I SAB/Wa 31/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.W., K.D., B.P., A.G. i K.G. na przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o odszkodowanie za nieruchomość położoną W. przy ul. [...], dz. ew. [...], obręb [...], w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących M.W., K.D., B.P., A.G. i K.G. kwotę 374 (trzysta siedemdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M.W., K.D., B.P., A.G. i K.G. wnieśli skargę na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie dotyczącej przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] działka nr [...] obręb [...], obecnie dz. ew. [...] obręb [...], objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Skarżący zarzucili Prezydentowi [...] naruszenie przepisu art. 35 § 1-3 i § 5 kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niezałatwieniu sprawy najdalej w ciągu dwóch miesięcy oraz prowadzenie postępowania dłużej niż to konieczne. Wskazując na powyższe wnieśli o: 1. stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...] w zakresie wniosku skarżących z dnia [...] sierpnia 2011 r. o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość; 2. stwierdzenie przewlekłości w prowadzeniu przez Prezydenta [...] postępowania wywołanego wnioskiem skarżących; 3. stwierdzenie, że zaistniała bezczynność ma rażący charakter; 4.zobowiązanie Prezydenta [...] do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji, w określonym przez Sąd terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od daty zwrotu akt administracyjnych do organu; 5. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa; 6. zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów. W uzasadnieniu skargi strony wskazały, że organ nie wydał decyzji w ustawowym terminie liczonym od dnia złożenia przez strony stosownego wniosku tj. od dnia [...] sierpnia 2011 r. Ponadto pierwsze wyznaczenie dodatkowego terminu miało miejsce po upływie niemalże roku od rozpoczęcia biegu postępowania administracyjnego w sprawie. W ocenie skarżących takie postępowanie organu niewątpliwości pozostaje sprzeczności z zasadą szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 kpa. Skarżący wskazali ponadto, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda [...] uznał wniesione przez nich zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi [...] dodatkowy termin na załatwienie niniejszej sprawy. Termin ten nie został jednak dotrzymany, a decyzja nie została wydana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – powoływana dalej jako "ppsa", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym jeżeli strona zgłosi taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W sprawie niniejszej wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zawarty został w skardze. Odpowiadając na skargę organ nie odniósł się do niniejszego wniosku, nie żądając jednocześnie przeprowadzenia rozprawy. Skargę należało uznać za uzasadnioną, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku skarżących w określonym terminie. Podkreślić należy, że realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 Kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie z [...] sierpnia 2011 r. Przy czym z przepisu art. 35 § 1 i 2 Kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Nadto w świetle art. 36 § 1 i 2 Kpa wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Sąd prezentuje pogląd, że organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zauważyć należy, że z analizy dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy wynika co prawda, iż od dnia wystąpienia przez skarżących z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], organ podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. (występowano do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania), jednakże działania te podejmowane były w sposób, który nie doprowadził do zakończenia sprawy. Czynności te podejmowany były ponadto w dużych odstępach czasowych. Tak na przykład z przesłanych do Sądu wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że w okresie między [...] września 2011 r. kiedy Urząd W. zwrócił się do Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu [...] Dzielnicy [...] z prośbą o przesłanie akt własnościowych przedmiotowej nieruchomości, do dnia [...] lipca 2012 r. kiedy wystąpił do Sądu Rejonowego dla [...] o wydanie zaświadczenia z czterech działów księgi wieczystej, nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Ponadto również pomimo wyznaczonego przez Wojewodę [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. dodatkowego terminu załatwienia sprawy do dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent [...] nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że skarga na bezczynność Prezydenta [...] jest uzasadniona. Oczywiste jest, że wskazany organ administracji publicznej nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kpa. Ponadto jak wynika z akt sprawy do dnia rozpoznania sprawy przez Sąd przedmiotowa sprawa nie została załatwiona. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uznając skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy za zasadną, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie, uwzględniając skargę na bezczynność, stwierdza, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Biorąc pod uwagę sposób podejmowania przez organ czynności w sprawie oraz przerwy między tymi czynnościami, Sąd uznał, że przewlekłość procedowania organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ppsa orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.