I SAB/Wa 312/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędzia WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi R. K. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 2 grudnia 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. hip. jako "[...]" w terminie sześciu miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz R. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. R. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...] polegającą na nierozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 2 grudnia 2013 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [..], ozn. jako "[...]". W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2013 r., zwróciła się o przyznanie odszkodowania na podstawie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (DZ.U. nr 261, poz. 2603). W związku z brakiem podejmowania przez organ czynności mających na celu zakończenie postępowania skarżąca zwróciła się do Wojewody [..] z zażaleniem na bezczynność Prezydenta. Zdaniem skarżącej Prezydent [...] pozostaje w bezczynności w prowadzeniu postępowania. Do chwili obecnej pomimo toczącego się postępowania sprawa nie została zakończona, organ wielokrotnie maksymalnie przekroczył terminy do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, co uzasadnia skargę. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wyjaśnił, że pismem z dnia 8 maja 2014 r., wystąpił do Delegatury Biura [..] w Dzielnicy [...] o przesłanie akt własnościowych ww. nieruchomości, ponadto poinformował strony o aktualnym stanie sprawy i przewidywanym terminie zakończenia postępowania. Na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. pełnomocnik organu oświadczył, że sprawa jest szczególnie skomplikowana nawet na tle tego rodzaju spraw. Toczy się spór zarówno co do osób, którym należy się odszkodowanie oraz są bardzo duże trudności w ustaleniu aktualnych numerów działek ze względu na historyczną numerację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym w nim terminie. Na wstępie należy wskazać, że o bezczynności organu można mówić w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) – dalej "k.p.a.", jeżeli organ nie dopełnił czynności określonych w art. 36 k.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Stosownie zaś do treści art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a", sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekle prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności bądź stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Celem skargi na bezczynność jest niejako "przymuszenie" organu do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza natomiast do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. W rozpoznawanej sprawie Prezydent [...] miał więc obowiązek podjęcia celowych działań zmierzających do rozpoznania skarżącej z dnia 2 grudnia 2013 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. jako "[...]" przy czym, z przepisu art. 35 § 1 i 2 k.p.a. wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Podkreślenia wymaga, iż skarżąca wyczerpała tryb poprzedzający wniesienie skargi na bezczynność do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 52 p.p.s.a., bowiem w dniu 31 marca 2014 r., skierowała do organu wyższej instancji, to jest Wojewody [...], zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że wniosek inicjujący postępowanie administracyjne skarżąca złożyła do Prezydenta [...] w dniu [...] grudnia 2013 r., co wynika z umieszczonej na nim prezentaty Urzędu [...]. Od tej więc chwili rozpoczął swój bieg dwumiesięczny termin z art. 35 § 3 k.p.a. do załatwienia sprawy nim objętej. Bezspornym jest również, że organ nie zakończył postępowania administracyjnego, jak również nie zastosował się do terminu wyznaczonego przez Wojewodę w postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w którym organ odwoławczy uznał zażalenie na bezczynność wniesione przez stronę za uzasadnione obligując Prezydenta do wydania rozstrzygnięcia do dnia 31 sierpnia 2014 r. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu wniosku o odszkodowanie należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem Prezydentowi dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Ponieważ Sąd jest również zobligowany do oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., dokonując pod tym kątem oceny sprawy uznać należało, że pomimo przekroczenia terminów załatwienia sprawy bezczynność organu - aczkolwiek naganna - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Od dnia bowiem wpłynięcia wniosku o odszkodowanie organ podejmował czynności nakierowane na zgromadzenie pełnej dokumentacji administracyjnej. Zwracał się m. in. o przesłanie akt własnościowych (por. pismo z dnia 8 maja 2014 r., nr [...]). Ponadto w okresie od 14 maja 2014 r., do dnia 21 maja 2014 akta administracyjne sprawy pozostawały w dyspozycji Wojewody [...] w związku z rozpoznawaniem przez ten organ zażalenia wniesionego przez stronę skarżącą w trybie przepisu art. 36 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika również, że Prezydent [...] wykonywał ponadto obowiązki informacyjne o których mowa w art. 36 k.p.a., choć trzeba zwrócić uwagę, że pierwsze pismo o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy organ wystosował do stron w dniu 8 maja 2014 r., po pięciu miesiącach od dnia wpływu wniosku (por. pismo z dnia 8 maja 2014 r., nr [...] z wyjaśnieniem, że decyzja zostanie wydana do dnia [...] września 2014 r.). Powyższe wskazuje na to, że Prezydent [...] podejmował działania zmierzające do ustalenia stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem o odszkodowanie, a przedłużające się postępowanie nie było wyrazem złej woli organu i nie cechował tego działania tak poważny stopień naruszenia prawa, który należałoby zakwalifikować jako rażący. Dla oceny stopnia naruszenia prawa Sąd uwzględnił również to, że sprawa prowadzona jest w trybie przepisu art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. nr 261, poz. 2603) co oznacza, że z uwagi na swój historyczny charakter wiąże się z czasochłonnym poszukiwaniem i gromadzeniem archiwalnych dokumentów. Jak wskazał pełnomocnik organu na rozprawie w dniu [...] października 2014 r., sprawa jest szczególnie skomplikowana nawet na tle tego rodzaju spraw. Toczy się spór zarówno co do osób, którym należy się odszkodowanie oraz są bardzo duże trudności w ustaleniu aktualnych numerów działek ze względu na historyczną numerację. Sądowi znane są również z urzędu okoliczności związane z bardzo dużą ilością spraw odszkodowawczych prowadzonych przez Prezydenta [...]. Okoliczności te niewątpliwie generują przedłużanie czasu koniecznego do załatwienia sprawy i w konsekwencji powodują, że przekroczenie ustawowych terminów rozpoznania spraw nie narusza zasad działania organu z uwzględnieniem słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) i pogłębiania zaufania obywatela do organu (art. 8 k.p.a.) w którym zasada szybkości i ekonomiki postępowania musiała ustąpić (art. 12 § 1 k.p.a.) Mając na uwadze powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a