I SAB/Wa 31/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. na bezczynność Ministra [...] w przedmiocie skreślenia K. C. z lity uczniów postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. M. C. wnioskiem z dnia [...] września 2011 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na bezczynność Ministra [..] w przedmiocie skreślenia K. C. z lity uczniów. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] grudnia 2011 r., sygn. akt. I SAB/Wa 31/06. W dniu [...] stycznia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw M. C. od ww. postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r., wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem K. C. i córką E. Źródłem utrzymania rodziny są prace dorywcze męża, z których dochód wynosi 500 zł oraz umowa o dzieło córki, z której dochód wynosi 2000 zł miesięcznie. Sama skarżąca dochodu nie uzyskuje, bowiem zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Posiadany majątek to mieszkanie lokatorskie o powierzchni [...] m². W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podkreśliła, że znajduje się w niedostatku, bez zabezpieczenia zdrowia i podstawowych potrzeb, dlatego też nie może ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżąca oświadczyła ponadto, że nie posiada z mężem konta w banku oraz nadesłała ostatni wyciąg z konta córki. Wskazała jednocześnie, że pierwsza pensja córki z umowy o dzieło widoczna będzie dopiero na następnym wyciągu. Wnosząc sprzeciw strona podniosła, że postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie wpisu sądowego od nierozpoznanego środka odwoławczego od postanowienia odmawiającego sprostowania orzeczenia sądu. Wydając jednak powyższe postanowienie sąd naruszył przepisy procesowe, gdyż postępowanie zażaleniowe winno być przeprowadzone przed rozpoznaniem skargi, którą w niniejszej sprawie już odrzucono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako "P.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest rzeczywiście ciężka. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. Każdy wnoszący sprawę do sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów wnioskodawca musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. W niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – M. C. nie wykazała należycie, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, tym bardziej, że w niniejszej sprawie jedynym zobowiązaniem ciążącym na skarżącej jest wpis sądowy w wysokości 100 zł od wniesionego zażalenia na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2009 r., a dochody uzyskiwane przez rodzinę wnioskodawczyni wynosiły 2500 zł. Ponadto zdaniem Sądu M. C. nie przedstawiła pełnej informacji pozwalającej na ocenę jej rzeczywistej sytuacji materialnej, w tym nie przedstawiła tak istotnych z tego punktu widzenia dokumentów, jak wyciągi z wszystkich posiadanych przez członków rodziny rachunków bankowych, mimo, że do ich przedłożenia zobowiązana została wezwaniem Sądu z dnia 3 października 2011 r. Skarżąca oświadczyła bowiem, że nie posiada wraz z mężem konta bankowego i jednocześnie nadesłała wyciąg z konta córki. Z historii operacji bankowych wykonywanych na tym koncie wynika jednak, że zasilane jest ono nie tylko uzyskiwanym przez E. C. wynagrodzeniem, ale także wpłatami realizowanymi z innego jej własnego rachunku (przelewy z dnia [...] czerwca 2011 r., czy z dnia [...] i [...] lipca 2011 r.) Skoro zatem skarżąca nie przedłożyła wszystkich żądanych przez Sąd dokumentów, pozwalających na ustalenie realnych dochodów oraz zasobów finansowych posiadanych przez członków wspólnego gospodarstwa domowego, to nie ma usprawiedliwionych podstaw do uznania, że poniesienie przez nią choćby części należnych w sprawie kosztów (obejmujących obecnie wyłącznie wpis od zażalenia w kwocie 100 zł) stanowić może zagrożenie dla ekonomicznego bytu rodziny. Jak wyżej wskazano rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy ocenia się jedynie wykazaną we wniosku sytuację materialną wnioskodawcy. Instytucja prawa pomocy ma natomiast na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, które z przyczyn od siebie niezależnych nie są w stanie zdobyć środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym. W ocenie Sądu wnioskodawczyni do takiej kategorii osób nie należy. Tym samym stwierdzić trzeba, że w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające uwzględnienie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.