I SAB/Wa 311/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-13

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Bożena Marciniak, Joanna Skiba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie ponownego rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1948 r. stanowi rażące naruszenie prawa i czy sąd może zobowiązać organ do rozpoznania tego wniosku w określonym terminie?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, gdyż organ nie rozpoznał wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ponad 20 lat, nie wywiązał się z obowiązku załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz nie wydał decyzji administracyjnej o umorzeniu postępowania mimo obowiązku. W związku z tym sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku w terminie jednego miesiąca od doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy A. J. i J. J. od 2002 r. oczekują na rozpoznanie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z 1948 r. o przejęciu nieruchomości. Postępowanie trwało ponad 20 lat, z licznymi opóźnieniami i przerwami, w tym 6-letnią przerwą w latach 2013-2019. Organ wielokrotnie przesuwał terminy wydania decyzji, nie wydając jej do dnia rozstrzygnięcia sądu.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie jednego miesiąca od doręczenia wyroku wraz z aktami sprawy; stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania z rażącym naruszeniem prawa; zasądził od Ministra na rzecz skarżących kwotę 580 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Joanna Skiba, po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. J. i J. J. na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku z dnia 8 lipca 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 1948 r., o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich "[...]" i "[...]" - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących A. J. i J. J. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. A. J. i J. J. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 1948 r., o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskich "K." i "D.". Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. Pismem z [...] czerwca 1993 r. J. J. wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] października 1948 r., utrzymującego w mocy orzeczenie Urzędu Wojewódzkiego [...] z [...] marca 1948 r., nr [...], w sprawie uznania że nieruchomości ziemskie pn. "K.", położona w gminie K. oraz "D", położone na terenie Miasta [...], stanowiące własność Z. J., podlegają pod działanie dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3 poz. 13 z 1945 r.). Decyzją z [...] czerwca 2002 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] października 1948 r. Pismem z [...] lipca 2002 r. J. J. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] czerwca 2002 r. Pismem z [...] sierpnia 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zwrócił się do J. J. z pytaniem, czy podtrzymuje żądanie zawarte w piśmie z [...] lipca 2002 r. Odpowiedzi udzielili A. J. i J. J., którzy pismami z [...] sierpnia 2011 r. i [...] listopada 2011 r. podtrzymali wniosek z [...] lipca 2002 r., informując jednocześnie, że ich ojciec J. J. zmarł, a oni są jego jedynymi spadkobiercami. Do korespondencji został dołączony akt poświadczenia dziedziczenia z [...] grudnia 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2012 r. organ otrzymał od Starosty [...] akta własnościowe spornych nieruchomości, o czym poinformował A. J. i J. J. o możliwości zapoznania się z tymi aktami. Pismem z [...] października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wypożyczył organowi wnioskowane przez niego akta administracyjne z toczącej się przed Sądem sprawy o sygn. akt IV SA/Wa 909/12. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. poinformował strony o możliwości zapoznania się z tymi aktami. W dniu [...] lutego 2013 r. wnioskodawcy przesłali do organu dokumenty z pierwszej połowy XX wieku mające świadczyć o zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczeń dekretowych z 1948 r. Minister pismem z dnia [...] lutego 2013 r. wystąpił do Urzędu [...], Archiwum Państwowego [...] w W. oraz jego oddziałów w M. i P. o nadesłanie dokumentów mogących stanowić dowód w sprawie, a mogących znajdować się we wskazanych przez niego zespołach. Jak wynika z akt sprawy dokumentacja ta wpływała do organu od maja do września 2013 r. Pismem z [...] grudnia 2013 r. Minister poinformował strony o możliwości zapoznania się z tą dokumentacją. Pismem z [...] listopada 2019 r. organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o nadesłanie dokumentacji dotyczącej przedwojennej parcelacji majątku. W odpowiedzi pełnomocnik wskazał, że cała dokumentacja znajduje się już w posiadaniu organu. W dniu [...] lutego 2020 r. Minister powiadomił strony, że z uwagi na konieczność dodatkowych ustaleń i analiz oraz ewentualnego uzupełnienia zgromadzonego materiału dowodowego, decyzja zostanie wydana do końca kwietnia bieżącego roku. Zawiadomieniem z [...] stycznia 2021 r. Minister powiadomił strony o zgromadzeniu w sprawie dokumentów dających podstawę do wydania decyzji. Jednocześnie poinformowano skarżących o możliwości zapoznania się z dowodami. W dniu [...] lutego 2021 r. skarżący wystąpili z ponagleniem wzywając organ do wydania decyzji. W odpowiedzi Minister wskazał, że decyzja zostanie wydana do końca marca 2021 r. Pismem z [...] marca 2021 r. organ zwrócił się do Starosty Powiatowego w [...] o ustalenie aktualnego stanu prawnego nieruchomości objętych wnioskiem. Ponowne pismo w tej sprawie wystosowano [...] czerwca 2021 r. