia działań, które umożliwią rozpatrzenie wniosku dekretowego o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - w ustawowym terminie. W ocenie Sądu, organ administracji posiadał dostateczną ilość czasu na rozpoznanie wniosku. Podobne stanowisko wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 ( LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : " Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 k.p.a. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 k.p.a.) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 k.p.a., zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Zatem postępowanie Prezydenta W. w tej sprawie uzasadnia stwierdzenie, iż skarga jest zasadna – tym bardziej, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. już postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 roku nr [...], uznało wniesione w sprawie zażalenie za uzasadnione i wyznaczyło Prezydentowi W. dodatkowy termin dwóch miesięcy, od daty otrzymania niniejszego postanowienia, na załatwienie sprawy. Tymczasem wniosek dekretowy o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] - ponowiony w dniu 2 kwietnia 2003 r. - pomimo upływu kilku lat, nie został jeszcze przez organ administracji publicznej rozpoznany - co jednoznacznie wskazuje, że Prezydent W., naruszając zarówno art. 35 § 1 i 3 kpa jak i art. 12 § 1 kpa pozostaje w zwłoce. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu trwająca aż tak długi okres nie jest usprawiedliwiona. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.149 oraz art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji wyroku.