I SAB/Wa 31/06

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na bezczynność Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie skreślenia K. C. z listy uczniów postanawia: odmówić przyznania M. C. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania M. C. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wyjaśniła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i córką. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że sama nie uzyskuje żadnych dochodów, z uwagi na to, że zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej, jej mąż K. C. uzyskuje dochód w kwocie około [...] zł, natomiast córka E. C. dochód w kwocie [...] zł z tytułu umowy o dzieło. Skarżąca ujawniła, że uzyskuje majątek w postaci mieszkania lokatorskiego o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek M. C. wyjaśniła, że znajduje się w niedostatku, bez zabezpieczenia zdrowia i podstawowych potrzeb, dlatego też nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na fakt, że wniosek zawierał szereg wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej skarżącej wezwaniem z 3 października 2010 r., zobowiązano adresatkę do nadesłania w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, wyciągów z rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy dla skarżącej, męża K. C. i córki E. C., w tym wyciągu z rachunku córki na które przekazywane było ostatnio uzyskane przez córkę wynagrodzenie z tytułu umowy o dzieło. W odpowiedzi na wezwanie M. C. w piśmie z 24 października 2011 r. wyjaśniła, że ona i mąż nie posiadają konta w banku. Skarżąca przekazała ostatni wyciąg z konta córki na którym, jak zaznaczyła nie ma dochodów z pracy. Ponadto M. C. wyjaśniła, że w okresie letnim córka nie zarabiała, a pierwsza pensja z tytułu umowy o dzieło będzie widoczna w następnym wyciągu. Przed rozpoznaniem wniosku o przyznanie prawa pomocy na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja prawa pomocy przewidziana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), stanowi formę pomocy państwa skierowaną do osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Tym samym powinna być adresowana do osób ubogich i stanowi wyłom od wynikającej z art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego związanego ze swoim udziałem w sprawie. Stosownie do treści art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym (o taki zakres prawa pomocy wnioskuje skarżąca), w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a., obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. Wskazuje na to posłużenie się przez ustawodawcę zwrotem "wykaże". Wnioskodawca zatem jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Oznacza to obowiązek przedłożenia przez wnioskującego o przyznanie prawa pomocy pełnej i opartej na prawdzie informacji o jego sytuacji ekonomicznej, dla której oceny istotne są także okoliczności dotyczące dochodów oraz środków finansowych posiadanych przez członków rodziny wnioskodawcy, tworzących z nim wspólne gospodarstwo domowe (w niniejszej sprawie są to mąż i córka skarżącej). W ocenie referendarza sądowego rozpoznającego złożony wniosek M. C. nie wykazała, iż pozostaje w sytuacji uzasadniającej uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Zauważyć należy, że jedynym zobowiązaniem finansowym jakie ciąży na skarżącej jest wpis sądowy od nierozpoznanego dotychczas środka odwoławczego na postanowienie Sądu z 6 sierpnia 2009 r. odmawiające sprostowania postanowienia. Ciężar finansowy tego zobowiązania, wyznaczony zarządzeniem z 19 lipca 2010 r., wynosi 100 zł i zdaniem referendarza sądowego jest on na tyle niewielki – że w zestawieniu z ujawnionymi dochodami gospodarstwa domowego (ponad [...] zł) nie można uznać, iż jego udźwignięcie nie jest możliwe bez pomocy Państwa. To zaś wyklucza możliwość przyznania stronie prawa pomocy z uwagi na niewykazanie przez nią zaistnienia w sprawie przesłanki, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.