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżących wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa wzywając jednocześnie do wydania decyzji. W odpowiedzi organ poinformował pełnomocnika, że w sprawie konieczne jest jeszcze ustalenie stanu prawnego spornych nieruchomości . Pismem z [...] września 2021 r. Starosta [...] poinformował Ministra, że z uwagi na dokonane na przedmiotowym terenie przekształcenia geodezyjne oraz upływ czasu bez wykonania opracowania geodezyjno – prawnego nie można w sposób jednoznaczny określić jakie działki ewidencyjne wchodzą w skład znacjonalizowanego w 1948 r. terenu. Pismem z [...] sierpnia 2021 r. A. J. i J. J., reprezentowani przez adwokat A. G., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi postępowania w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2002 r., nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister rozpatruje już dwadzieścia lat, przy czym cała sprawa trwa lat blisko trzydzieści. Skarżący podkreślili, że organ wielokrotnie zapewniał o ostatecznych terminach, w których zostanie wydana decyzja w sprawie. Jednak za każdym razem były one, najczęściej bez wyjaśnień, przesuwane. Informacje w tej sprawie udzielane byłby zarówno na piśmie jak i telefoniczne. Przedmiotowe postępowanie jest prowadzone w sposób przewlekły, ze względu na fakt, że trwa ono dłużej niż jest to konieczne do jego rzetelnego rozstrzygnięcia. Czynności organu mają charakter pozorny i zmierzają jedynie do wydłużenia czasu trwania postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym organ powinien załatwić sprawę w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Natomiast o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy - art. 36 § 1 k.p.a. Z treści powołanego przepisu wynika, że możliwe jest wydłużenie terminu określonego w art. 35 k.p.a. Interpretację taką potwierdza brzmienie art. 37 § 1 k.p.a, który stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Skoro wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekle prowadzenie sprawy do sądu administracyjnego, to przy ocenie występowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia sprawy nie można pominąć faktu, że ustawodawca zrównał niezałatwienie sprawy w terminie kodeksowym (art. 35 k.p.a.) z niezałatwieniem sprawy w terminie ustalonym przez organ (art. 36 k.p.a.). Tym samym samo wyznaczanie nowych terminów przez organ nie jest objęte negatywną oceną ustawodawcy. Minister wskazał, że w omawianej sprawie zawiadamiał strony o nowym terminie rozpatrzenia sprawy, co związane było z koniecznością zgromadzenia kompletnego materiału dowodowego, głównie archiwalnego. Dodatkowo powiadamiał strony o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Organ wskazał ponadto, że zgromadził całą niezbędną dokumentację archiwalną potrzebną do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, jednakże z uwagi na to, że postępowanie prowadzone jest w trybie nieważnościowym, tj. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., istniało prawdopodobieństwo, że badana decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. W takiej sytuacji, po dokonaniu ponownej analizy akt sprawy, niezbędne okazało się ustalenie aktualnego stanu prawnego nieruchomości objętej decyzją nacjonalizacyjną. Minister podkreślił również, że obecnie zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1491), który stanowi, że "postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa", postępowanie w przedmiotowej sprawie nie może być dalej prowadzone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, co skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". W pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza także, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Natomiast § 1a tego przepisu stanowi, że jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Należy również wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na przewlekłość, złożyli ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. (pismo skarżących z 18 lutego 2021 r.) Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto, zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b p.p.s.a.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z przewlekłością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął niezbędnych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie i mimo ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu przewlekłości organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy przewlekłość ta została spowodowana zawinionym lub też niezawinionym brakiem czynności organu w jego podjęciu. Wynika to wprost z art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., w którym zawarto definicję przewlekłości jako sytuacji, w której postępowanie jest prowadzone dłużej niż to jest niezbędne do załatwienia sprawy. