I SAB/Wa 311/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie: WSA Włodzimierz Kowalczyk WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi P. A. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako [..]" dz. [...], w terminie czterech miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącego P. A. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. P. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nierozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi wskazał, że przedmiotowy wniosek złożył do organu w dniu 12 maja 2009 r., natomiast w dniu 28 sierpnia 2013 r. złożył do organu wyższej instancji - do Wojewody [....] - zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Pomimo że Wojewoda uznał wniesiony przez niego środek zaskarżenia za zasadny wyznaczając termin załatwienia sprawy na dzień 28 lutego 2014 r. Prezydent nie wydał stosownego aktu. Zdaniem skarżącego, oznacza to, że od dnia złożenia jego podania wniosek nie został rozpoznany i organ w ten sposób naruszył zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że w toku postępowania zgromadził szereg materiałów mających na celu ustalenie czy nieruchomość spełnia warunki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518). Wskazał ponadto, że pismami z dnia 8 maja 2014 r. wystąpił do Biura [...] o przesłanie aktualnej informacji z rejestru gruntów dla ww. nieruchomości oraz do Delegatury [...] w Dzielnicy [...] o przesłanie kserokopii decyzji komunalizacyjnych. Prezydent dodał również, że pismem z dnia 20 marca 2014 r., strony postępowania zostały poinformowane o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym w nim terminie. Na wstępie należy wskazać, że o bezczynności organu można mówić w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "k.p.a.", jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a tej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność jest niejako "przymuszenie" organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza natomiast do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne złożyła do Prezydenta [...] I. N. (następca prawny dawnej współwłaścicielki nieruchomości) w dniu 12 maja 2009 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Urzędu [...]. Od tej więc chwili rozpoczęły swój bieg terminy określone w art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy objętej tym wnioskiem i organ miał obowiązek podjęcia celowych działań zmierzających do rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. Przy czym, z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Bezspornym jest, że organ do dnia dzisiejszego nie zakończył postępowania administracyjnego. Nie zastosował się również do terminu wyznaczonego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione - zobowiązując Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia do dnia 28 lutego 2014 r. W związku z powyższym, zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi [...] czteromiesięcznego terminu na załatwienie sprawy. Podkreślenia przy tym wymaga, iż skarżący wyczerpał tryb ustawowy poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, iż skarżący w dniu 28 sierpnia 2013 r. skierował do organu wyższej instancji – Wojewody [...] - zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy. Orzekając w sprawie bezczynności organu Sąd zobligowany jest również do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. Dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu - aczkolwiek naganna - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika bowiem, iż po otrzymaniu wniosku I. N. o przyznanie odszkodowania organ podejmował czynności nakierowane na zgromadzenie pełnej dokumentacji administracyjnej. Między innymi, organ poszukiwał spadkobierców dawnej współwłaścicielki nieruchomości zwracając się w tym celu do stron postępowania i właściwych instytucji o udzielenie stosownych informacji (por. pismo z dnia 15 marca 2011 r. skierowane do Urzędu [...], Delegatury [...] w Dzielnicy [...] ), występował o nadesłanie dokumentacji z odbitką z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami nieruchomości hipotecznej oraz granicami działek wchodzących w ich skład (por. pismo z dnia 18 kwietnia 2011 r. skierowane do Urzędu [...] delegatury Biura [...] w Dzielnicy [...]) oraz o nadesłanie materiałów dotyczących budynku posadowionego na nieruchomości, dokumentu potwierdzającego datę lustracji tej nieruchomości, zdjęcia lotniczego, planu hipotecznego sprzed 1945 r., montażu fotoplanu [...] sprzed 1939 r., oraz legendy do materiałów inwentaryzacji B.O.S. określającej grupę, kategorię, oznaczenie i rodzaj zniszczenia budynku oraz ustalenie przeznaczenia nieruchomości w ogólnym planie zabudowania [...] (por. pisma z dnia 8 sierpnia 2012 r., z dnia 4 września 2012 r., z dnia 26 lutego 2013 r. i z dnia 18 października 2013 r. skierowane do Dyrektora [...]) i materiałów dotyczących inwestycji podejmowanych na nieruchomości (por. pismo z dnia 26 lutego 2013 r., skierowane do Wydziału [...] w Dzielnicy [...]). Z akt wynika również, że Prezydent [...] występował o nadesłanie akt lokalizacyjnych (por. pismo z dnia 22 października 2013 r. skierowane do Urzędu [....] Delegatury [...] w Dzielnicy [...]), oraz kopii decyzji lokalizacyjnych (por. pismo z dnia 28 stycznia 2014 r. skierowane do Archiwum [...]). Działania organu zmierzały również do pozyskania informacji z rejestru gruntów oraz fragmentu mapy ewidencyjnej z granicami działek i informacji czy działki nr [...] z obrębu [...] podlegały komunalizacji (por. pismo z dnia 8 maja 2014 r. skierowane do Urzędu [...]). Powyższe wskazuje na to, że Prezydent [...] na bieżąco i systematycznie podejmował działania zmierzające do ustalenia stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie, a przedłużające się postępowanie nie było wyrazem jego złej woli i nie cechował tego działania tak poważny stopień naruszenia prawa, który należałoby zakwalifikować jako rażący. Należy podkreślić, że Sąd zna z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Postępowania prowadzone w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603), są postępowaniami niewątpliwie skomplikowanymi ze względu na swój historyczny charakter, co z kolei związane jest często z czasochłonnym poszukiwaniem archiwalnych dokumentów, czy ustaleniem spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że postępowanie spadkowe, w którym ustalono spadkobierców zakończone zostało w marcu 2012 r. (por. postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2012 r., sygn. akt [...]). W tej sytuacji trudno czynić organowi zarzut, że w prowadzonym przez siebie postępowaniu dąży on do zapewnienia udziału następcom prawnym dawnych właścicieli nieruchomości. Takie podejście jest bowiem zgodne zasadami działania z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywatela do organu (art. 8 k.p.a.), którym to zasadom zasada szybkości i ekonomiki postępowania musi ustąpić (art. 12 § 1 k.p.a.) Sąd uwzględnił również to, że Prezydent [...] wykonywał obowiązki informacyjne o których mowa w art. 36 k.p.a. W skierowanym do stron postępowania piśmie z dnia 7 marca 2013 r., nr [...], organ wskazał na przyczyny braku rozstrzygnięcia i wyjaśnił, że decyzja zostanie wydana do dnia 30 lipca 2013 r., w kolejnym piśmie z dnia 22 października 2013 r., nr [...] wyjaśnił, że wniosek powinien zostać rozpatrzony w terminie do dnia 28 lutego 2014 r., a w następnym piśmie z dnia 20 marca 2014 r. przedłużył termin rozpoznania sprawy do dnia 31 lipca 2014 r., Uwzględniając powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.