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w rozpoznawanej sprawie Minister dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpoznał wniosku z [...] lipca 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] czerwca 2002 r., nr [...]. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że organ nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego wniosku. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie wniosku, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu ponad 20 lat temu, co było wystarczającym okresem do podjęcia kroków prawnych niezbędnych do załatwienia sprawy. Wyznaczając wskazany termin Sąd miał na uwadze również i to, że ustawą z 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2021 r., poz. 1941) nadano nowe brzmienie art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie ze znowelizowanym przepisem, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a., upłynęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Z kolei z art. 2 pkt 2 ww. ustawy zmieniającej wynika, że postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczęte po upływie 30 lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy ostateczną decyzją umarza się z mocy prawa. Zatem hipotetycznie w sytuacji gdyby w dalszym postępowaniu administracyjnym dotyczącym wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z lat 40 – tych ubiegłego wieku, sąd administracyjny prawomocnie uchylił decyzję wydaną w oparciu o wniosek J. J. z [...] czerwca 1993 r., to na podstawie powyższej regulacji organ byłby zobowiązany do umorzenia postępowania z mocy prawa. Z tych przyczyn Sąd uznał, że termin jednego miesiąca będzie terminem wystarczającym do zakończenia przedmiotowego postępowania. Podkreślenia wymaga przy tym, że nawet ewentualne umorzenie postępowania administracyjnego z mocy prawa musi być bezwzględnie potwierdzone decyzją administracyjną. Organ musi bowiem każdorazowo zbadać, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki do umorzenia postępowania, a więc wydać decyzję deklaratoryjną, na którą stronie przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie tak się jednak nie stało. W odpowiedzi na skargę Minister wskazał jedynie, że w związku z ww. nowelizacją k.p.a. "postępowanie umarza się z mocy prawa", a zatem "postępowanie w przedmiotowej sprawie nie może być dalej prowadzone". Taki sposób ostatecznego załatwienia sprawy jest niedopuszczalny. W art. 105 § 1 k.p.a. wskazano, że "gdy postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości albo części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części" . Organ nie może zatem przyjąć biernej postawy uznając, że sprawa "umorzyła się z mocy prawa", a zatem jest ustawowo zwolniony z dalszego procedowania. Musi wydać decyzję administracyjną tak jak stanowi to art. 105 § 1 k.p.a. Sąd uznał jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania miało charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. Jak wynika z akt administracyjnych organ prowadzi postępowanie już 20 lat. Pierwszą czynnością jaką podjął Minister, było jego wystąpienie pismem z 9 sierpnia 2011 r. do J. J. z pytaniem, czy nadal podtrzymuje żądanie zawarte we wniosku z 2002 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy (po 8 latach). Kolejne czynności w sprawie podejmowano w rocznych odstępach. Wyjątkiem były okres pomiędzy pismem z [...] grudnia 2013 r. kiedy Minister poinformował strony o możliwości zapoznania się z aktami, a pismem z [...] listopada 2019 r. kiedy to organ zwrócił się do pełnomocnika wnioskodawców o nadesłanie dokumentacji dotyczącej przedwojennej parcelacji. Tutaj nastąpiła aż 6-letnia przerwa w prowadzeniu przedmiotowego postępowania. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki oraz na bieżąco prowadził sprawę. W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że postępowanie niniejsze prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 k.p.a. Organ w sprawie działał opieszale, niesprawnie i nieskutecznie. W sposób nieuzasadniony i niczym nieusprawiedliwiony przedłużył termin jej załatwienia. Minister nie tylko nie dotrzymał terminów załatwienia sprawy wynikających z k.p.a., ale również tych, które sam wyznaczał i o których informował strony. Nie można przy tym zgodzić się z twierdzeniem organu jakoby z art. 36 § 1 k.p.a. wynikała możliwość przedłużania terminu określonego w art. 35 k.p.a., w sposób jak czynił to organ w niniejszej sprawie. Praktyki takie są niedopuszczalne. Wprawdzie art. 36 k.p.a. nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu załatwienia sprawy, jednak nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego tj. szybkości postępowania (art.12 k.p.a.) oraz zasady zaufania obywateli do organów (art. 8 k.p.a.). Mylne jest również przekonanie Ministra, że w każdym przypadku "wyznaczanie nowych terminów przez organ nie jest objęte negatywną oceną ustawodawcy". Gdyby tak było ustawodawca nie stworzyłby instytucji skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, których oceny dokonują sądy administracyjne. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 3 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie [...] zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości [...] zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło